Tips bij autonomie in relatie

Vanaf heel jong, hebben we een drang om te leven en daarin ontwikkelen we een aanpassingsvermogen en ontstaat er een bepaalde levenshouding. Vaak geeft dit het gevoel dat we onszelf kwijt zijn.
Aanpassing hebben we geleerd om het contact met de ander niet te verstoren of op het spel te zetten. Toen we klein waren was dat contact (met moeder bijv) onze levensader.

Autonoom zijn is dan niet zo makkelijk en vraagt om dat wat nieuw en misschien ook eng is te ontwikkelen.
Ontwikkelen van autonomie gaat over mogen separeren van de ander en te ervaren dat het contact dan niet op het spel staat.

Je hebt een verbinding met de ander, maar je verliest je eigen richting niet.

Zonder autonomie ontstaat afhankelijkheid.
Met autonomie ontstaat respect.

Waarom het belangrijk is

Je blijft trouw aan je waarden

Je neemt eigen beslissingen

Je voelt minder druk of controle

Je relatie wordt een keuze, geen noodzaak

Autonomie betekent niet afstand.
Het betekent dat je samen bent omdat je wilt, niet omdat je moet.

Signalen dat autonomie ontbreekt

Je past je mening aan om ruzie te vermijden

Je voelt je schuldig als je tijd voor jezelf neemt

Je sociale leven draait alleen om de ander

Je vraagt constant bevestiging

Praktische tips om autonomie te behouden

Blijf je eigen leven voeden

Houd je eigen hobby’s

Spreek ook zonder je partner af met vrienden

Werk aan je eigen doelen

Zeg wat je echt denkt

Spreek je mening uit, ook als die anders is

Gebruik zinnen als
Ik ervaar dit zo
Voor mij voelt dit belangrijk

Plan alleen tijd

Plan bewust momenten zonder elkaar

Gebruik die tijd om op te laden

Maak eigen keuzes

Wacht niet altijd op toestemming

Beslis zelf over kleine en grote dingen

Bewust communiceren over ruimte

Bespreek wat vrijheid voor jullie betekent

Maak afspraken die voor beide kloppen

Werk aan emotionele zelfstandigheid

Leer jezelf geruststellen

Verwacht niet dat je partner elk ongemak oplost

Check jezelf regelmatig

Doe ik dit uit liefde of uit angst

Blijf ik dicht bij mezelf

Een sterke relatie bestaat uit twee complete mensen.
Niet uit twee halve.

Als jij stevig staat, wordt de relatie stabieler.
Autonomie is geen bedreiging voor liefde.
Het is de basis ervan.

Wat gebeurt er bij macht en onmacht?

In elke relatie is er een voortdurende beweging tussen:
Verbondenheid (wij)
Autonomie (ik)

Wanneer die balans verstoord raakt, ontstaat spanning.

Macht
Macht ontstaat altijd vanuit onmacht en is een overlevingsstrategie. Het gaat ook om invloed:
Wie neemt beslissingen?
Wiens behoeften wegen zwaarder?
Wie bepaalt de toon van gesprekken?

Als één partner structureel meer invloed heeft, kan de ander zich klein of afhankelijk voelen.

Onmacht
Onmacht ontstaat wanneer iemand:
Zich niet gehoord voelt.
Geen ruimte ervaart voor eigen behoeften.
Het gevoel heeft dat praten niets verandert. Onmacht kan zich uiten in terugtrekken, boosheid of passief gedrag.

Autonomie
Autonomie betekent:
Eigen gevoelens mogen hebben.
Eigen keuzes mogen maken.
Verschillend mogen zijn zonder afwijzing.

In een gezonde relatie is er ruimte voor verschil zonder dat de verbinding bedreigd wordt.

Van belang is kijken naar de structuur:
Is er gelijkwaardigheid?
Zijn grenzen helder?
Mag ieder een eigen positie innemen?

Problemen ontstaan wanneer:
De één controleert → de ander past zich aan.
De één zich terugtrekt → de ander gaat duwen.

Verschil wordt ervaren als bedreiging.
Dan wordt autonomie gezien als afstand, en verbinding als controle.

Praktische tip
Oefen in “verbonden autonomie”.

Zeg niet:
“Je houdt geen rekening met mij.”
Maar:
“Ik wil graag samen beslissen en ik wil mijn eigen ruimte behouden. Hoe kunnen we dat allebei hebben?”

En stel jezelf deze vraag:
Waar lever ik mezelf te veel in?
Waar probeer ik onbewust controle te houden?

Echte gelijkwaardigheid ontstaat wanneer je:
Je eigen plek durft in te nemen. Zonder de ander te willen veranderen.

Relatietherapie leert mensen om zelfstandig te leren functioneren in een huwelijk. Partners die zich afhankelijk opstellen kunnen pas stappen maken richting een betere relatie als zij het eigen gedrag hebben veranderd en zich meer met zichzelf zijn verbonden kunnen.

autonomie wil helemaal niet zeggen dat je alles alleen en voor jezelf moet doen.

Autonomie wil zeggen: gelijkwaardigheid
Deel de verantwoordelijkheden van het huishouden en de zorg voor de kinderen. Hoe vaak hoor je niet dat de een alles organiseert en de ander helpt?

Doe dingen alleen, buiten je werk om.

Bedenk dat mocht je thuisblijfouder zijn, je niet afhankelijk bent van het inkomen van de buitenshuiswerkende ouder. Dat inkomen is nl niet alleen van de buitenshuiswerkende ouder.
Zonder jou als thuisblijfouder zou die ouder niet buitenshuis kunnen werken.

Bij verlatings- en bindingsangst is dit vaak een traumareactie.
Je zenuwstelsel kiest automatisch voor harmonie, ook als jij jezelf kwijtraakt.

In codependency wordt ‘aardig zijn’ een manier om de relatie te behouden.
Je voelt feilloos aan wat de ander nodig heeft,
maar raakt het contact met je eigen behoefte kwijt.

Herstel begint niet met harder grenzen stellen,
maar met herkennen:
dit gedrag komt uit bescherming, niet uit vrije keuze.


With abandonment or attachment anxiety, this is often a trauma response.
Your nervous system chooses harmony, even when you lose yourself.

In codependency, being “nice” becomes a way to keep the relationship safe.
You sense what the other needs,
but disconnect from your own.

Healing doesn’t start with stronger boundaries,
but with awareness:
this behavior comes from protection, not from free choice.

Soms ervaren partners het "wij" gevoel alsof de ander een deel van hen wordt. Als je je hecht aan een ander verandert je zelfbeeld. Zag je jezelf voorheen als ongebonden single, nu identificeer je jezelf met het leven in een vaste relatie of huwelijk.
De prijs die je betaalt voor het aangaan van een verbinding met een ander is het gedeeltelijk opgeven van je persoonlijke autonomie. Sommige koppels zijn sterk betrokken op elkaar en kunnen zich een leven zonder de ander niet voorstellen, smelten als het ware " samen". Aan de andere kant van het spectrum staan partners die veel belang hechten aan een eigen leven. Ze laten de ander slechts gedeeltelijk toe en nemen belangrijke besluiten zelf, zonder de ander daar in te betrekken.

Denk eens aan de volgende onderwerpen:

* Financiën: hebben jullie een gezamenlijke bankrekening en heb je daarnaast nog een eigen rekening?
Storten jullie beiden alles in de gezamenlijke huishoudpot? Betaal je persoonlijke uitgaven van je eigen salaris?

* Gaan jullie samen op familiebezoek, of doe je dit alleen?

* Hebben jullie individuele hobbies?

* Wonen: Is de keuze van jullie woonplaats een gezamenlijk besluit geweest? Wiens smaak overheerst? Wie bepaald de inrichting? Hebben jullie nog een eigen ruimte in het huis?

Is een gesprek hierover mogelijk? Hoe zien jullie dit? Hoe deden jullie ouders dit en nemen jullie de blauwdruk mee of doe je het juist anders?

Gun jezelf en jouw partner een relatie in verbondenheid en niet in gebondenheid. Echte liefde bloeit waar vrijheid en nabijheid elkaar versterken – waar je samen groeit, zonder jezelf te verliezen, in oprechte verbinding.

Bestseller: The let them theory van Mel Robbins
Dit boek draagt bij aan je autonomie.
Laat los waar je geen controle over hebt. Je kunt de ander niet veranderen.
Focus op je eigen geluk, doelen en relaties.
Stop met het vergelijken van jezelf met andere mensen.
Dan maak je diepere verbindingen.
Een echte aanrader!

Laat je smartphone eens voor een paar uur thuis en toon interesse in elkaar. Creëer tijd en ruimte om met aandacht aanwezig te zijn. Luister oprecht zodat de ander zich begrepen en gewaardeerd voelt. Stel een vraag en geef aan dat je graag wilt begrijpen waarom iets voor de ander belangrijk is. Lukt het je om te luisteren naar wat de ander bezighoudt zonder het gesprek op jezelf te betrekken en over jezelf te beginnen? Zonder meteen met een goedbedoeld advies of oordeel te komen? Begripvol en warm reageren, een arm om de ander heen slaan dat geeft verbinding.

Je man of je vrouw is er niet om je emotionele problemen op te lossen! Een pittige statement of niet?

De voorwaarden voor een goede relatie is dat je als partner bewust bent van wat van jou is en wat van de ander is als het gaat om emotionele gevoeligheden.

Emotionele gevoeligheden zijn wonden of plekken in jezelf waar je getrigged of geraakt wordt wanneer iemand iets (niet) zegt of (niet) doet. Bijvoorbeeld een gevoeligheid zoals onzekerheid. Je bent dan extra gevoelig voor feedback of kritiek of je vind snel dat je aandacht tekort komt. Vaak is de gevoeligheid zelf niet het probleem maar hoe we daar zelf mee omgaan en hoe we het communiceren.
1. Aanvaard je gevoeligheid. Het is iets wat er al was voor je relatie. We zijn allemaal mensen en we hebben allemaal iets waarin we geraakt worden.
2. Deel je gevoel met je partner en uit je emotionele behoefte. Kies wel een moment uit wanneer je partner in staat is om luisteren.

Voor het beste resultaat, schrijf na elke sessie voor jezelf op.
Wat raakte je?
Wat wil je uitproberen of oefenen
Waar ben je trost op?
Dit is krachtig en zo heb je best effect van je traject.
Met deze manier heb grip op je eigen leerproces.
Succes.

De veiligheid van een relatie kan je laten inslapen. Helemaal als je het druk hebt met werk en/of met kinderen. Het is belangrijk om in je relatie als persoon wakker te blijven. In een goede relatie zitten mensen die beiden autonoom zijn en blijven groeien. Dit betekent dat je beiden regelmatig uit je comfortzone komt. Nieuwe situaties aangaat, en blijft leren. Doe af en toe juist iets wat je moeilijk vindt. Zoek een hobby of een bezigheid voor jou alleen. Je relatie is geen schuilplaats om jezelf te verstoppen.

Aandacht voor je middenrif (versoepelen)

Wanneer je middenrif soepeler wordt, adem je makkelijker naar je buik. Waardoor je beter kunt ontspannen.

Ga op je rug liggen en zet je benen gebogen neer voeten op de grond en leg je armen zijwaarts op schouderhoogte Laat beide knieën naar links zakken en je hoofd evt. naar rechts. De rechterschouder blijft op de grond liggen. Voel je rekking in de rechterflank?

Ga met je aandacht naar je rechterzij en ervaar de ruimte die daar ontstaat, je kunt de adem er naar toe laten stromen. Als je spanning voelt in je zij, probeer dan op iedere uitademing een klein beetje los te laten. Je kunt eventueel een kussentje gebruiken om je benen te ondersteunen.

Blijf een paar minuutjes in de draaiing liggen en ga dan weer naar de uitgangspositie. Voel je verschil tussen links en rechts, in volume of beweging?

Dan herhaal je de oefening voor je linkerflank door je knieën naar rechts te laten zakken.

Om je meer op jezelf te leren richten (minder je aandacht naar de ander), is het ervaren van je adem behulpzaam.

Rustig ademen en je verbinden met je hart
Ga met je aandacht naar je hartstreek en roep een gevoel van dankbaarheid op of een ander prettig gevoel. Denk daaraan en adem dan rustig 5 tellen in en 5 tellen uit.
Het tempo van het tellen kun je zelf bepalen. Dat is belangrijk, dus doe het op zo'n manier dat het goed voelt jou! Fijn als je dit een paar minuten kunt. En minder is natuurlijk ook al fijn. Het zetten van een wekkertje of timer is behulpzaam om je aandacht op de oefening te kunnen richten.
Succes en plezier!

Ruimte voor jezelf, in verbinding met de ander.
In Gestalttherapie zien we autonomie niet als afstand, maar als bewust aanwezig zijn als jezelf – ook in de relatie. Hier zijn enkele kerninzichten:

🔹 1. Wees je bewust van jezelf
Voel wat jij nodig hebt, los van je partner. Neem ruimte voor zelfreflectie.

🔹 2. Spreek je behoeften uit
Autonomie groeit als je durft te zeggen wat je voelt en verlangt – zonder schuld of verwijt.

🔹 3. Eigen ruimte is geen bedreiging
Liefde groeit waar vrijheid is. Tijd apart is voedend voor het samen-zijn.

🔹 4. Voel je grenzen
Wat voelt als ‘te veel’ of ‘te weinig’? Leer luisteren naar je lijf. Dat is je kompas.

🔹 5. Groei naast elkaar
Jij bent verantwoordelijk voor jouw leven. Je partner is geen verlengstuk van jou – en andersom.

Sommige processen vragen begeleiding. Je hoeft het niet alleen te doen.

Heb je enig idee of het verwijt of de frustratie waarmee je t.o.v. de ander rondloopt, nog enigszins in de kern bekend is bij de ander? Of is het al zo lang een aanname, dat verandering niet wordt gehoord? Benoem je kern nog eens: wat vind je fijn? Geen negatieve invalshoek want die lag er al en put alleen maar verder uit. Rem samen af en ga zitten. Geen schermen, minimale afleiding, zoek een plek die voor allebei goed voelt. En ga vanuit jezelf vertellen waarom dat wat je mist zo wezenlijk voor je is. Neem tijd om de kern terug te halen.

Het autonoom zijn en verbonden zijn, zijn twee basisbehoeften. De symbiose van het samenzijn, herinnert aan de sybiose met onze moeder in de eerste 2,5 jaar van het leven.Het is gezond om aan elkaar te hechten dat we in het begin van de relatie zoeken naar wat ons samen bindt. Met 2,5 jaar komen we er achter dat we een individu zijn en ontwikkelt zich onze automomie. Dan leert het kind nee te zeggen. In de relatie is het gezond om na de eerste fase ook weer ruimte te geven aan de autonomie. Apart dingen van elkaar te doen, een eigen leven hebben, om daarna weer met elkaar te verbinden. Blijf dus ook je eigen leven leven. Dingen die je graag samen doet en dingen die je graag alleen doet. Maak er een lijst van en bespreek dit samen.

Soms voelt het of je relatie vast zit. Of erger, dat jij er in vast zit. Je hebt last van je partner. Je hebt het gevoel dat die het doet - jou kwetst, schaadt. Die veroorzaakt je spanningen.
Dat kan waar zijn. En dan moet daar iets mee gebeuren.
Maar als je dit gevoel NIET had in het begin van jullie relatie, dan speelt er vaak iets anders: je hebt je meer geopend, en een vrij onschuldige actie van je partner raakt nu een gevoelig punt in jou. Dat voel jij als pijnlijk.
Die pijn in jou, die is van jouzelf. Die ligt daar klaar, een gevoeligheid, vaak een oude pijn, jonge delen van jezelf. Delen die gezien willen worden, getroost, aangeraakt.

Als je leert stil te staan bij je eigen ervaring, dan wordt zo'n relatieprobleem een belangrijke opening voor meer zelf-inzicht, levensgeluk.
En je gaat herkennen dat je verwijt aan je partner werkte : het beschermt je tegen die pijnlijke gevoelens van binnen. Maar de kosten zijn hoog...

Je kunt je innerlijke delen leren horen en wat ze nodig hebben.
En dan merk je dat je rustig wordt van binnen, stil, kalm, evenwichtig.

Wat kan het toch lastig zijn om jezelf jezelf te laten zijn.
Om jezelf lief te hebben, met alles erop en eraan.
Dus inclusief je boosheid, je angsten,
Je onhandigheden, je koppigheid
Echt alles!

Rumi heeft hier een mooi gedicht over geschreven.
Wellicht wil het wel ergens ophangen in jouw huis, zodat je het regelmatig tegenkomt.

De Herberg
Dit mens-zijn is als een herberg
Elke ochtend weer een nieuw bezoek
Een vreugde, een depressie, een benauwdheid,
een flits van inzicht komt
als een onverwachte gast
Verwelkom ze; ontvang ze allemaal gastvrij
zelfs als er een menigte verdriet binnenstormt
die met geweld je hele huisraad kort en klein slaat
Behandel dan toch elke gast met eerbied
Misschien komt hij de boel ontruimen
om plaats te maken voor extase………
De sombere gedachte, schaamte, het venijn,
ontmoet ze bij de voordeur met een brede glimlach
en vraag ze om erbij te komen zitten
Wees blij met iedereen die langskomt
De hemel heeft ze stuk voor stuk gestuurd
om jou als raadgever te dienen
Rumi (1207-1273), filosoof, dichter, mysticus

Voel jij goed aan wanneer jij lekker je gang kunt gaan binnen de relatie of wanneer jullie langzaam langs elkaar heen beginnen te leven? Hoe check je dat?
Heb het erover met elkaar! Hoe vinden jullie dat het gaat?

Hoe waarder jij jezelf? Autonomie verlies ontstaat vaak bij mindere zelfwaardering. Onzekerheid, angst enz zijn mogelijke oorzaken. Het helpt om een therapeut je daarbij te laten begeleiden. Je krijgt dan vaak zicht op wat je nog te ontwikkelen hebt en je meer kan terugkeren naar eigen autonomie.

De manier waarop je gehecht bent, speelt een grote rol in het vertrouwen dat je hebt in jezelf en in anderen. Het beïnvloedt hoe je (liefdes)relaties aangaat en of je deze in stand kunt houden. Daarom is het essentieel om eerst terug te keren naar jouw eigen autonomie: ontdekken wie jij bent en wat je nodig hebt. Vanuit dit gewaarzijn kun je vervolgens op een gezonde manier de verbinding aangaan met je partner.

Gelukkige relaties bestaan vaak uit twee individuen die ook afzonderlijk aan hun persoonlijke groei werken. Partners hebben vaak verschillende behoeften zoals behoefte aan persoonlijke ruimte. Zorg voor je eigen welzijn door hobby’s, vriendschappen en persoonlijke doelen te behouden. Dit helpt om emotioneel evenwichtig te blijven en geeft je relatie nieuwe energie. Door elkaars behoeften te respecteren en erover te praten, ontstaat er een gevoel van begrip en respect.

Om autonomer in een relatie te kunnen zijn is het helpend om je eigen leijf te voelen. Dit ben ik! Puur fysiek. Een oefening die je blij kan maken.

Ga staan
begin van bovenaf aan je lijf op te poetsen, denkbeeldig je huid laten glimmen. Begin bij je schedel, daal af naar je nek, schouders, armen, borstgebied, romp, buik, bekken, liezen, onderrug, benen, voeten.

Ga daarna door met je lijf op te kloppen. Met open handen ga je dezelfde weg als dat je poetste.

Tot slot schud je alle delen van je lijf uit.

Voel even na, welke lichaamssensaties ervaar je? En welk gemoed?

Wil je werken aan je relatie en nieuwe ideeën, gedachten en wensen daarin willen toelaten? Luister dan eens naar de podcast Nieuwe Monogamie van therapeut Qruun Schram. Hij laat je op een andere manier naar je relatie kijken.

Je identiteit is een geheel van delen, stemmen, ervaringen en behoefeten... Benoem eens een aantal verschillende ‘delen’ die jij in jezelf herkent? Geef ze ieder eens een toepasselijke naam. Laat ze elkaar eens iets over die naam vertellen en er commentaar op geven...

Om de betekenis van onze identiteit met steeds toenemende intensiteit te kunnen ervaren, wordt wel gezegd dat de mens een drietal lessen te leren heeft:

De eerste les
Het sluiten van onvoorwaardelijke vriendschap met jezelf. Je kunt niet anders dan jezelf vanuit jouzelf beschouwen. De acceptatie van je eigen identiteit is een eerste voorwaarde voor ontwikkeling. Hoe kun je jouw leven leven als je jezelf niet accepteert?

De tweede les
Ruimte geven aan je eigen binnenwereld. Gevoelens en gedachten komen steeds in ons naar voren. Door te denken en te voelen raak je bekend met jouw eigen innerlijke werled. Wanneer je bepaalde gevoelens en gedachten probeert te verdringen, zullen juist deze gevoelens en gedachten steeds opnieuw in jou naar voren komen. Jouw binnenwereld wil gekend en erkend worden!

De derde les
Het durven aangaan van de levensreis die je te maken hebt. Openstaan voor het onbekende van ons bestaan is de enige mogelijkheid die we hebben om onze identiteit te ervaren in wisselwerking met onze omgeving. Wie het leven probeert te controleren zal de beheersing van het leven verliezen. Je probeert dan jouw leven te controleren in plaats van het te leven. Lijden aan het leven in plaats van het leven leiden.

Op basis van deze drie levenslessen leer je steeds opnieuw te worden wie je bent. Je ervaart steeds opnieuw aspecten van wie je werkelijk bent.

Weet jij jouw identiteit en leef je ernaar, neem jij jouw leiderschap als partner in de relatie?

Ben jij eraan toe om tot die kern te komen..? Dan ben ik graag jouw / jullie coach of begeleider?

God en Eros van David Deida, en boek over het helen van tegenstellingen tussen man en vrouw en die de weg naar gezamenlijke verlichting willen vinden.

Relatieproblemen ontstaan meestal doordat de balans tussen de autonomie en de verbondenheid niet goed is.
Wil je leren hoe je voor een goede balans zorgt tussen autonomie en verbondenheid? Wees welkom in mijn praktijk.

Ik wil je deze keer een vergelijking voorschotelen tussen 'een fijne positieve vakantie kunnen hebben' en het actieve besluit 'dat je een fijne levendige relatie wilt houden', voor beide heb je jouw autonomie te gebruiken!

Op vakantie hoef je veel even níét. Maar door andere dingen juist wél te doen, geef je jezelf een mentale boost. Op de volgende acht manieren ervaar je (extra veel) vakantiegevoel. Pas dit nun ook eens toe -op je relatie!

Versterk de band

Of het nu met je gezin, je partner of nieuwe reisgenoten is, plan bewust en expliciet tijd om jouw banden (met je dierbaren) te versterken of zelfs nieuwe aan te gaan...

Helemaal als je je dat van tevoren voorneemt, ontdekten onderzoekers. Mensen die reizen om hun relaties te verbeteren, blijken na de vakantie meer positieve emoties te ervaren. Dat is ook zo in je relatie.

Maak veel foto’s

Deense onderzoekers bedachten de term family gaze: de families die ze bestudeerden, gebruikten hun camera tijdens vakanties om uiting te geven aan hun gevoelens van eenheid en liefde, om herinneringen te bewaren, persoonlijke verhalen te vertellen en hun identiteit te versterken.

Niet voor niets stonden bij meer dan de helft een of meer familieleden of vrienden op de voorgrond van hun foto’s.
Hoeveel plaatjes maak jij nog van je relatie activiteiten?

Wees je eigen gids

Een groepsreis waarbij alles van tevoren is uitgedacht, kan best handig en relaxed zijn. Maar wil je meer voldoening halen uit je vakantie, wees dan je eigen gids. Mensen die hun reis invullen naar eigen inzicht, zijn tevredener over hun leven in het algemeen en hun vakantie in het bijzonder.

Een autonome houding beschermt beter tegen negatieve ervaringen, omdat je gefocust bent op het uiteindelijke doel. Op plezier, bijvoorbeeld.
Go with the flow... ook in je relatie.

Vuurtjestoken, in zee zwemmen, lange natuurwandelingen maken, boeken lezen bij de tent… Bezigheden die vragen om focus en betrokkenheid en die net uitdagend genoeg zijn om een gevoel van moeiteloze prestatie te geven, brengen ons in die beroemde flow. Tijd lijkt te vervagen, zelfbewustzijn verdwijnt en het plezier van de activiteit zelf staat centraal. Dus pak die snorkel, dat tennisracket of die roman en geef je over aan het moment.
Doe iets nieuws... ook dit is mogelijk in (langere) relaties

Je hoeft niet meteen te bungeejumpen of gefrituurde insecten te eten, maar doe deze zomer iets wat je nog niet eerder deed. Uit onderzoek blijkt dat mensen die op vakantie nieuwe ervaringen opdeden, zich daarna gelukkiger voelden. Opwinding, nieuwsgierigheid, persoonlijke groei: het draagt allemaal bij aan een goede gemoedstoestand.

Neem de emotie achtbaan

Elke dag iets anders doen – een sportactiviteit, dan iets cultureels, dan weer een luierdagje – levert een rijk gevoel op. Nog slimmer is om daarbij ook je emoties af te wisselen, zegt psycholoog Jeroen Nawijn, die onderzoek deed naar de geluksbeleving van toeristen.

Doe bijvoorbeeld eerst iets wat je een beetje eng vindt, zoals nieuwe mensen ontmoeten of je eerste surfles nemen en daarna iets waar je vrolijk van wordt, zoals eten in een restaurant of met je kinderen spelen in het zwembad. Omdat je zoveel verschillende emoties ervaart, lijkt de vakantie langer te duren...
Ook hier geldt; daag jezelf (en je relatie) uit

Een beetje ontbering op vakantie: er is iets voor te zeggen. Chinese onderzoekers concludeerden dat je zelfkennis toeneemt als je gaat backpacken en in budgetaccommodaties slaapt.

Wie komt er in jou naar boven tijdens een busrit van een etmaal over hobbelige wegen? Als je een kakkerlak in je bed vindt, sla je dan gillend op de vlucht of staat de strijder in je op? En als je dat allemaal hebt overleefd, hoeveel zelfrespect en zelfvertrouwen levert je dat wel niet op?
Ontsnap uit routines... want ook die vind je terug in relaties.

De ware vreugde van reizen ligt in de onverwachte momenten, blijkt uit een Canadese studie. Grijp je vrije weken dus aan om zo veel mogelijk uit je routine te ontsnappen.

Sta twee uur vroeger of later op dan normaal, vraag een local om een recept of doe een reversed sightseeing tour: bezoek in plaats van de toeristische attracties liever de kleinste marktjes, vreemdste standbeelden of obscuur museum in een stad.

Volgens de onderzoekers creëer je zo een soort tussenruimte waarin de alledaagse regels niet gelden en je je vrijer en authentieker voelt.

Wat kun jij verzinnen in je relatie.. zodat ook daar de verrassing en het onverwachte weer toeslaan...?

Succes en fijne zomer M@

De kracht van echte vrouwen van David Deida, id de tegenhanger van het boek de kracht van echte mannen. Dit boek is geschreven in de vorm van een serie brieven van een man aan zijn geliefde.

De kracht van echte mannen, van David Deida, een gids voor mannen om hun eigen mannelijke essentie weer in ere te herstellen in omgang met vrouwen, werk en seksualiteit.

Dit zijn 3 krachtige manieren om een relatie vanuit autonomie te verdiepen:

1. Micromomentjes van verbondenheid

Een goede band is meestal geen kwestie van grote gebaren en dramatische en diepe gesprekken, ontdekte de beroemde Amerikaanse onderzoeker John Gottman.
Toen hij liefdeskoppels observeerde in een appartement dat was volgestouwd met camera’s, gingen de gesprekken meer zo: ‘Kun jij me de ketchup even aangeven?’ ‘Ja hoor, alsjeblieft.’
Maar toen Gottman in detail ging kijken, deed hij toch een grote ontdekking. Goede relaties zitten juist in dit soort kleine uitwisselingen. Bovendien is de manier waarop we reageren cruciaal voor het gevoel van verbondenheid.

Een bid (aanbod, uitnodiging) noemde hij zo’n micromomentje waarop we contact zoeken. Een bid kan een vraag zijn, een opmerking, een grapje, een aanraking, of soms alleen een blik. Dat ze zo klein zijn, maakt dat we ze gemakkelijk over het hoofd zien.
Maar die kleine verzoekjes om verbondenheid zijn bij elkaar enorm krachtig. Dat werd zes jaar later extra duidelijk. De koppels die toen nog steeds gelukkig getrouwd waren, deden in de eerste plaats meer toenaderingspogingen.
Tijdens het avondeten telde Gottman bij zulke stellen gemiddeld 100 bids per tien minuten. Stellen die inmiddels uit elkaar waren, deden destijds in het appartement maar 65 bids per tien minuten.

Ten tweede bleek het enorm belangrijk of de verzoekjes werden gezien en beantwoord. Mannen die later zouden scheiden, negeerden de bids van hun vrouw 82 procent van de tijd; mannen met stabiele relaties deden dat maar in 19 procent.
Vrouwen die op weg waren naar een scheiding, negeerden de bids van hun mannen 50 procent van de tijd; vrouwen met stabiele relaties slechts 14 procent.
Nader onderzoek maakte bovendien duidelijk dat ook de band tussen vrienden, collega’s en ouders en kinderen zo werkt. Elke toenaderingspoging van een ander geeft een keuze, waarbij je de band kunt versterken of verzwakken.

Je bent bijvoorbeeld een berichtje aan het typen op je telefoon, terwijl een vriend wijst naar een auto die hij mooi vindt. Neem je de moeite om op te kijken en te reageren? Ook als je auto’s niet interessant vindt? Lach je om die zelfbedachte mop van je kind? Merk je het op als je partner verse broodjes heeft meegenomen?

Je kunt op drie manieren reageren op zo’n toenaderingspoging. Bij een positieve reactie knik je goedkeurend naar de auto, je luistert naar het grapje, en bedankt je partner voor de broodjes.

Daarmee geef je onbewust de boodschap: ik interesseer me voor je, ik zie je, ik begrijp je (of doe er mijn best voor). Gottman: ‘Alle goede gevoelens die zich hierdoor opstapelen, vormen als het ware een grote pot emotioneel geld op de bank.’ En die komt weer van pas als je in een conflict belandt.

Bij een negatieve reactie zeg je sarcastisch: dream on, zo’n auto, met jouw salaris zeker! Je vertelt je kind wat er mis is met de mop, en verwijt je partner dat die veel te dure broodjes koopt. Je geeft dan de boodschap: ik heb geen respect voor je, ik vind onze band onbelangrijk, ik wil je uit mijn buurt hebben of zelfs kwetsen.

Na een negatieve reactie trekt degene die contact zocht zich bijna altijd terug, bleek uit Gottmans onderzoek. Gebeurt dat vaak, dan brokkelt de relatie af, en bij stellen betekent het vaak het begin van een scheiding.

Maar een negatieve reactie is altijd nog beter dan géén reactie. Niet reageren betekent: ik ben niet in je geïnteresseerd, ik neem je voor lief, ik vind andere dingen veel belangrijker dan jou.

Als partners elkaars verzoekjes om verbondenheid vaak negeren of over het hoofd zien, worden ze al snel vijandig en verdedigend naar elkaar, ontdekte Gottman. Dat patroon blijkt de snelste weg naar een scheiding.

Ook voor andere relaties, zoals vrienden, collega’s, ouders en kinderen, gaan deze wetmatigheden op. Zo hebben kinderen die de bids van leeftijdgenootjes niet herkennen, meer moeite om vriendjes te maken.

Als je de relatie met iemand wilt verdiepen, beantwoord dan de toenaderingsverzoekjes van de ander zo vaak als je kunt, adviseert Gottman. En, belangrijk: gebruik daarbij zo veel mogelijk enthousiasme, humor, speelsheid en zorgzaamheid.
Uit zijn onderzoeken bleek dat mensen die dat vaak doen, dezelfde lichte en liefdevolle toon kunnen vasthouden in conflictsituaties, die daardoor snel zijn opgelost.

2. Herken je eigen behoeften en die van anderen

Conflicten ontstaan vaak als we elkaars behoeften niet begrijpen, zegt de Amerikaanse psycholoog Marshall Rosenberg. Hij ontdekte hoe snel ruzies op te lossen zijn als je je puur op de achterliggende behoeften richt, en ontwikkelde een gespreksmethode die hij ‘geweldloze communicatie’ noemde. Daarin maak je je eigen behoeften duidelijk zonder de ander aan te vallen, en hoor je andermans behoeften zonder je aangevallen te voelen.

Dat klinkt makkelijker dan het is. We verpakken onze behoeften al snel in kritiek of boosheid, we blijven vasthouden aan ons gelijk, en vaak weten we zelf niet eens precies wat we nou willen. We zeggen bijvoorbeeld ‘Je luistert niet naar me!’, als de ander steeds naar zijn telefoon kijkt terwijl we iets vertellen. Terwijl we eigenlijk bedoelen: ik wil gezien en gehoord worden, ik wil belangrijk voor je zijn.

Jammer, want als we onze behoeften als verwijt brengen, wordt de kans juist kleiner dat de ander ze zal horen. Die zal eerder in de verdediging springen, bijvoorbeeld door te zeggen dat hij wél luistert, en prima kan scrollen en luisteren tegelijk.

Waarschuwingslampje

Anderzijds horen we vaak een verwijt in andermans behoeften. Ook als ze zonder kritiek zijn gebracht, zoals de vraag of het wat stiller kan en of we onze spullen willen opruimen, voelen we ons al snel op onze teentjes getrapt.

Bij geweldloze communicatie is het de kunst om steeds goed bij je eigen behoeften stil te staan, vooral als je irritatie of boosheid voelt opkomen. Boosheid vergelijkt Rosenberg met het waarschuwingslampje op het dashboard in de auto. Het geeft nuttige informatie over wat de motor nodig heeft. ‘Zoiets ga je niet verbergen, uitzetten of negeren. Je gaat langzamer rijden en kijkt wat het lampje aangeeft.’

Zodra je duidelijk hebt wat je behoeften precies zijn (bijvoorbeeld erkenning, rust, begrip, plezier, controle, steun, een knuffel), is de volgende stap om te bedenken wat er zou moeten gebeuren om deze te vervullen. En vervolgens – zonder kritiek – te vragen om wat je nodig hebt.

Daarnaast is het als je de relatie wilt verdiepen belangrijk om steeds nieuwsgierig te blijven naar de behoeften van anderen, die in hun opmerkingen verborgen liggen. Hoe onhandig ze misschien ook geuit worden.

Als iemand boos op je reageert kan dat bedreigend overkomen; maar als je je richt op de behoefte die achter de boosheid zit, zonder je aangevallen te voelen en in de verdediging te schieten, dan haal je de angel uit het conflict.

3. De relatie verdiepen: jezelf laten zien en nieuwsgierig zijn naar de ander

Een goede manier om een relatie te verdiepen is self-disclosure, zelfonthulling. Daaronder valt alles wat je van jezelf blootgeeft, zoals persoonlijke informatie, gevoelens en gedachten.

Van dagelijkse details (ik ben naar de kapper geweest, ik hou van hardlopen) tot gevoelige kwetsbaarheden (mijn grootste angst is…). Jarenlang onderzoek maakt duidelijk dat we elkaar leuker gaan vinden als we meer van onszelf laten zien, en dat we meer van onszelf laten zien naarmate we anderen aardiger vinden.

Het moment waarop een kennis in een vriend verandert, wordt dan ook ingeluid door zelfonthulling, zeggen psychologen. Een van de twee neemt het risico om iets persoonlijks los te laten, en test daarmee of de ander erop ingaat. Komt er weinig respons, dan is dat een teken dat de ander minder geïnteresseerd is.

Reageert de ander met interesse en empathie, en worden er over en weer persoonlijke dingen blootgegeven, dan verdiept de band zich. Zo leren we elkaar steeds beter kennen, begrijpen en waarderen.

Drie belangrijke tips

Drie dingen zijn hierbij belangrijk, en dan vooral als je elkaar nog niet zo lang kent. Ten eerste: de ontboezemingen moeten redelijk gelijk opgaan, het werkt niet als maar één partij steeds aan het woord is.
De Amerikaanse psychologe Susan Sprecher verdeelde proefpersonen in koppels en gaf ze een lijst met persoonlijke vragen, zoals: wat is je gelukkigste jeugdherinnering?

De ene helft van de koppels moest elkaar om de beurt zo’n vraag stellen; bij de andere helft stelde eerst de een alle vragen, daarna de ander.

De proefpersonen die elkaar snel afwisselden voelden zich meer verbonden, dachten dat ze meer overeenkomsten hadden en vonden het contact plezieriger dan de duo’s waarin er steeds één heel lang aan het woord was geweest.

Het tweede belangrijke is: ga niet te snel. Te persoonlijke of negatieve informatie kan er juist toe leiden dat de ander je minder leuk gaat vinden, zo wordt duidelijk uit onderzoek. Zelfonthulling is een geleidelijk proces, zeggen onderzoekers.

De diepte van de ontboezemingen zegt iets over het niveau van verbondenheid in de relatie. Als je meteen al begint over je seksleven, ziektes en ruzies, dan kan dat dus afschrikken.

Het derde belangrijke is nieuwsgierig zijn naar de ander. Oók als je elkaar al jaren kent. Uit verschillende studies blijkt dat mensen die van nature nieuwsgierig zijn, het heel goed doen in relaties: ze leggen makkelijk contact met allerlei soorten mensen.

In onderzoeken waarin proefpersonen kennismaakten met elkaar, bleken de nieuwsgierige proefpersonen bijvoorbeeld veel meer intimiteit te bereiken, en ook aardiger gevonden te worden. Dat komt doordat ze veel vragen stellen, doorvragen, openstaan voor verschillende standpunten, en niet snel oordelen.

Als mensen voelen dat je geïnteresseerd bent en dat je niet zult oordelen, vertellen ze meer over zichzelf en gaan ook meer vragen terug stellen.

Dus ook al ben je erg gesteld op je autonomie, de relatie vraagt ook zelfonthulling (op maat), wederzijdse interesse en verdieping!

De één heeft meer behoefte aan autonomie dan de ander. En zelfs per situatie kan je behoefte aan autonomie (of verbinding) verschillen.

Hier hebben we de twee universele basisbehoeften te pakken, die aan zowel autonomie als aan verbinding. Vaak zit de ene partner meer aan de ene kant, en de andere partner meer aan de andere kant. Potentieel vul je elkaar aan en kun je van elkaar leren.

Dat lukt wanneer je een beetje kunt gaan onderscheiden wanneer je behoefte aan autonomie, danwel verbinding een overlevingsmechanisme is of authentiek. Een teveel en "gestolde" (altijd dezelfde mate) autonomie of verbinding is een overlevingsmechanisme. In die situatie heb je dus wat te leren!

Het is dan van belang om daar goede voorwaarden voor te scheppen. Praat met elkaar over je beleving. Over hoe je geschiedenis je hierin gevormd heeft, dat geeft begrip. Spreek af hoe je elkaar kunt helpen.

Opdracht: samen een besluit nemen (bv. Hoe vieren wij Kerst?)

-Hoe zou je dat willen?


-Goed luisteren naar elkaars behoeften zonder interrumperen of commentaar


-Nodig: acceptatie


-Hoe kunnen we dit bereiken?


Deze oefening helpt bij het leren luisteren naar je eigen behoeftes en naar die van de ander d.m.v. goede luistertechnieken: Echt luisteren geeft verbinding!
-onverdeeld de ander aandacht geven en betrokken zijn
-echt geïnteresseerd zijn in wat de ander te zeggen heeft
-empathisch/begaan zijn met de ander
-je inleven in de ander, wat bedoelt de ander, hoe beleeft de ander het
-respect

Autonomie kan alleen bestaan als de verbinding goed, anders is het geen autonomie maar jezelf afsluiten!
Hoe is de balans in jou relatie?

Veel partners kunnen of durven (deels) niet zichzelf te zijn bij hun partner en dat is jammer! Soms spelen er binnen de relatie dynamieken zoals hoge eisen stellen aan elkaar, maar meestal is het een kwestie dat wij er als mens behoefte aan hebben (een noodzaak voelen!) om 'goedgekeurd' de worden. Die goedkeuring zoeken we in ons gedrag, onze mening, onze houden, ons uiterlijk en eigenlijk als persoon in z'n geheel.

Die drang naar goedkeuring kan zorgen voor aangepast gedrag en gedragen wij ons soms anders dan we in werkelijkheid zijn. We durven ons niet helemaal puur en authentiek te laten zien. Uit angst voor afwijzing (het gevolg van afkeuring).

Aangepast gedrag is een heel menselijke strategie voor overleving. Maar het is niet heel handig voor onze authenticiteit of gevoel van vrijheid. Vrijheid in de context van jezelf kunnen zijn. Jij in essentie en los van eventuele overtuigingen of regels over hoe jij als partners/mens zou moeten zijn.

Je kunt jezelf en elkaar helpen en stimuleren om jezelf te mogen zijn. Dus met je eigen setje waarden, wensen, behoeften, prioriteiten, zonder dat je elkaar daarop veroordeelt. Een mens die in vrijheid kan leven is een gelukkiger mens. Gun elkaar je eigenheid en accepteer the whole package deal.

Werk aan je eigen persoonlijke groei en ontwikkeling. Een sterke individuele basis draagt bij aan een gezonde relatie.

Om te blijven voelen wat JIJ wilt en nodig hebt (los van wat je partner voelt, wilt en nodig heeft) is het een goede oefening om regelmatig (dagelijks als je er niet zo goed in bent) de volgende vragen aan jezelf te stellen:

Hoe voelt mijn lichaam?
Welke emotie(s) ervaar ik?
Wat denk ik op dit moment?
WAT wil ik nu?
Wat WIL ik nu?
Wat wil IK nu?
Wat wil ik NU?

Hoe meer je investeert in de relatie met jezelf, in wie jij werkelijk bent en wilt zijn, hoe aantrekkelijker je wordt voor de ander.

In gezonde relaties is het belangrijk dat beide partners zich voldoende kunnen differentiëren van elkaar zodat eigenheid blijft bestaan. Dat betekent dat partners hun eigen gevoelens, gedachten en behoeften weten te identificeren, los van de gevoelens, gedachten en behoeften van hun partner.

Partners die teveel in een symbiotische relatie zitten (een samensmelting van twee IK-en waardoor er een constante staat van WIJ actief is) raken te ver verwijderd van wat zij́ nou zelf willen, denken en voelen. In een symbiotische relatie is het risico groot dat partners teveel verwachtingen van elkaar hebben omdat er een grote mate van afhankelijkheid is ontstaan. Binnen de WIJ van de relatie ook nog je eigen IK kunnen en mogen zijn is gezonder.

Autonomie in de relatie is geen issue zolang er balans is. Is je partner meer op de verbinding gericht, dan zal jij automatisch meer op je autonomie gaan richten en zal er meer spanning/verwijdering ontstaan.
Hoe kan je elkaar hier toch in blijven vinden? Blijf communiceren, zoek eventueel een goede therapeut op.

Autonomie, het betekent dat jij jezelf kan zijn binnen de relatie met jouw partner. Kan je dat? Kun jij jezelf zijn? Jezelf aanpassen is niet erg. Maar wanneer pas jij jezelf teveel aan? Merk je op dat je anders bent als 'normaal'? Dan heb jij jezelf waarschijnlijk teveel aangepast.

Mijn tip. Ga in gesprek met elkaar. En ja dat is lastig en ingewikkeld. Het kan helpen om hier hulp bij in te schakelen. Een derde aanwezige. Die neutraal is en het gesprek kan begeleiden. Juist vanuit de zijlijn.

Spreek verwachtingen uit naar elkaar. En ook wat je van jezelf terug zou willen zien binnen de relatie. Wat mis je bij jezelf? En mogelijk bij de ander?
En leg uit waarom je op dit moment jezelf niet kan zijn. Hoe simpel klinkt dat. Het is alleen niet makkelijk. Maar wel enorm helpend. Succes!

Autonomie en verbinding, inzicht in het samenspel tussen beiden maken dat je erachter kan komen waar je staat in relatie tot de ander en tot jezelf, een zoektocht. Therapie kan hier helpend bij zijn.

‘Ik voel me geleefd.’
‘Ik kan alle indrukken die ik opdoe niet meer verwerken.’
‘Ik heb het gevoel dat ik helemaal leeggezogen word door bepaalde types.’
‘Zit ik weer in zo’n appgroep waarin vijfduizend foto’s per dag worden gedeeld, zonder dat ik daarom gevraagd heb.’....

Grensproblemen!
Wij denken vaak dat het aan die ander ligt, die zo onbehouwen of overgevoelig is of die altijd maar van alles van ons wil. Aan de maatschappij, die steeds meer informatie op ons afvuurt. De baas of de kinderen, die zo veeleisend zijn.

Maar de oorzaak van onze frustratie en uitputting, van ons gevoel overvraagd te worden, ligt allereerst in gebrek aan zicht op onze grenzen. We merken tijdens een gesprek zelden dat er iets gebeurt rond onze grens of die van onze gesprekspartner. Wel ervaren we bijvoorbeeld ineens woede, zijn we verrast of voelen we ons aangevallen. Maar dat dit gevoel iets te maken heeft met je eigen psychische ik-grens komt niet bij ons op.

Ook als we de ander onbeschaamd of lomp vinden, of als we gekwetst of verontwaardigd zijn, is lang niet altijd duidelijk wat er nou echt is gebeurd: n.l. dat de ander onze mentale ik-grens zonder toestemming heeft overschreden!

Ondertussen maken we die ik-grens ook steeds minder waard, met alles dat online gedeeld wordt, door het mengen van werk en privé, en al die vlogs en realityshows. Volledig transparant en beschikbaar zijn lijkt de norm, maar is zeer ongezond.’

Meer bewustzijn van die grens kan ons helpen gezonder en met meer voldoening te leven! En dan bedoel ik begrenzen terwijl je in contact blijft.
Het gaat dus niet om assertiviteit en nee zeggen, maar om het beeld (de visualisatie) van jouw innerlijke noodzakelijke ruimte en de daarbij behorende begrenzing.

Bekijk het bijvoorbeeld eens als een tuintje, want innerlijke beleving is levendig en veranderlijk. Jij bepaalt wat je aandacht wilt geven, wat je koestert en waar je vanaf wil... Door regelmatig liefdevol aandacht te geven aan deze tuin, wordt het natuurlijker en duidelijker wat je wilt en gemakkelijker om daarvoor op te komen. Dat vraagt wel een soort van mindful leven. Maar het kan heel praktisch aangepakt worden.

Hier 3 oefeningen voor een steviger ik-grens!

Oefening 1: Hoe ziet je persoonlijke grens eruit?

*Stel je een normale doordeweekse dag voor. Als een film zie je hem voor je: je vrienden, collega’s, misschien gezinsleden om je heen. Hoe je zelf bezig bent met de dingen die je graag doet, en ook met de dingen die je minder prettig vindt.
*Nu stel je je voor dat je eigen mentale innerlijke wereld zich achter je bevindt. Met je gevoelens, oude en nieuwe ervaringen; met je overtuigingen, je ideeën, de beelden van dingen die je hebt gezien en meegemaakt. Bereid je voor om je zo dadelijk te gaan omdraaien naar je innerlijke wereld. Hoe is het om je van de mensen om je heen af te wenden? En is er iets in die innerlijke wereld wat je liever niet zou willen zien?
*Stel je voor dat die mentale innerlijke wereld een tuin is, met daaromheen een hek of schutting. Je ziet, als je je zo dadelijk omdraait, alleen de omheining. De schutting om jouw tuin beschermt je tuin tegen de blikken van buiten. En tegen jouw eigen blik, vanuit de buitenwereld. Draai je nu heel langzaam om. Nu zie je je ik-grens, jouw afgrenzing naar de buitenwereld. Hoe ziet je omheining eruit?

Oefening 2: Bescherm je innerlijke ruimte

Houd de komende dagen een dagboek bij en schrijf ’s avonds steeds op:
*Was er vandaag een situatie waarvan je op dat moment of achteraf hebt vastgesteld dat die iets met je mentale ik-grens te maken had?
*Wie was of waren erbij betrokken?
Dit helpt je om mensen en hun grensgedrag van elkaar te onderscheiden. Waarschijnlijk heb je mensen in je omgeving die je grenzen respecteren en anderen die dat, om wat voor reden dan ook, minder goed kunnen.
*Welke gevoelens wekt of wekte deze situatie op?
Door daar een tijdje op te letten ontdek je wat het met je doet als iemand op je tuindeur klopt of je grens overschrijdt.
*Hoe reageerde je?
Dit opschrijven helpt je om oude patronen te doorgronden: reageer je automatisch boos, verslagen, of reageer je juist helemaal niet?
*Wat zou je in een soortgelijke situatie anders kunnen doen?
Nu je zicht krijgt op je patronen en je grenzen kun je nadenken over welke reactie wenselijk of passend was geweest.
*Stel je voor dat je reageert zoals je had willen reageren.
Denk na over wat je voortaan op zo’n moment kunt zeggen en schrijf dat op. Zeg deze zin hardop: dat helpt je om oud gedrag door nieuw gedrag te vervangen.
*Het helpt als je deze oefening elke ochtend even doorleest. Zo word je je overdag steeds meer bewust van grenssituaties.

Oefening 3: Zo geef je je grenzen aan

1. Begin bij kleine dagelijkse dingen die je irriteren of afleiden
Denk aan een collega die zijn stress over een bepaald project steeds luidkeels laat blijken. Het aangeven van wat je ervaart – ‘Je doet wel erg gestrest’ – is geen grens.
Je zult voor jezelf moeten bepalen of het bijvoorbeeld voor jou van belang is om de ochtend rustig te kunnen doorwerken zonder dat iemand steeds over zijn lastige project begint.

2. Breng je grens vriendelijk en vanuit jezelf
De ander hoeft het niet te snappen, als er maar wel respect is voor jouw wens. Zoek zo mogelijk samen naar een oplossing – bijvoorbeeld bijpraten tijdens de lunch – die voor jullie beiden acceptabel en helder is.

3. Voorkom een discussie over je grenzen
Als de ander zegt: ‘Nou, zo gestrest ben ik niet, hoor,’ dan is dat een reactie vanuit verdediging. Dat de ander zich misschien aangevallen voelt, is niet jouw verantwoordelijkheid.
Zeg vriendelijk: ‘Het is voor mij in elk geval heel prettig als ik deze ochtend geconcentreerd kan werken.’ En eventueel: ‘Zou je dat oké vinden?’

4. Maak jezelf niet kleiner
Zeg dus niet: ‘Nou ja, het is misschien ook overdreven, ik ben nou eenmaal een beetje gevoelig…’ Voor je het weet heb je de grens die je zo duidelijk voor jezelf had bepaald alweer losgelaten.

Kijk bij het oefenen of je voldoet aan deze SMART grens checklist:
*Is je grens concreet en duidelijk? Bijvoorbeeld: ik wil vanochtend ontspannen kunnen werken. Hoe formuleer je je grens?
*Breng je je grens vriendelijk en niet verwijtend?
*Kan de ander eraan voldoen?
*Zijn de consequenties helder als de ander er niet aan voldoet? Bijvoorbeeld: als dat niet kan, zoek ik een andere werkplek. Wat zijn de consequenties?

Noteer de komende dagen:
*In welke situatie grenzen nodig waren:
*Welke grens voor jou belangrijk was:
*Check of dat ook echt een grens is die je verwoordt en niet een constatering van iets wat je vervelend vond.
*Hoe het je is gelukt je grens te bewaken: wat heb je gezegd, gevraagd of gedaan?
*Als het niet is gelukt: wat kun je de volgende keer anders doen, als je een grens wilt stellen?

Heb je hier toch nog wat meer hulp bij nodig - een passende no-nonsense Coach kan je met creatieve werkvormen snel op weg helpen.

Ik maak regelmatig mee dat behoeftes in een relatie veranderen en dat dat verwarrend is voor beide partners, vooral bij stellen die al vanaf jonge leeftijd bij elkaar zijn.
Ik zie veel stellen waarbij één of beide partners het ouderlijk huis zijn ontvlucht, 'in de armen van de partner'. Bijvoorbeeld wanneer je je niet geliefd hebt gevoeld door je ouders, dan is een partner die helemaal voor jou gaat, en wellicht zelfs wat jaloers is aangelegd, erg aantrekkelijk. Maar wanneer je dan (tientallen) jaren verder bent, kan jaloers of claimend gedrag als heel vervelend worden ervaren. Voor de partner is het vaak onbegrijpelijk waarom het gedrag dat eerst zo welkom was, nu wordt afgekeurd. En voor degene die in de ergernis zit, is het vaak een onbewust proces.
Daar ligt dan ook het risico om uit elkaar te groeien, of juist de kans om je samen verder te ontwikkelen. Een therapeut kan helpen om dit proces bewust te maken en een balans in de relatie te vinden, die voor beiden fijn is.

Heb je het gevoel dat er iets niet helemaal klopt in je leven? Voel je je opgebrand en haal je nog weinig voldoening uit de dingen die je doet? Wil je iets anders, maar weet je niet wat? Dan schort er iets aan de ervaren autonomie en wordt het tijd te kiezen voor wat jij echt belangrijk vindt.

Autonomie is naast groei, waardering en gezondheid een van de belangrijkste waarde voor een goed bewust geleid leven.

Deze coaching, naar autonomie, gaat over zingeving. Over het inrichten van je leven op een manier die bij je past en het maken van keuzes die daarbij aansluiten. Dat kan over werk of relaties met anderen gaan, maar ook over grotere levenskeuzes. Het kan heel verhelderend zijn om samen met een coach te kijken je wat jij écht belangrijk vindt in het leven, wat je kernwaarden zijn en waar je talenten liggen. Zo vergroot je je zelfinzicht, maar ook je levensgeluk.

Coaching kan je vaardigheden en handvatten bieden waardoor je meer zelfvertrouwen krijgt; je kunt daardoor vaak meer aan en dus ook bewuster kiezen vanuit een plan. Soms kijk je samen hoe je meer veerkracht kunt ontwikkelen en scherp kan krijgen hoe je verder wilt. Soms is het contact maken met zelfvertrouwen en varen op je eigen gevoel. Los van blokkades of belemmerende overtuigingen die je soms al jaren hebt en die in de weg kunnen zitten.

Vragen of thema's kunnen zijn:

Past mijn relatie nog bij me.. in deze vorm? Of wil ik iets anders?
Word ik nog blij van m’n werk? Of past een andere baan beter?
Hoe komt het dat ik niet lekker in m’n vel zit?
Ik wil iets anders in het leven, maar wat dan precies?
Hoe maak ik de juiste keuzes?
Is dit het nou? Wat is het doel van mijn leven?

Soms heb je nog niet echt een expliciete vraag, maar knaagt vooral het gevoel dat je iets moet... Of weet je dat je vastloopt, of dat je meer uit je leven wilt halen. Ga dat altijd onderzoeken met een passende Coach.
Je hoeft ook niet diep in de put te zitten om naar een coach te gaan: een Coaching kan ook helpen als je nieuwsgierig bent naar wat je nog meer uit je leven kunt halen. Of biedt antwoorden als je graag met professionele en persoonlijke begeleiding meer wilt leren over jezelf.

Coaching helpt je dichter bij je gevoel te komen, om blokkades die er zijn te duiden en ze zo weg te nemen. Ook kan een coach je trainen om flexibeler om te gaan met rotsvaste overtuigingen die je in de weg zitten, bijvoorbeeld bij het maken van keuzes in je leven. Samen met je coach breng je in kaart wat jouw belangrijkste waarden zijn. En hoe je meer daarnaar kunt leven... vanuit Autonomie.

Je bent welkom...@marion

Met zelfvertrouwen en zonder schuldgevoel duidelijk maken wat jouw wensen en grenzen zijn, dat kun je leren zonder je daarna schuldig te voelen.
Tips om je grenzen te oefenen zijn: Bijvoorbeeld een keer ‘nee’ tegen je partner zeggen zonder je te verontschuldigen. Of een keer eerst stil te staan bij wat jij wilt, voordat je je naar de wens van de ander voegt. Geeft dit veel angst of zelf-kritiek, zeg dan eens nee tegen de innerlijke kritische stem.

Beste lezer,

Herken je de fase waarin je je steeds meer gaat realiseren dat je eigenlijk niet doet wat je graag zou willen doen. Dat je autonomie begint te schreeuwen dat het nu toch echt tijd wordt om een stap te gaan zetten maar dat tegelijkertijd veranderen angst oplevert bij jou of bij je partner.
Want wat als je gaat groeien......
Het helpt om deze periode samen aan te gaan, bij de ander leeft het mogelijk ook. Maak er een gezamenlijk proces van en leer elkaar daarin opnieuw kennen. Samen iets symbolisch ondernemen, weekendje weg, relatieretraite of wat dan ook kan hier enorm toe bij dragen.
Even uit die sleur van de dag maar echte stilstand om met elkaar te delen wat misschien wel je diepste verlangens zijn.

Voel, spreek en verbind.

Hartelijke groet

Het gaat in een relatie om de balans tussen autonomie en verbonden zijn waarbij het één niet kan bestaan zonder het ander.
Ook is het niet een statisch gegeven; de balans ligt soms meer richting autonomie, een andere keer meer richting verbinding. Het gaat om de beweging. Net als in een dans. Dan weer wat meer de ene kant, dan weer wat meer de andere kant.

Patronen van autonomie en afhankelijkheid in jullie relatie zijn vaak verbonden met "oude" patronen vanuit jullie gezin van oorsprong.
Stil te staan bij jullie vroegere ervaringen tijdens relatietherapie of relatiecoaching kan helpen om jullie huidig gedrag, overtugingen en verwachtingen beter te begrijpen en te verbeteren.

Vanuit een IK gaan naar WIJ.
In een gezonde situatie bewegen we op een manier die eigenlijk vanzelf gaat naar verbinding en laten de verbinding weer gaan om zo weer terug te gaan naar individuele autonomie.
Het is balanceren net als een koorddanser die met zijn stok over een lijn balanceert en voelt wanneer hij de volgende stap kan zetten. Bewustwording in jezelf wat kan en niet kan en wat goed voor jou is.

Wat vind je belangrijk in een relatie?
Wat is liefde voor jou?

Een echte relatie kan pas ontstaan als je jezelf accepteert en waardeert en dit bewust bent.
Jezelf zichtbaar maken als individu op je eigen unieke manier.
Hoe kan je als individu jezelf verbinden in liefde met de ander…hoe kan je elkaar tegemoet komen op de brug.

In een gezonde relatie is het belangrijk dat elke partner voldoende Autonomie EN Verbondenheid ervaart. Dat betekent eigenlijk dat jij als individu voldoende invloed en zeggenschap hebt over jouw leven en jouw leefomgeving. Wanneer dit er voor jou gevoel voldoende is, wordt het makkelijker om je Verbonden te voelen met een ander. Teveel autonomie (dus teveel je eigen flow volgen bijvoorbeeld) zorgt voor te weinig verbondenheid. Teveel verbondenheid kan verstikkend voelen voor de ander waardoor er juist minder autonomie ervaren wordt. Beide horen hand in hand te gaan en in balans te zijn. Teveel van het ene zorgt voor de weinig van het andere en visa versa. Blijf goed voelen hoe dat voor jou is op deze twee vlakken en stuur bij waar nodig.

Check in bij jezelf om te voelen waar je echt voor staat, waar jij behoefte aan hebt, welke kernwaardes jij bij je draagt. Maak helemaal contact met deze dingen in jezelf en bedenk dan hoe je dit vorm kunt geven in je relatie. Als het van binnenuit komt zal het krachtig zijn.

Mensen (vooral vrouwen) zijn meer of minder gevoelig voor emotionele besmetting (overdracht). Het is daarom slim je bewust te zijn (te blijven) van je eigen emoties; en afstand te houden van andermans emoties. Dit brengt een meer zuivere en eerlijke gevoelsbalans in je relatie.
En daarmee ook meer autonomie tussen 2 individuen.

Hier enkele tips 'ter zelfverdediging' van je gevoeligheid:

1. Neem een time-out
Want hoe weet je überhaupt hoe bevattelijk je bent voor andermans stemmingen ...? Pak daar even een moment voor..

Gevoelige mensen zijn goed in het omgaan met en begrijpen van anderen, maar na een poosje put het uit. Neem daarom op tijd een time-out!
Sta je dat toe! Beperk bijvoorbeeld het familiebezoek tijdens de feestdagen als de kans bestaat dat er veel negatieve emoties over tafel vliegen.Of begrens een vriendschap of relatie met emotie 'zuigende' types.

Ongevoeliger (kunnen) zijn heeft als voordeel dat je een stuk langer in een emotioneel geladen situatie kunt blijven. Het nadeel is wel dat je misschien minder goed op anderen bent afgestemd. En voelbaar afstandelijker bent. Maak daar iets positiefs van!

2. Oefen in compassie
Bewustwording (van emoties) alleen is niet genoeg. Er is een extra stap nodig om te voorkomen dat nare emoties van de ander je gaan overspoelen.
Belangrijk daarbij is een gevoel van warmte en zorgzaamheid behouden, zonder dat je daarbij direct ook de emotie (én de verantwoordelijkheid) van de ander overneemt. Jij bent niet de ander! En doet de ander ook geen goed met 'erin mee gaan'.
Een advies kan zijn: ga mediteren, of zoek een andere relax manier, waarbij je écht liefdevol, steunend en sterkend voor jezelf zorgt.
Het helpt je om op een heftig moment, compassie vol doch ook onafhankelijk -naar lijden te kijken.

3. Zoom uit

Ben je in aanraking geweest met iemand die veel energie kost? Zoom uit en bekijk de interactie tussen jullie beiden alsof je naar een film kijkt. Hang erboven en wees toeschouwer..
Deze dissociatie, jezelf mentaal (soms ook letterlijk fysiek) buiten de gebeurtenis plaatsen, kan ertoe leiden dat mensen minder geraakt blijven.

Het blijft voor gevoelige mensen een kwetsbaar gebeuren (dicht bij andermans emoties zijn) omdat ze zich soms (fysiek letterlijk) in de ander verplaatsen. De visualisatie van een beschermende glazen stolp op jezelf zetten, kan al helpen...

Maar allerbelangrijkst- verander je overtuiging .. de ander vraagt medeleven (niet lijden) en jouw andere (eigen) staat is daarin heel belangrijk.

Blijft dit moeilijk voor je dan is een coach aanpak rond persoonlijk (mentaal) leiderschap wellicht heel helend!
Je bent welkom M@

Liefdesrelaties zijn bij uitstek de plek waar je (na de wittebroodsperiode) elkaar kunt triggeren. Dat is niet iets slechts! Het is juist zo bedoeld. Omdat elke keer wanneer je getriggerd wordt door je partner dit wijst op een oude gevoelige plek in jou, die er al zat. Al voordat je elkaar leerde kennen.

Deze gevoelige plek is ontstaan in je jeugd en is toen bedekt geraakt door overlevingsstrategieën. Je kon het toen niet processen. Maar nu wel. Iedere keer als je getriggerd raakt, is dat een uitnodiging, een signaal dat er in jóu nog iets te helen valt.

Neem daarin je eigen verantwoordelijkheid. De verleiding is namelijk groot om te wijzen naar de partner waarvan je wilt dat hij of zij dit en dat anders doet. Niet dat daar geen kern van waarheid in zit, maar wanneer je er met lading op reageert, is er zeker ook iets van binnen wat aandacht en zorg vraagt. Wat helpt is je te oefenen in jezelf niet te veroordelen wanneer je getriggerd raakt, maar te onderzoeken.

In een relatie zijn twee dingen nodig, en een goede balans daartussen: autonomie en verbondenheid. Ik kom wel eens tegen dat de ene partner sterker is in verbondenheid en de ander in autonomie. Dat kan voor problemen zorgen. Vaak ontstaat een patroon waarbij de een de ander 'achterna zit'. Degene die meer gehecht is aan autonomie wil zijn of haar 'eigen ding' doen, en degene die meer gericht is op verbondenheid, wil dingen samen doen. Dit kan voor de autonome persoon voelen als claimend gedrag. En het autonome gedrag kan voor de verbonden persoon voelen als vluchtgedrag. Het versterkt elkaar dan als het ware.
Dit patroon valt in therapie te doorbreken door weer in verbinding te komen over beide behoeftes en samen een balans te zoeken waarbij zowel de autonomie als de verbondenheid mogen bestaan.

Samen praten over autonomie

Ik gebruik vaak twee ronde viltjes. Ieder van jullie representeren 1 viltje. Beiden een heel persoon, vol zelfbeschikking. Als je samen een relatie aangaat dan schuiven die twee viltjes over elkaar heen, voor een deel. Je geeft wat van je autonomie op om samen liefdevol verbonden te kunnen zijn. Relatie hebben kost je ook wat.

Een gezonde relatie is voor 1/3e deel overlappend/verbonden, maar voor 2/3e deel blijf je een eigen leven houden, waar de ander ook niet zomaar rechten heeft of kan claimen. Dat is waar zaken als elkaars eigenheid respecteren en vertrouwen begint.

Alhoewel 'samensmelting' met je partner 'verbindend' klinkt, toch is het gezonder om je eigen IK te blijven zijn. Een IK die beslissingen mag en kan nemen die voor die IK belangrijk zijn. Jezelf in een partner verliezen zal uiteindelijk leiden tot een gebrek aan autonomie of te wel; zelfbeschikking. Je kunt een relatie vormen waarbij jullie Partneren en dat is fijn en verbindend. Echter, het is belangrijk om ook los van je partner te kunnen zijn en verschillend mogen zijn in jouw waarden, gewoonten en behoeften. Op die manier vul je elkaar aan en blijft de relatie dynamisch.