Tips bij ruzie / conflicten

Luister naar de podcast: ZIJNenzo waarin Karin Wagenaar over de EFT methode vertelt.
Een echte aanrader!

Ruzie’s en conflicten over kleine dingen, het huishouden of de tuin. Gaan vaak niet over de taken zelf. Het is een uiting van andere onderliggende onuitgesproken gevoelens.

De kunst is om tijd te nemen voor elkaar. Werkelijk willen luisteren de ander echt willen begrijpen.
Elkaar blijven uitnodigingen, zuinig en respectvol met elkaar omgaan. Werkelijk contact maken, is iets wat je kunt leren. Hoe zou het voor jou zijn? Als jij het gevoel hebt als je gezien en gehoord word? En hoe zou dat voor de ander zijn?

Wanneer je je irriteert aan je partner zegt dat iets over jou in plaats van je partner (of wie dan ook). Iets wordt er bij jou geraakt waardoor je je wel moet irriteren. Dit kan zijn dat de anders iets kan wat jij niet kan maar graag zou willen. Dat er pijn wordt geraakt die je niet wil of kunt voelen. Dat hij of zei je confronteert met een kant van jezelf die je niet wilt erkennen.
Vaak is het een puzzel om het te achterhalen maar als er niets geraakt zou worden, wat dat dan ook is, dan zou jij je niet irriteren. De kunst is om hier achter te komen zodat je dat stuk in jezelf kunt helen, accepteren of erkennen.
Graag neem ik je mee op deze verkenningstocht zodat je dichter bij jezelf komt te staan en hier op een andere manier mee om leert gaan.

Corona en de maatregelen zorgen ervoor dat we vaker op elkaars lip zitten dan daarvoor.

Als de relatie al niet lekker loopt komt deze extra onder druk te staan.

Maak afspraken over wie waar zit als er thuis gewerkt moet of kan worden en neem tijd voor jezelf. Als je jezelf kunt opladen, kun je meer aan, is de gedachte die daar achter zit...

Het lijkt alsof ruzies en conflicten gaan over het onderwerp van de ruzie en over wie er gelijk heeft of niet.
Vaak gaat het echter over onvervulde behoeftes en gekwetste gevoelens.

Mijn tip: kijk eens verder en zoek naar het gevoel wat er onder ligt.

Op een dieper niveau naar elkaar luisteren: op lichaams niveau - creert rust, veiligheid en helderheid.

1) MAAK JE KLAAR OM TE LUISTEREN
Commiteer je om echt te luisteren
Geef dan je onverdeelde aandacht door:
- je helemaal op de ander te richten
- je postuur te openen
- makkelijk te ademen

2) LUISTER
Richt je aandacht op hoe je partner communiceert:
- welke gezichtsuitdrukkingen zie je?
- Welke toon hoor je in de stem?
- Wat hoor je in de woorden?
Kan je voorbij de woorden luisteren naar wat het lichaam van je partner communiceert?

3) BEVESTIG EN VERHELDER
Check om te kijken of je het goed hebt begrepen door 'terug te geven' wat je hebt gehoord/gezien:
- Ik hoor dat.....
- Het klinkt alsof.....

Vanuit nieuwsgierigheid en neutraliteit, geef je weer welke gevoelens er waren bij je partner:
- Ik hoor dat het je geraakt heeft, of stress bezorgt.
- Ik ben benieuwd hoe dit voor jou nu is
- Het klinkt alsof je het gevoel hebt dat het aan jou ligt.

Als je minder ruzie/conflicten wilt kijk dan eens wat er gebeurt als je stopt met "Ja, maar" zeggen. In mijn praktijk ruimte zie ik hoe de JA, maar-zin conflicten verergert.
Stel in plaats daarvan een vraag en/of bevestig eerst diegene: 'Ik snap dat dat zo voelt voor jou, of zo is voor jou".
Dan ontstaat er een volkomen andere dynamiek!

Altijd ruzie in je relatie? Nooit? Of het zegelboekje vol?

In sommige relaties is vaak ruzie en bij andere relaties wordt juist alles onder het tapijt geveegd. Beiden is niet goed. Nu en dan lekker ruzie maken in een relatie is normaal. Kom je uit een gezin waar alles met de mantel der liefde bedekt werd, of uit een gezin waar de kopjes door de kamer vlogen?

Kortom een gezinssituatie waarin je niet geleerd hebt om productief met boosheid om te gaan? Dan is het leren van ‘gezond’ ruzie maken zinvol.

Soms ontstaat er een woede-uitbarsting door een aanleiding die ogenschijnlijk niets voorstelt. Je wordt door iets wat de ander doet, getriggerd in ‘oude pijn’. Het kan dan goed zijn dat een opeenstapeling van niet uitgesproken irritaties heeft geleid tot een volle emmer en die laatste kleine irritatie hem doet overlopen.

Spreekwoordelijk gaat het om een ‘emotioneel zegelboekje’. Heel lang zijn er ‘zegeltjes geplakt’ en op een dag is ‘het boekje vol’ en wordt het boekje verzilverd. Laat negatieve emoties dus niet oplopen, maar bespreek het als het zich voordoet. En soms moet je gewoon polderen…

Het succes van een huwelijk/relatie is het verdragen van elkaars huishoudelijkheden.
Deze uitspraak is heel herkenbaar voor stellen, die ruzie maken over huishoudelijke taken!

Stoppen met ruzie

Als jullie iedere keer vastlopen in een emotioneel patroon en het gesprek in een ruzie beëindigt, beschrijf ik hieronder enkele punten vanuit de EFT relatietherapie, wat te doen op dat moment.

• Beschouw de negatieve interactiespiraal waarin jullie in verstrikt zijn geraakt als “de Vijand”, en niet je partner.
• Herken die negatieve spiraal, benoem het en STOP! Doe een stap terug
• Neem je verantwoordelijkheid voor jouw gedrag op dat moment.
• Ga bij jezelf naar binnen, voel, erken en benoem jouw zachtere emoties en zere plekken die eronder liggen.
• Neem ook de verantwoordelijkheid voor het effect dat jij hebt op je partner door jouw gedrag.
• Probeer dan de zachtere gevoelens die naar boven komen met elkaar te delen en elkaar te ondersteunen hierin.
• Als je elkaar dan gerust kunt stellen door elkaars gevoelens te delen maak je weer een zekere en veilige basis om verder te gaan.

Ruzies zijn slopend. Doe er wat aan en zorg ervoor dat wat je doet ook succes heeft.

Hoe?
Succes begint bij motivatie. In je werk, in je sport, in alles wat je echt wilt. Als jij er al geen moeite voor wilt doen hoe zal het dan ooit slagen?

Als dat voor iets opgaat is het wel voor verandering in je relatie.

Zet eens in gedachten vijf dingen op een rijtje die jijzelf zou kunnen veranderen zodat je relatie meer wordt zoals jij die hebben wilt. Denk allereerst voor jezelf en niet meteen voor je partner. Je zult verbaasd zijn dat het geen enkele moeite kost er vijf te noemen.

Dat is bij je partner niet anders. En dat betekent dat als jullie de dingen anders willen dat altijd kan.

Als jullie allebei naar kansen willen kijken is er met een gemotiveerde relatietherapeut in korte tijd heel veel te bereiken.

VOORKOM DAT JULLIE ALS KEMPHANEN TEGENOVER ELKAAR STAAN. RELATIE THERAPIE WERKT.

Laat het niet zo ver komen. Geef jullie relatie een tweede kans. In vijf sessies kunnen jullie ontdekken of er een gezamenlijke toekomst is en hoe die er uit kan zien. Ik heb het zien gebeuren in mijn therapiekamer!

Als je daar bij geholpen wilt worden ben je van harte welkom voor een gratis kennismakingsgesprek om te zien of ik de therapeut ben om jullie verder te helpen.

Kijk naar jezelf!

In ruzies kijken we vaak voornamelijk naar de ander, die doet van alles verkeerd. En de ander kijkt naar jou en vindt waarschijnlijk dat jij het allemaal verkeerd doet.

Zodra je uit deze over en weer beschuldiging stapt en naar jezelf gaat kijken, kun je het patroon doorbreken. Dus: wat gebeurt er met mij (als de ander zich als een hufter gedraagt)?

Dat kan namelijk best, dat die ander zich hufterig gedraagt. Maar dan hoef je nog niet perse ruzie te krijgen.

Dus: wat wordt er in jou geraakt als die ander zich zo hufterig gedraagt? En wat doe je ermee? Durf je het daar over te hebben?

Hoe gaat het met je? En met de relatie? met je telefoon bedoel ik eigenlijk? Ook alles goed? Waar ligt je telefoon op dit moment? Heb je al eens gekeken wat je gemiddelde schermtijd was de afgelopen dagen?

Ga eens even zitten. Bedenk eens even wat je met die tijd ook gedaan zou kunnen hebben.

Hoe gaat het met je? En de relatie? Met je whatsapp? Hoeveel gesprekken heb je daarin staan? Hoeveel groepsgesprekken?

En ook: hoeveel "gesprekken" met je partner? Of erger nog: hoeveel discussies? Of nog erger: hoeveel ruzie's? Wist je dat ruzie's op whatsapp alleen maar erger worden. Omdat je belangrijke functies mist.

Behalve zien en horen mis je de allerbelangrijkste. Het: even nadenken voor je iets "zegt".... Daar al eens over nagedacht? ... Voer het in, vandaag nog?

Hoe wil jij je gewaardeerd worden door je partner?

Doordat deze je een cadeautje geeft, iets voor je doet, door een goed gesprek, door iets samen te doen of door lichamelijk contact?

Weet jij ook hoe jouw partner gewaardeerd wilt worden? Of geef je wat je zelf zou willen ontvangen?

Door dit samen te onderzoeken ontdek je nieuwe kanten van elkaar en verdiept het de relatie.

Als je tegelijkertijd empathie nodig hebt.

Conflict ontstaat als je iets anders wilt of iets anders belangrijk vindt op hetzelfde moment als je partner. En er is een diep verlangen dat je partner begrijpt wat je bedoelt, wat je voelt en wat je nodig hebt.
Als dat niet gebeurt lopen de emoties op. Je doet je uiterste best om duidelijk te maken hoe het voor jou is. Ondertussen probeert je partner ook begrip te krijgen van jou en zo wordt het steeds lastiger om elkaar echt te horen. Vaak is er het idee dat je onrecht is aangedaan of dat er iets grondig verkeerd is.

En helaas kunnen we niet twee dingen tegelijkertijd: begrip hebben, luisteren naar wat de ander nou eigenlijk echt bedoelt vraagt om stil zijn van binnen. Invoelen in de ander. Dat kan niet als je vol bent van je eigen verhaal.

Als een van de twee het kan opbrengen het eigen verhaal tijdelijk te parkeren en eerst empatisch te luisteren en zich te verplaatsen in het perspectief van de ander komen diens gevoelens tot rust en ontstaat er ruimte om daarna naar het verhaal van de ander te luisteren. Het geeft diepe voldoening om zelf gehoord te worden en ook om de essentie te begrijpen wat je partner bedoelt.

Helemaal geen gemakkelijke opgave. Als ik mensen als derde en onpartijdige bondgenoot ondersteun om diep naar elkaar te luisteren zie ik vaak dat het hart weer opent naar elkaar en het gevoel van veiligheid en verbondenheid herstelt.

Ruzie-Stop procedure

A. Sta stil bij het moment dat het gesprek overgaat in ruzie. Bij wie is dit het eerste te merken? Waar vinden jullie dat het gesprek zou moeten stoppen? Wie van jullie signaleert dit het beste?

B. Als dit punt is bereikt spreken we af dat (degene die het signaleert, beiden die signaleren) de stopregel uitspreekt. Dit is een duidelijke regel of code die voor beiden duidelijk is dat die naar deze afspraak verwijst. Vaak stemmen stellen in met het woord ‘time out’. De ander mag nog ca. 20 seconden het laatste woord doen.

Het is van groot belang dat jullie direct uit elkaar gaan. Jullie blijven op voldoende afstand van elkaar voor minimaal 20 minuten, zodat je elkaar niet ziet of hoort. Dit kan in huis zijn of buiten.
Degene die de stopregel gebruikte is degene die weggaat (tenzij jullie anders afspreken).

Na 20 minuten doen jullie weer neutraal tegen elkaar. Eventueel spreken jullie een tijdstip af voor later om nog op het onderwerp terug te komen, als het nog van belang is.

Als er een ontspannen moment is bijvoorbeeld tijdens de koffie of het eten zeg dan tegen elkaar ; ik wil even terug komen op mijn boze reaktie, maar ik wilde eigenlijk iets anders zeggen, want ik had een drukke dag achter de rug en ik was gewoon moe en kon daardoor niet eerlijk reageren op je vraag.

Boektip: Omarm je woede geschreven door Thich Nhat Hahn. Eén van de tips uit het boek: Als je door je partner gekwetst bent en kwaad wordt, is het niet slim om dit direct 'uit te praten' omdat je veelal in een ruzie terecht komt. Met name als je zelf ook reactief van aard bent. Thich raad dan aan om mindful te wandelen. Een wandeling kan je helpen om je gedachten en emoties een plek te geven. Geef wel aan bij je partner dat je met iets zit waar je later in de week over wil praten. Neem daar ook samen de tijd voor. Voordeel is dat je waarschijnlijk rustiger kan blijven en eerst kan nadenken wat voor jou nou echt van wezenlijk belang is in jullie relatie. Wat jij jouw partner kan bieden en wat je vraagt en wat jullie samen met elkaar nodig hebben. Je wil immers de verbinding herstellen, niet een nog grotere ruzie meemaken.

Probeer om wekelijks een moment te zoeken waarin je samenzit met elkaar en elkaar bevraagd over hoe je op dat moment gevoelmatig in de relatie zit.

Probeer in ruzies eens iets verder te kijken dan de super korte termijn.

Als je naar de iets langere termijn kunt kijken, wil je soms het effect van jouw gelijk helemaal niet. Creëer je voor jezelf dan de keuzevrijheid om in sommige gevallen dat gelijk in te slikken. Niet ter wille van je partner maar juist ter wille van jezelf. Vanuit jouw autonomie.

‘Wil je je geluk of wil je je gelijk’ is in dat soort gevallen een goede en praktische richtlijn.

Veel oude koeien uit de sloot maakt dat jullie aan het eind van de ruzie niet meer weten waar het nu echt om ging.

Hou het in het hier en nu.

Neem een time-out wanneer er veel emoties zijn, zodat jullie op een later moment weer rustig met elkaar in gesprek kunnen.

Wanneer oude koeien regelmatig uit de sloot worden gehaald is het handig eens stil te staan wat de dieperliggende pijn of verdriet is.

Oefen om jezelf en je partner te observeren zonder te oordelen. Een deel van jou zou misschien kunnen oordelen, maar hier hoef je niet perse in mee te gaan. Oordelen sluit een deur.

Het tegenovergestelde van oordelen is meeleven. Naarmate je steeds meer compassie opbouwt voor je partner zul je gaan merken dat je meer open gaat staan en je meer verbonden voelt met je partner en daardoor beter in staat bent om respectvol te discussiëren.

Vaak ruzie om kleine dingen.....meestal ligt daar een gevoeligheid onder. Meestal is het iets uit je verleden waarin je niet erkent of gezien werd en die strijd voer je dan opnieuw.

Neem even wat afstand en onderzoek bij jezelf wat er zo geraakt wordt. Maak tijd vrij, plan een avond voor intimiteit. En vraag je partner dan of hij/zij wil luisteren naar je verhaal.

Vraag ook of hij/zij echt dicht bij jouw verhaal wil blijven en de moeite wil nemen om zonder verdediging, zonder eigen gedachten wil luisteren.

Maak het de ander eenvoudiger je te volgen door in korte zinnen te vertellen en vraag ook of hij/zij wil aangeven of hij begrepen heeft wat je verteld. En dan ga je verder met je verhaal.

Misschien hebben jullie regelmatig conflicten over kleine dingen. Bijvoorbeeld omdat hij nooit de dop op de tandpasta doet of om hoe zij altijd zo'n rommel maakt bij het ontbijt. Of dat ze altijd te laat is als jullie samen ergens naartoe gaan, en dat hij altijd tv wil kijken terwijl jij behoefte hebt aan een goed gesprek.

 

Misschien heb je hem.haar al duizend keer verteld dat je het graag anders wil hebben, maar zoals ze zeggen "old habbits die hard" (oude gewoontes slijten slecht). Of hij/zij is misschien niet eens geinteresseerd om de gewoonte af te leren. And het creeert telkens opnieuw conflicten en soms zelfs ruzies.

Probeer het volgende... in plaats van te proberen hem te overtuigen, gooi je frustratie eruit, compleet overdreven alsof je een acteur bent in een opera. (En geniet ervan! ;-) )

 

Laat jezelf volledig wanhopig op de grond vallen "waarom! oh waarom! Waar heb ik dit aan verdient?! Waarom doet ze dit me aan! Ik voel me zo gefrustreerd en ik sta machteloos!" Of "Neeeee niet weer de koffie over de tafel!!" Of "Mijn god, nou zijn we alweer laat!

 

Wat zullen onze vrienden wel niet van ons denken? Mijn vader heeft me altijd op het hart gedrukt dat het onbeschoft is om te laat te komen en nu zijn we door jou te laat en dat mag niet gebeuren!"

De sleutel is om de serieusheid ervan af te halen. Zie het als een leuke manier om je frustratie te uiten, terwijl je nog steeds je partner respecteerd voor zijn of haar gebreken.

Conflict often highlights how differently partners can experience the same situation. When your partner expresses their hurt, your first impulse might be to downplay it. However, telling them "it wasn't that bad" can make them feel unseen and rejected.
The key? Validation, not necessarily agreement.
You don't have to share their exact feelings, but acknowledging their experience is crucial.
Next time, try these validating phrases:
* "Honey, I hear you had a tough experience with that, and I'm sorry to hear it."
* "I understand you're feeling differently about what happened."
* "What can we do to make sure this doesn't happen again, or how can I support you right now?"

Remember, validating their feelings builds trust and shows you care, even when your perspectives are different

Ruzie kan zinvol zijn als je jezelf kunt blijven. Maar als je pijnlijk geraakt wordt, kun je nog zulke goede voornemens hebben, maar soms neemt je geraaktheid de regie dan over. Dan reageer je vanuit pijn, woede, angst of wrok. Dichter tot elkaar komen voelt op dat moment onmogelijk.
Daarom is het belangrijk te voorkomen dat je zo geraakt wordt dat je jezelf niet meer bent. Het meest effectief kun je deze automatische gevoelens onderzoeken zonder dat je partner erbij is. Met ERV (Eenzijdig Relaties Verbeteren) werk je 1-op-1 met de therapeut aan het verkennen en desgewenst veranderen van automatische gevoelens over je partner, je relatie en over jezelf. Ook je partner kan 1-op-1 aan jullie relatie werken met de therapeut, maar dat hoeft niet. Vanuit één kant kun je namelijk al heel veel verbeteren aan iedere relatie.

Vastzitten in onwerkbare patronen is een van de meest gehoorde klachten van ongelukkige partners en stellen. De enige oplossing is het breken met het bekende en het onbekende te omarmen. Gewoonten veranderen doe je door het ánders te gaan doen.
Een patroon is een gewoonte waar we ooit in belandden en in zijn blijven hangen. We zijn gewoontedieren en houden graag vast aan het bekende. We blijven ons aanpassen of verdedigen, we blijven kritiek leveren, we blijven dezelfde discussies voeren. Wanneer gewoonten ons niet langer dienen maar we nemen er geen bewuste afstand van, dan verandert er dus niks...

Inderdaad, niet altijd makkelijk, maar wel relatie reddend: je verantwoordelijkheid nemen wanneer je iets niet handig hebt aangepakt. Voelt je geliefde zich gekwetst of anderszins benadeeld? ‘Sorry’ is superlijm voor relaties.

Ga niet over elkaars onhebbelijkheden klagen bij anderen. Bespreek ze met elkaar op een goed moment. Het is een valkuil om anderen aan ‘jouw kant’ te willen verzamelen, in een gezonde relatie is namelijk maar één kant. Die van jullie samen.

In relaties zijn problemen en desillusies onvermijdelijk. Maar dat betekent gelukkig niet dat de relatie gedoemd is om te mislukken. Relatiegeluk hangt namelijk af van:
- hoe jij dénkt over jullie problemen en verschillen
- waar jij je aandacht en focus legt
- hoe jij onder stress reageert en communiceert

als je kunt begrijpen dat gedoe geen teken hoeft te zijn van een falende relatie. Als je kunt zien dat jullie relatie een reis van ontwikkeling is.
Dan kunnen jullie het pad samen op een positieve manier blijven bewandelen.. Binnen een relatietherapie traject krijg je meer inzicht over jou gedachten, overtuigingen en gedragingen en maak je de weg vrij naar een vitaler en bevredigende relatie.

In de podcast van Psychologie Magazine, spotify, 9 november 2023, wordt helder uiteengezet hoe we elkaar kunnen raken in oude kwetsuren ofwel blauwe plekken waardoor we in een ruzie of conflict belanden. Dit hoeft echter niets met je partner te maken te hebben maar wel met oude pijnpunten vanuit onze jeugd. Deze podcast geeft mooi weer hoe ook ik werk met stellen om een mooie relatie te kunnen behouden.

wrok is meestal niet heel zichtbaar maar eerder in de onderlaag aanwezig. Het zijn vaak kleine onuitgesproken pijntjes en frustraties. Wanneer deze in de loop van tijd opstapelen en onuitgesproken blijven, kan dit zorgen voor verwijdering en terugtrekking. Herken de tekenen:
1. je trekt je emotioneel terug
2. passief agressief gedrag
3. verhoogde gevoeligheid
4. vermijden van samen-tijd
5. herhalen van oude argumenten uit het verleden

Om deze cirkel te verbreken is het nodig dat je je bewust wordt van deze patronen. Wrok bouwt zich namelijk langzaam op maar zodra we het zien, dan kunnen we zelf de regie pakken over hoe we ánders kunnen reageren door bijvoorbeeld veel eerder open te zijn en te delen waar je tegenaan loopt. Open communicatie en eerlijk zijn is de sleutel.

Net op de vooravond van het nieuwe jaar las ik een spreuk van Loesje:

2025
Verbind de lichtpuntjes

Loesje

En hoop is een woord die van toepassing is als vastloopt in je relatie , ook Loesje heeft daarvoor een spreuk die mij hoop geeft:

Zelfs in een puinhoop
is hoop te vinden

Loesje

Als je herkent dat jullie al jaren in hetzelfde patroon terecht komen van ruzie maken of de ander niet kunnen bereiken dan komen jullie elke keer weer in de interactie 8 of ook wel lemniscaat genoemd. Een oneindig teken wat geen einde of begin heeft. Het maakt ook niet uit wie er begint. De ene keer is het je partner de andere keer ben jij het.
Je herkent het aan de volgende kenmerken:
Aanvallen
Verdedigen
Cynisch
(Innerlijk) vertrekken.
Als jij of je partner in 1 van deze kenmerken zit dan weet je dat je in het achtje zit.
Hier gaan jullie niet uitkomen als je het niet onmiddellijk stopt. In het achtje worden de naarste dingen tegen elkaar gezegd en lijkt het de waarheid dat jullie niet van elkaar houden. Dit is niet waar, dit zijn verdedigingsmechanismes.
Als je hierin zit voel je je niet gezien en durf je je niet meer kwetsbaar op te stellen.
En dat is juist wel nodig! Zoek in rust elkaar op en vertel wat je gevoelens zijn. Kies dan uit de zachte emotie. Ik voel mij bang of verdrietig omdat…. Dan gaat het echt over jezelf en stopt het elkaar aanvallen of negeren.

By taking a breath you have created a little distance between you and the conflict that is trying to lure you in.

If this is not enough to help prevent an upcoming argument, try this:

When you are in a calm space with your partner discuss the way you argue. And agree upon a word or a gesture you can both use when either of you feels like things are spiralling out of control. Which will signal a time apart to reflect and calm down.
This could be a totally unrelated word like "airplane" or "vulcano" which may reflect the imminent outburst a bit more.

One word of caution and restraint: make sure you do not use it to make your point ( unkindly) and then call for the space and time to reflect and calm down. Although this seems a perfect way to keep your partner quiet, whilst getting to say your bit, used this way, it will only fuel the conflict more.

If you are experiencing a lot of recurring conflict in your relationship, do reach out and let's talk.

Next time you feel yourself being drawn into a fight with your partner, take a breath.
Yep, that sounds like ..duh. But think back to your last fight or argument and recall how it started. Most likely there were signs: your irritation rose, maybe you felt your breath quicken, your heart beat more rapidly, handpalms clammy, the urge to scream or throw something or other physical or emotional signs.

Clearly, the temperature rose...
It seems to move so quickly - and it does... but still there is time to change course.

Next time you start to experience any of these small signs: take a breath, a deep one, to calm your system. And another one. Do not give into the temptation of being sucked into your cycle of negativity. This way you take a step back from the seduction of giving in to this irritation or rage. See part 2 on Take a breath

Tip: Hoe om te gaan met vervreemding in je relatie

Vervreemding in een relatie kan ontstaan wanneer partners zich emotioneel van elkaar beginnen te verwijderen. Dit gevoel van afstand kan pijnlijk en verwarrend zijn, maar er zijn manieren om ermee om te gaan.
1. Accepteer dat vervreemding soms een onderdeel is van relaties

In iedere relatie zijn er momenten van afstand. Het is belangrijk om te erkennen dat dit niet per se betekent dat de relatie slecht is of voorbij moet zijn. Vanuit de ACT benadering is acceptatie een cruciale stap: het erkennen van negatieve emoties zonder ertegen te vechten. Door te accepteren dat jullie een moeilijke fase doormaken, kun je voorkomen dat je verstrikt raakt in negatieve gedachtespiralen.
2. Onderzoek je eigen rol en gedachten

IBCT moedigt partners aan om hun eigen gedrag en overtuigingen te onderzoeken. Vraag jezelf af: "Welke gedachten en verwachtingen heb ik over mijn partner en onze relatie?" Misschien heb je onrealistische verwachtingen of ben je geneigd om negatief te denken over je partner. Bespreek deze gedachten op een niet-veroordelende manier en geef ruimte voor kwetsbaarheid.
3. Focus op wat binnen jullie invloed ligt

ACT leert ons om te focussen op acties die in lijn zijn met onze waarden, zelfs als er ongemakkelijke emoties aanwezig zijn. Vraag jezelf en je partner af: "Wat kunnen we nu doen om weer verbinding te vinden, zelfs als we ons nu ver van elkaar voelen?" Kleine gebaren van vriendelijkheid en aandacht kunnen helpen om de band weer te versterken, ook al is het ongemakkelijk.
4. Geef ruimte voor verschillen

In IBCT is er een nadruk op het leren omgaan met verschillen in plaats van ze proberen weg te nemen. Probeer te begrijpen dat vervreemding soms kan ontstaan door het niet accepteren van elkaars verschillen. In plaats van te proberen je partner te veranderen, focus op het vinden van een balans tussen acceptatie van wie de ander is en het onderhouden van een liefdevolle verbinding.
5. Wees geduldig en blijf communiceren

Vervreemding verdwijnt niet van de ene op de andere dag. Blijf open communiceren en geef elkaar ruimte om te groeien. Door geduldig te zijn en actief te blijven werken aan de relatie, kan vervreemding vaak worden overwonnen en kan er een diepere, meer authentieke verbinding ontstaan.

Wanneer heb je ruzie, en wanneer is het een discussie.

Wanneer je ruzie maakt met je partner kun je dat doen omdat je je gelijk wilt halen. Dan is er dus altijd een winnaar en een verliezer. Je luistert niet naar wat je partner te vertellen heeft of je luistert selectief en hoort zo alleen beschuldigingen e.d.

Een discussie is de mening die je hebt over een onderwerp onderbouwen, maar ook de mening van je partner horen. Echt luisteren naar elkaar, zonder al bezig te zijn met wat je zelf wil zeggen is best moeilijk.
Echt luisteren naar je partner en er zo achter komen hoe hij/zij denkt over het onderwerp. Stel vragen om je partner zichzelf nog duidelijker te laten uiten en wees zo eerlijk wanneer je bepaalde gedachtes kunt waarderen om dat ook te zeggen.
Wanneer je zo met elkaar kunt discussiëren kun je elkaar op een dieper niveau leren kennen. Waarom denkt je partner zoals hij denkt, welke gedachtentrein zit er achter zijn/haar uitspraken? Waar ben je het eens, en waar niet, en zo niet kun je dan het verschil accepteren?

Ga eens bij jezelf na, hoe vaak onthoud je in eerste instantie (dus voordat je er echt over nadenkt) waar je ruzie over gaat.
De details vergeet je vaak, soms zelfs het onderwerp.
MAAR
Het gevoel die blijft hangen
Die laat een nare smaak achter
en dat is ook precies hetgeen wat naar boven de volgende keer dat je ruzie had. Het gevoel....

En met die lading blijf je reageren op elkaar.

Dus heb het wat vaker bij het uitpraten niet over het wat maar over het gevoel.

Als je veel ruzie en conflicten hebt met je partner, dan kan het vaak lijken dat de ander een machtsstrijd voert.

Besef dat relatieproblemen meestal niet om macht gaan, maar de strijd wordt gevoerd, omdat jullie beide bang zijn om elkaars liefde te verliezen. Dit besef verandert jullie perspectief op de relatie.

Hierdoor kunnen jullie begrip op brengen voor je zelf en elkaar, om te gaan werken aan de ontwikkeling van jullie relatie.

Ik merk het vaak genoeg in de praktijk: stellen die niet kunnen stoppen met ruziën en verwijten maken. Op zich is er niet direct iets mis met ruzie: je maakt iets duidelijk, je laat wat druk aan de ketel ontsnappen.

Maar vaak genoeg leidt ruzie alleen maar tot escalatie. De tip: weet wat je doel is! Als je ergens aandacht voor wilt, ergens mee geholpen wilt worden, of er eigenlijk naar verlangt dat je partner zijn/haar armen om je heen slaat, dan is boos worden en ruzie maken niet de handigste stap.

Kans is groot dat je partner ook boos wordt, of zich terugtrekt in een houding van 'oh mijn god, daar gaan weer ...'

Logischer is dan om duidelijk te maken dat je graag gehoord wilt worden, of een knuffel nodig hebt. En daarmee is de kans echt groter dat je gaat ervaren wat je zoekt.

Het komt veel voor dat we dingen die weinig tot niets met ons te maken hebben tóch naar ons toe trekken. Je kunt je geraakt voelen door een opmerking of houding van je partner en daar heel gekwetst of emotioneel op reageren.

Er komt echter enorm veel rust in je relatie wanneer je er de gewoonte van maakt om ‘tot tien te tellen’, om jezelf bij elkaar te houden en eerst (zo rustig mogelijk) aan je partner te vragen hoe hij/zij het bedoelt.

Als het je lukt om steeds beter bij jezelf te blijven en je partner rustig te bevragen, ga je op den duur merken dat het gros van de uitingen van anderen gaan over spanningen en eigen (meestal verborgen) conflicten in hún ziel.

We zijn in onze menselijkheid vaak geneigd om deze spanningen uit onze eigen ziel op een ander over te dragen. We zetten de ander er dan mee aan het werk. Het conflict wat in jou smeult wordt dan een ruzie met je partner/met een ander.

Wanneer je je daar niet in mee laat trekken, gun je de ander ook de kans om zélf verantwoording te nemen voor de eigen levensvragen. Dat is meestal heel verhelderend en bevrijdend in je relatie.

Een veel voorkomende valkuil in ruzie:
Wanneer je samen in een ruzie verzeild bent geraakt is het een grote valkuil om in een ‘ping-pong gesprek’ terecht te komen.

In een ‘ping-pong gesprek’ wil je iets aan je partner kenbaar maken of voorleggen wat wringt of zeer doet. De respons van je partner is vervolgens om op verwijtende of beschuldigende toon ook eigen zeer bij jou voor de voeten te werpen.

In reactie zoek jij weer een ander pijnpunt in jullie relatie erbij, waarvan je uiteraard meent dat jouw partner tekort schiet. Je partner reageert op nog eens dezelfde wijze.

Dit loopt uit in een tegen elkaar opbieden van verwijten, kritiek en tekortkomingen van elkaar met een ondertoon van vergelijken en ‘de maat nemen’ (ofwel: wie heeft de grootste schuld aan de ander?)

Het hoeft geen uitleg dat dit alleen maar verwarring en schade aan jullie wederzijds vertrouwen brengt.
Als je partner jou daarom een wrijving of pijnpunt wil voorleggen, laat de ander dan uitpraten én blijf bij dit ene onderwerp!

Dit sterkt je incasseringsvermogen en tolerantie. Het geeft je bovendien ruimte wanneer je zélf een lastige kwestie in je partnerrelatie wilt brengen.

Tussen partners zijn het vaak altijd dezelfde dingen waarmee je elkaar triggert. Bijvoorbeeld als hij een bepaald gedrag vertoont, voelt zij zich automtisch altijd afgewezen, en wanneer zij een bepaald gedrag vertoont wordt hij automatisch altijd boos.

Ontdek samen wat jullie triggers zijn. Waarschijnlijk is dat niet moeilijk om achter te komen :-). Praat erover op een moment dat je in een ontspannen sfeer bent samen. Je kan er zelfs lol om hebben! Met een beetje afstand kan een situatie die in het heetst van de strijd heel serieus lijkt, in een liefdevolle sfeer er heel anders uitzien.

Als je er samen om kan lachen, dan zal het het makkelijker maken om er ook om te kunnen lachen als het weer gebeurd!

De meeste ruzies gaan namelijk niet écht over de inhoud. Niet over de vaatwasser, aandacht, seks of toon. Ruzie ontstaat vaak pas nádat er vanbinnen al iets geraakt werd wat we niet goed hebben opgemerkt, en over gecommuniceerd.

Vaak gebeurt er eerst iets kleins: je voelt je afgewezen, niet gezien, gecontroleerd of alleen. Maar in plaats van dat op te merken en erbij te blijven, schieten we in verdedigen, uitleggen, aanvallen of terugtrekken. Dáár begint het conflict meestal pas echt.

Een interessante oefening tijdens een ruzie is daarom niet: “Hoe krijg ik gelijk?”

Maar: “Wat gebeurt er eigenlijk in mij, vlak vóórdat ik uithaal of dichtklap?”

Soms verandert één eerlijk uitgesproken zin meer dan een uur discussiëren: “Eigenlijk voel ik me geraakt, het deed zeer toen je ...."

Denk na over de communicatiestijlen die tijdens het gesprek naar voren kwamen. Was er sprake van openheid, defensiviteit, agressie of misschien stilzwijgen? Probeer deze stijlen in verband te brengen met wat er gebeurde:
• Hoe beïnvloedde mijn stijl de uitkomst van het gesprek?
• Was ik me bewust van de communicatiestijl van mijn partner?
• Ken ik het effect van mijn communicatiestijl op mijn partner?

Bedenk alternatieve benaderingen
Reflecteer nu op hoe het gesprek anders had kunnen verlopen:
• Welke andere woorden had ik kunnen gebruiken?
• Hoe had ik empathischer kunnen reageren?
• Had ik bepaalde emotionele triggers kunnen vermijden?

Doe dan het volgende:
- Stop met wat je aan het doen bent.
- Adem bewust in en uit.
- Benoem wat je waarneemt. Zeg bijvoorbeeld: ‘Ik merk dat we elkaar zitten af te katten.’
- Zeg hardop: ‘Zullen we even opnieuw beginnen?’
- Of stop het gesprek en stel een moment voor om erop terug te komen. En doe dat dan ook.

Een trigger is een moment. Overleven is een toestand.
Een trigger is iets wat gebeurt op een moment. Je partner zegt iets, doet iets, kijkt op een bepaalde manier, en in jou schiet er iets aan. Iets ouds. Iets pijnlijks. Een wond uit vroeger die wordt aangeraakt. Dat is normaal. Dat hoort bij intieme relaties — sterker nog, dat is precies waarom relaties zo'n krachtige plek zijn voor groei. Je partner is een spiegel. Hij of zij raakt aan wat in jou nog heling nodig heeft.
Maar overleven is iets anders. Overleven is geen moment. Overleven is een toestand waar je zenuwstelsel in zit. Je staat de hele tijd op scherp. Je bent waakzaam, ook als er niks gebeurt. Je leest de stemming in huis voordat je de woonkamer in loopt. Je voelt aan zijn ademhaling of het een goede of een slechte avond gaat worden. Je past je aan voordat hij iets heeft gezegd. Je houdt rekening met dingen die nog niet zijn gebeurd.
Dat is geen trigger meer. Dat is alarmstand. En een lichaam dat continu in alarmstand staat, raakt een keer uitgeblust.
Het verschil is dit: een trigger gaat over jou; over iets in jou wat geheeld wil worden. Een continue overlevingsstand gaat over de situatie; over een omgeving waarin je systeem geen rust meer vindt. Het eerste kun je zelf mee werken. Het tweede is een rode vlag.

Je hebt het vast wel eens gedacht.
Na weer zo’n gesprek dat nergens eindigt.
Waarin jij probeert uit te leggen wat je voelt…
en het ineens weer om hem draait.

Je pakt je telefoon en typt:



“Is mijn partner een narcist?”
En voor je het weet zit je in een doolhof van lijstjes, rode vlaggen en horrorverhalen.

Maar laten we even ademhalen.

Niet elke moeilijke partner is een narcist, maar dat betekent niet dat jouw gevoel niet klopt.

Dus laten we dit helder maken. Zonder paniek. Zonder onnodige labels.

Waarom denk je überhaupt aan narcisme?

Je bent hier niet voor niets uitgekomen. Je hebt waarschijnlijk gezocht op ‘narcisme in relatie’ of ‘hoe herken je een narcist’.

Maar de reden dat je het wilt weten is waarschijnlijk omdat je je niet gehoord voelt. Omdat gesprekken omgedraaid worden naar jou. Jij je aangevallen voelt. Jij eindigt steeds met het schuldgevoel. Je begint aan jezelf te twijfelen.

Jij zegt bijvoorbeeld: “Het deed me pijn dat je dat zei.”

En hij reageert met:
“Je bent echt te gevoelig”
“Zo bedoelde ik het niet”
“Ja maar jij begon”

En ineens denk je:
Wacht… ligt het nou aan mij of ben jij gewoon niet goed bij je pan?



Komt narcisme vaak voor?
Laten we even eerlijk zijn.

Het woord narcist is een soort containerbegrip geworden. Elke vervelende ex lijkt wel het stempel ‘narcist’ te krijgen.

Hij luisterde niet → narcist
Hij kan zich niet inleven in mij → narcist
Hij wilde geen relatie meer → narcist
Hij veegt mijn emoties van tafel → narcist
Hij is alleen maar met zichzelf bezig → narcist

Maar zo simpel is het niet.

Niet elk pijnlijk gedrag is narcisme.
Niet elke lastige relatie is toxisch.
En niet elke ex heeft een persoonlijkheidsstoornis.

Soms was iemand gewoon:

-emotioneel onvolwassen

-getraumatiseerd vanuit zijn jeugd

-slecht in communiceren

-of niet de juiste match

-of wist juist precies wat ie wilde en wat niet



En ja — dat kan óók pijn doen.



Waarom we zo snel naar labels grijpen
En hier wordt het interessant.

Want mensen labelen niet zomaar.

We doen dat omdat we:

-duidelijkheid willen
-controle willen
-onze pijn willen verklaren

Als iets verwarrend voelt, wil je een antwoord.

Een label geeft houvast.
Het maakt het zwart-wit.

Maar…relaties zijn zelden zwart-wit.

Dus wat gebeurt er?

We plakken een label…
terwijl we eigenlijk proberen te begrijpen waarom het zo slecht voelt.



Narcisme is geen zwart-wit verhaal
Narcisme is een spectrum. Met vele vormen en gradaties. We hebben allemaal enige vorm van narcisme in ons, alleen noemen we dat anders: egocentrisch. En soms, in het dagelijks leven, verwarren we die twee.

Of je het nu wilt erkennen of niet, elk mens is egocentrisch. Zo zijn we ‘gewired’. 95% van alles wat we denken, zeggen of doen wordt gestuurd vanuit ons onbewuste brein. En ons onbewuste brein is maar met één ding bezig: overleving. Bij alles stelt het brein zichzelf de vraag: wat betekent dit voor mij?

Stel:

Iemand vindt me aardig. Je brein: dat is goed, want dan voel ik me geliefd.
M’n partner wordt ernstig ziek. Je brein: misschien blijf ik wel alleen achter.
Er is een conflict waarvan ik de schuld krijg. Je brein: ik voel me niet goed genoeg.
De ander heeft een rotdag en reageert het af op mij. Je brein: ik krijg de shit van de ander over mij heen.
Mijn partner doet dominant. Je brein: hij vindt mij niet de moeite waard om rekening mee te houden.
M’n partner vergeet onze trouwdag. Je brein: ik interesseer hem geen reet.
Ik zeg nooit nee, want ik wil helpen. Je brein: hopelijk krijg ik waardering voor alles wat ik doe.

Een bepaalde vorm van egocentrisme zit in ons en bij de een is dit meer ontwikkeld dan bij de ander. Dat ligt ook aan hoe je bent opgevoed en hoe je ouders/verzorgers in het leven stonden.



En echte narcistische persoonlijkheidsproblematiek?
Dat komt relatief weinig voor.
Dat is niet “hij luistert soms slecht”.
Dat is diepgeworteld gedrag dat zich overal herhaalt.

Grenzen aangeven is geen narcisme.
Nee zeggen is geen narcisme.
Niet pleasen is geen narcisme.

Maar voor iemand die gewend is om zichzelf weg te cijferen kan dat wel zo voelen.

Stel, jij bent iemand die:

-snel aanvoelt wat anderen nodig hebben

-zich aanpast

-bevestiging zoekt

En je partner heeft duidelijke grenzen, beweegt minder mee, leeft meer vanuit zichzelf.
Dan kan het voelen alsof hij/zij egoïstisch is en alleen aan zichzelf denkt.

Maar durf ook naar je eigen aandeel te kijken in zo’n soort relatie. Want misschien heb jij in je jeugd te weinig liefde gekregen en projecteer jij je behoefte aan zorgzaamheid op je partner, met de verwachting dat deze net zo onzelfzuchtig moet zijn als jij.

Dit gezegd hebbende, er zijn situaties waarin gedrag wel degelijk schadelijk is.



Echte rode vlaggen van destructief narcistisch gedrag
Narcisme is niet incidenteel, maar structureel.

🚩 1. Jouw realiteit wordt verdraaid (gaslighting)

Jij zegt:
“Dat heb je gezegd”

Hij zegt:
“Dat heb ik nooit gezegd”
“Je verzint dingen”

Zijn/haar doel is dat jij aan jezelf begint te twijfelen.



🚩 2. Geen verantwoordelijkheid nemen

Alles ligt buiten hem/haar.

Jij bent het probleem.
De situatie is het probleem.
Anderen zijn het probleem.

Maar nooit zijzelf.



🚩 3. Structureel gebrek aan empathie

Niet:
“Ik vind dit moeilijk, maar ik wil er over praten.”

Maar:
Geen interesse in jouw gevoel.
Geen erkenning.
Geen ruimte voor jou.



🚩 4. Idealiseren en daarna afbreken

Eerst:
“Jij bent geweldig”

Daarna:
Kritiek.
Afstandelijk.
Neerhalen.

En jij blijft zoeken naar wat je fout hebt gedaan.



🚩 5. Jij raakt jezelf kwijt

Dit is het belangrijkste signaal dat er iets mis is.

Je loopt op eieren om hem/haar niet boos te maken.
Je twijfelt constant aan jezelf en past je aan.
Hij/zij is in staat jou klein te laten voelen.



Wat is het verschil tussen narcisme en emotionele onbeschikbaarheid?
Veel gedrag dat als “narcistisch” wordt bestempeld, is eigenlijk emotionele onbeschikbaarheid.

Iemand die emotioneel onbeschikbaar is:

Vermijdt gesprekken.

Reageert defensief.

Kan gevoelens niet aan.

Sluit zich af.



Is dat pijnlijk? Ja.
Maar niet altijd manipulatief, zoals bij een narcist.



De vraag die belangrijker is dan het label narcisme
De vraag is niet: “Is hij/zij een narcist?”

Maar: “Voel ik me veilig in deze relatie? Wat doet deze relatie met mij?”



Hoe een veilige relatie er uit ziet:
In een veilige relatie zeg jij: “Dit deed me pijn.”

En de ander zegt: “Vertel eens.”

Jij zegt: “Ik voel me onzeker.”

En de ander zegt:
“Ik ben hier.”

In een veilige relatie is openheid, aanwezigheid en betrokkenheid.

Waarom twijfel je dan steeds?

Omdat het niet altijd slecht is.

Er zijn misschien ook momenten van liefde, aandacht en verbinding. En dat maakt het verwarrend, want dan blijf je hopen, verklaren en proberen.

Misschien is hij/zij geen narcist.
Maar misschien geeft hij/zij je ook niet wat je nodig hebt.

En zolang jij blijft zoeken naar het juiste label… stel je de echte vraag uit.
Jje hebt geen diagnose nodig om je gevoel serieus te nemen.

Laat dit even landen:

Je hoeft niet te bewijzen dat hij/zij een narcist is om te erkennen dat iets niet goed voelt.

Als liefdespartners veel ruzie maken, gaat de ruzie meestal niet over de aanleiding van de ruzie. Het lijkt te gaan over het dopje op de tandpasta, de schoonouders of de kinderen. De aanleiding is slechts het topje van de ijsberg. Tijdens de ruzie over de schoonouders, gaat het eigenlijk over iets anders. Het gaat over het verlies van de verbinding. Meestal ervaart één van de partners een verlies van verbinding met de ander en deze partner die de andere partner iets verwijt, wil eigenlijk de verbinding verbeteren. Onder de woede zit de pijn van het verlies van verbinding. Vaak hebben we niet door dat onder onze woede pijn zit. Het begin van de oplossing zit in het begrip van de eigen behoeften en pijn, en dit leren te communiceren naar onze geliefde. Kun je verwoorden dat je de ander nodig hebt en dat het je verdriet doet als de verbinding weg is?

Nemen jullie je steeds voor om minder ruzie te maken, eerder met de discussie te stoppen, maar lukt dat steeds niet? Is er misschien iets uit het verleden wat je dwarszit? Hoe komt het dat het steeds weer gebeurt? Praat er eens over met elkaar, hoe was je jeugd, hoe waren je ouders, wat vond je lastig, herken je dat nu in de opvoeding van je kinderen of op je werk? Dit kunnen eyeopeners zijn, waardoor je meer begrip krijgt voor jezelf en de ander.

In de podcast (Over)Leven met IFS wordt in de aflevering van 2 maart 2026 verteld over wat IFS is als relationeel model. Hier wordt verhelderd wat het betekent om met je delen aan het werk te gaan in een relatie en hoeveel je dat kan opleveren om je relatie te verbeteren. Mocht je vragen hebben of een sessie willen met deze methode, welkom om een afspraak te maken. Deze methode wordt ook IFIO genoemd wat staat voor Intimacy From the Inside Out, waarvoor ik een training heb gevolgd. Geniet van de podcast!

Moet je partner álles voor je zijn?
We verwachten vaak (onbewust) dat onze partner alles invult:
De beste vriend(in)
De ideale gesprekspartner
De perfecte steun en toeverlaat
De sparringpartner voor álle onderwerpen
Maar is dat wel realistisch? Of mag je sommige dingen ook bij anderen halen? Een vriend(in) voor diepe spirituele gesprekken, een collega voor werkgerelateerde frustraties, een familielid voor museumbezoekjes?
Misschien is het ook een stukje loslaten van verwachtingen. Accepteren dat je partner niet alles hoeft te zijn.
Wat denk jij? Moet je partner alles voor je zijn, of is het oké om bepaalde behoeften bij anderen te vinden? Wat vind jij belangrijk in een relatie?

De meesten conflicten ontstaan ook omdat mensen verschillende betekenissen aan dezelfde situatie hechten, wat hun vermogen om verzoeken te doen of te reageren op elkaar verzoeken tot verbinding in de weg staat. Maar als je met elkaar kunt blijven praten en kunt beschrijven wat jouw betekenis en jouw positie ten opzichte van het onderwerp is, dan maak je de weg vrij om een gemeenschappelijke basis te bereiken en een plek waar betekenissen samensmelten en compromissen maken mogelijk wordt.

De basis van ieder compromis is het accepteren van invloed. Dat betekent dat een compromis alleen kan werken als je niet met een gesloten houding naar de meningen en verlangens van je partner kijkt. Je hoeft het niet overal mee eens te zijn of alles te onderschrijven wat je partner zegt of gelooft, maar je moet wel bereid zijn zijn of haar perspectief serieus te overwegen.

Ruzies gaan regelmatig over dingen die voor partners zelf helemaal niet belangrijk lijken. Een ruzie gaat vaak niet waar het over lijkt te gaan. Veel ruzies lijken te gaan over het dopje van de tandpasta, maar gaan over belangrijke vragen als: Ben jij er voor mij? En doe ik het wel goed?
In de ruzie tonen partners vaak niet de zachte emoties en de pijn die onder de harde woorden liggen. Het is moeilijk om je kwetsbaarheid te tonen. Ga zelf op zoek naar de pijn en de kwetsbaarheid onder de boosheid.

Er zijn van die aannames die je makkelijk doet, maar die je relatie geen goed doen.

Zoals:

“We zijn gewoon te verschillend van elkaar.”

“Als hij echt van me hield, dan zou hij dit toch weten?”

“Wij maken eigenlijk nooit ruzie, dus het gaat vast goed.”

“Als we straks getrouwd zijn, verandert hij vast.”

“Samenwonen is toch hetzelfde? Of zelfs beter?”

Misvattingen in de relatie zijn verraderlijk.
Het zijn geen grote dramatische dingen. Het zijn “logische” ideeën die je ooit hebt opgepikt — uit films, uit je ouders, uit Instagram-gezinsgeluk, uit vriendinnen die het ook maar een beetje bij elkaar bluffen, en die je daarna bent gaan gebruiken als meetlat.

Alleen… die meetlat is krom.

En als je met een kromme meetlat blijft meten, ga je vroeg of laat denken dat er iets mis is met jou. Of met hem. Of de relatie.

Dus. Vijf veelvoorkomende misvattingen over relaties.


Misvatting 1. “Je moet veel gemeen hebben met je partner”

Deze is zo populair dat het bijna verdacht is.

Alsof een succesvol huwelijk betekent dat jullie:

-Dezelfde hobby’s moeten hebben

-Ook dezelfde vrienden leuk vinden

-Hetzelfde denken over vakanties, geld, opvoeding en hoe je de vaatwasser inruimt

-En het liefst ook nog dezelfde “liefdestaal” spreken



Klinkt romantisch. In de praktijk is het vaak een recept voor teleurstelling.

Want weet je wat er gebeurt als jij verwacht dat jullie “één” moeten zijn? Dan wordt elk verschil een probleem.


Dan wordt “ik hou van rust” versus “ik hou van reuring” ineens: “Zie je wel, we matchen niet.”
Dan wordt “ik wil plannen” versus “ik leef spontaan” ineens: “Jij snapt mij niet.”

Maar verschillen zijn niet het probleem. Onveiligheid rondom verschillen is het probleem. Het feit dat je er een probleem van maakt is het probleem.


De mooiste relaties die ik zie, zijn niet de partners die heel erg veel met elkaar gemeen hebben.


Het zijn de stellen die kunnen zeggen:

“We zijn anders, en we blijven elkaar daarin respecteren.”

“We hoeven niet te veranderen om van elkaar te kunnen houden.”

“Jouw manier is niet verkeerd. Het is alleen niet de mijne.”


Misschien denk je nu: ‘ja leuk. Maar dit zorgt wel elke keer voor onrust. Ik kan gewoon niet tegen het gezeur en de conflicten.’

Kijk, dit betekent dat er dus iets in jou een probleem maakt en dat je dat vervelend vindt. Je kunt dus niet bij jezelf blijven en voelt je persoonlijk aangevallen als je partner een andere mening heeft dan jij.

Jij bent misschien die vrouw wel die zichzelf zó vaak belooft: ‘Volgende keer blijf ik rustig. Ik laat mezelf niet weer meeslepen.’

Je voelt het wel aankomen. Die spanning in je lijf geeft het al weg. Je hoort jezelf al harder praten. Die irritatie kan in één seconde omslaan in vuur.

En je wíl het anders. Echt.

Maar dan zegt hij net iets te droog. Of hij kijkt weg en reageert helemaal niet.En jij voelt je ineens weer alleen, ongezien, niet belangrijk. En BAM: je verliest jezelf. Voor je het door hebt is het al gebeurd.

Je boosheid neemt het over. Je zegt dingen die je niet meent en die bovendien niets met het onderwerp te maken hebben.

En later denk je: ‘wat was dat?’

Je schaamt je voor je eigen reactie. Niet dat je nou uit je dak ging, maar het feit dat je toch onnodig die sneer gaf, dat is al voldoende. Eerlijk: Je was gewoon gemeen.

Luister:

Dat jij je emoties niet ‘netjes’ onder controle had, betekent niet dat je het compleet verpest hebt. Bovendien is je boosheid niet zomaar boosheid. Het is bescherming. Een alarmsysteem in jou dat veel te vaak aan staat.

En hier wordt die misvatting ineens venijnig: als jij gelooft dat jullie “één” moeten zijn, dan voelt elk verschil als afwijzing.

Dan gaat je systeem niet in de “oh interessant”- modus, maar in de er is “gevaar”-modus.


Misvatting 2. “Je partner moet je gedachten kunnen lezen”


Deze doet pijn, omdat hij zo menselijk is.

Je wilt gewoon dat hij het ziet. Dat hij doorheeft dat jij moe bent. Overprikkeld. Je hebt behoefte aan steun. Dat hij beseft dat jij niet nóg harder die kar wil trekken.

En ergens zit er een deel in jou dat denkt:
‘Als jij echt van me houdt, dan hoef ik dit toch niet uit te leggen?’

Maar hier komt de waarheid die nooit schokkend kan zijn voor je: niemand kan jouw gedachten lezen. Ook jouw partner niet.

Als jij liefde gaat meten aan ‘aanvoelen’, dan wordt je huwelijk een soort onmogelijke test. En je partner zakt er altijd voor. Niet omdat hij niet van je houdt, maar omdat hij geen helderziende is.

En dan gebeurt dit:

Jij verwacht iets (in stilte). Hij mist het (logisch). Jij ontploft of trekt je terug. Hij voelt zich afgewezen of aangevallen. Jullie nemen afstand van elkaar.

Wat jij nodig hebt, is niet een partner die kan raden wat jij wilt.

Je hebt een partner nodig die kan reageren op wat jij durft te zeggen.

Dus oefen met zinnen als:

“Ik merk dat ik vol zit. Ik heb even rust nodig.”

“Als je wegloopt voel ik me alleen. Wil je me beloven dat je erop terugkomt?”

“Ik ga zo ontploffen als we doorgaan op deze toon. Zullen we even pauze nemen?”

Dat is geen zwakte. Dat is volwassen liefde. Dat is jezelf dragen én je partner een kans geven.


Misvatting 3. “Gelukkige koppels maken nooit ruzie”


Als jullie nooit ruzie maken, kan dat twee dingen betekenen:

-jullie zijn allebei boeddha’s met een zenuwstelsel van fluweel

-iemand slikt alles in en noemt dat “rust”

En ik gok dat het meestal optie 2 is.

Stilte is niet hetzelfde als vrede.
Stilte kan ook gewoon bevriezen zijn. Of vermijden. Of “ik ga wel even normaal doen, want dan blijft het veilig”.

Ruzie is niet het einde van liefde. Ruzie is vaak het begin van eerlijkheid.

Het probleem is niet dát je botst. Het probleem is hoe je botst.


Gezonde koppels doen dit:

-Ze benoemen irritatie vroeg, voordat het escaleert

-Emoties uiten doen ze vanuit hun eigen beleving (“ik voel… ik mis…”)

-Ze herstellen na afloop (“dat ging niet goed, kom eens hier”)


Ongezonde koppels doen dit:

-Emoties sparen ze op tot ze ontploffen

-Het wordt persoonlijk (“jij bent altijd…”)

-Ze winnen het conflict maar verliezen verbinding


Als jij die vrouw bent die zich laat gaan in boosheid, dan is jouw leerpunt niet: nooit meer boos zijn. Jouw leerpunt is: eerder merken wat er aan de hand is, eerder pauzeren, eerder woorden vinden.

Boosheid is energie. Je kunt ermee gooien. Of je kunt hem leren sturen.


Misvatting 4. “Het huwelijk verandert je partner”
Dit is de misvatting waar mensen stiekem op hopen.

Als we straks getrouwd zijn, dan kiest hij meer voor mij.
Dan gaat ie wel meer zijn best doen. Er zit genoeg potentie in. Ik weet dat ie ook serieus kan zijn, het komt vast vanzelf goed.

Trouwen is geen software-update. Natuurlijk kunnen mensen groeien. Jij ook. Je partner ook.
Maar groei komt niet door een ring. Groei komt door:

-verantwoordelijkheid nemen

-eerlijke gesprekken

-grenzen en afspraken

-oefenen, falen, repareren

-en soms hulp van buitenaf

Dus als jij merkt dat je in je hoofd je partner steeds “aan het verbouwen” bent, stel jezelf dan deze vraag:

Kan ik van deze mens houden zoals hij nu is, terwijl ik hem uitnodig om te groeien?
Niet: kan ik hem nog net even kneden tot hij past in mijn droom?


Misvatting 5. “Samenwonen is veiliger dan trouwen: dan kun je altijd nog weg”
Deze klinkt modern en slim. En soms is samenwonen ook helemaal passend. Maar het idee erachter is vaak: als ik de nooduitgang open houd, voel ik me veiliger.

Alleen… die open nooduitgang werkt ook andersom.

Want als het moeilijk wordt, en je weet: we kunnen altijd weg, dan komt er sneller een stemmetje:

“Misschien past het toch niet”

“Als het niet werkt, werkt het niet”

“Ik ga niet zoveel jaar van mijn leven verspillen”

Terwijl een huwelijk (als je het gezond inzet) iets anders doet: het nodigt je uit tot commitment. Tot kiezen. Niet omdat je gevangen zit, maar omdat je samen hebt gezegd: wij gaan het serieus nemen.

En commitment is niet romantisch. Het is soms gewoon:
Oké. We zitten in de modder. Handen uit de mouwen. We gaan dit fixen.

Een gelukkige relatie is geen toeval en hangt niet af van samenwonen of trouwen.

Zorg dat je deze en andere misvattingen meteen uit de weg ruimt.


Praat met elkaar over wat je verwachtingen zijn en wees ook geinteresseerd in de reden hiervoor.

Denk ook na over jouw eigen verwachtingen en het ‘waarom’ hiervan.

Doe geen aannames.

Iedereen is anders. Een andere opvoeding, een ander ‘normaal’. Dat is niet erg, als je elkaar maar respecteert en ook interesse hebt in elkaar.

Wat gevoelens betreft: als je verdrietig bent, zeg dat dan. Je partner zal boosheid niet zien als verdriet. Als je bang bent, zeg dat dan. Wees eerlijk in wat je voelt, dan kan je partner er iets mee.

En gooi de ‘hij moet het maar snappen’ overtuiging nu meteen het raam uit!

Ken jij ook dat ontzettend demotiverende gevoel van hulpeloosheid als het jou en je partner weer niet lukt om een goed gesprek te voeren? Vooral wanneer het om gevoelige punten tussen jullie gaat?

Je ervaart dan waarschijnlijk het verwijt dat je het steeds weer fout doet in de ogen van je partner.

Ik zie dat bij veel koppels gebeuren. Iedere mislukte poging om erover te praten zorgt voor nog meer 'foutgevoel' en emotionele verwijdering. En al gauw ontwikkelt zich een soort faalangst, waardoor je nieuwe gesprekspogingen uit de weg gaat en geen stap verder komt in je relatie.

Het heeft toch geen zin en leidt nergens toe, denk je dan vast.

Het vervelende is dat faalervaringen de boel vertekenen. Falen demoraliseert en laat jouw brein dingen denken die niet waar zijn:

Mislukkende herstelgesprekken maken dat jouw doelen meer onhaalbaar lijken dan ze in werkelijkheid zijn.
Je schat zelfs je eigen kunnen lager in dan dit in werkelijkheid is.
Alles in je hoofd lijkt erop gericht om jou het idee te geven dat een nieuwe poging wagen een heel slecht idee is.
Je denkt al snel: ‘zie je wel, het lukt toch niet’ of ‘zie je wel, ik kan het toch nooit goed doen’.
Het gevolg?

Om het pijnlijke gevoel van hulpeloosheid te vermijden, ga je nieuwe pogingen om tot elkaar te komen vermijden! Waardoor je inderdaad geen stap verder komt met elkaar.

Je angst is nu tweeledig:

Je bent bang voor de uitkomst van jullie relatie
En je bent bang voor het falen en mislukken zelf
"Dé manier om beter te falen -want leuk wordt het nooit- is om je niet te fixeren op het resultaat, maar op het proces", aldus Daphne van Paassen in de Opzij.

Het proces om samen stap voor stap op een lichte manier aan je relatie te werken is daarom veel belangrijker voor jullie LIEFDE dan de uitkomst van dat proces.

Wanneer er veel ruzies en conflicten tussen jullie zijn, gaat de focus daar vooral naartoe. De energie tussen jullie is dan vaak negatief. Let ook op wat je wél waardeert in de ander. En vergeet niet om dat ook terug te geven aan de ander. Bijvoorbeeld: "ik vond het fijn dat je me een kop thee bracht toen ik zo lang in een vergadering zat. Ik voelde me daardoor echt gezien."
Ben je bereid om je trots opzij te zetten om dit te doen?