Tips bij communicatieproblemen

Als partner hebben we vaak niet in de gaten dat we luisteren vanuit ons eigen perspectief en reageren vanuit ons eigen perspectief. En dat is niet zo raar. We doen dit de hele tijd en meestal gaat dit 'goed': anderen begrijpen ons en wij lijken anderen goed te begrijpen.

Wanneer er misverstanden ontstaan denken we dan ook niet in eerste instantie aan onszelf. We reageren meestal NIET met: 'oh, wacht even, ik zou wel eens iets verkeerd kunnen hebben begrepen', of: 'laat ik eerst even controleren of wat ik denk ook is wat h/zij bedoelt'.

We vinden WEL dat wat we zelf zeggen heel logisch en duidelijk is.
Dat onze partners hier wel eens anders over denken, kan er bij ons vaak 'niet in'.

Waar we last van hebben is blikvernauwing. Wat we nodig hebben is blikverruiming. Dat begint bij je bewust worden van het feit dat:
Ik anders ben dan Jij.

TIP: Sta bij ieder misverstand stil bij: dit is wat ik denk, maar wat bedoel jij eigenlijk? Of: wat denk jij eigenlijk? Of: wat wens jij eigenlijk?

Luister om te begrijpen en niet om te reageren. Wacht met je reactie totdat je hebt gecontroleerd of wat jij denkt ook is wat de ander bedoelt.

Fijne oefening om de goede intenties van de ander te zien is:

zie hem/haar als iemand die.......

Je oefent zo om de negatieve bril af te zetten en een positieve bril op te zetten.

Vanuit eigen gekwetstheid lukt dat soms niet maar als je de zin opnoemt zie hem/haar als iemand die..... komt je vaak tot andere inzichten/gevoelens waardoor er weer verbinding ontstaat en je het gesprek op een andere wijze kan voortzetten.

Onder elk verwijt schuilt een wens

Tip: Stop met elkaar verwijten maken. Onder elk verwijt schuilt een wens!

1. Wanneer je je partner een verwijt wil maken, zeg dan eerst Ho Stop tegen jezelf.

2. Vraag je vervolgens af welke wens er onder jouw verwijt ligt en hoe je die wens positief wilt formuleren.

3. Vertel je wens aan je partner en kijk samen wat je hierin kunt doen en afspreken.

Veel misverstanden ontstaan doordat we een mening hebben over de ervaring van onze partner.

Vaak delen we een ervaring op een manier die doet denken aan een mening. We zeggen dan: 'ik vind....' als we bedoelen: 'ik heb … als …. ervaren'.

Maak daarom een duidelijk onderscheid tussen een mening en een ervaring.
Wil je een ervaring delen? Vertellen wat je hebt ervaren? Geef dat helder aan door woorden en zinnen te gebruiken als:

'Ik heb dit als …. ervaren. Ik voelde me toen..... en ik dacht toen....'

Wanneer je gedrag van de ander als … ervaart, benoem dat dan ook zo.

Is je partner bijvoorbeeld iets vergeten te doen wat jullie hebben afgesproken, zeg dan bijvoorbeeld: 'Ik zag dat ... nog niet is gedaan. Ik merk dat ik me daardoor .... voel'. Stop dan en sta je partner toe te reageren.

Heb je een mening over iets? Wees duidelijk waarover je een mening hebt. Is het een krantenartikel? Iets dat je hebt gezien op tv? Of gehoord van iemand anders, een onderwerp? Benoem het en geef aan wat je er van denkt.

Vraag in beide gevallen wel even van te voren of je partner dit ook wil horen. Kom niet 'binnen zonder te kloppen'. Vraag of het je partner uitkomt dat je iets wilt delen met haar/hem.

De negatieve cirkel in de communicatie doorbreken is niet makkelijk. Vaak gaan we uit van veronderstellingen en negatief denken, waarbij we er bijna van overtuigd zijn dat de ander iets met opzet doet.

Maar probeer dan je huisdier of kind eens als voorbeeld te nemen. Hun doen en laten kan ons soms flink ergeren, maar het volgende ogenblik zijn we dat al weer vergeten....

Kijk eens door díe bril: je partner doet het zelden met opzet.

Ga wandelen in het bos voor een goed gesprek.

Een gesprek beginnen met je partner over een moeilijk onderwerp in je relatie is een lastige opgave. Een wandeling in het bos heeft vele voordelen om het gesprek makkelijker te laten verlopen.

1. wandelen heeft verschillende voordelen voor de hersenfunctie zoals meer veerkracht, focus en zelfvertrouwen. Maar het leidt ook tot een beter geheugen en het probleemoplossend vermogen neemt toe.

2. het groen van de natuur heeft een positieve invloed op je stemming

3. je bent samen met je partner, en jullie hebben de onverdeelde aandacht voor elkaar.

4. doordat je niet statisch tegenover elkaar zit, maar naast elkaar loopt, wordt het gesprek als minder 'bedreigend' ervaren.

De 4 essentiële stappen voor betere communicatie.
1. Waarnemen
2. Gevoelens
3. Behoeften
4. Verzoek

Hieronder enkele voorbeelden hoe je dit kunt toepassen:

* Je hebt de afgelopen uren niets tegen me gezegd, ik voel me hierdoor gekwetst. Ik heb de behoefte om naar elkaar uit te spreken wat er speelt. Zullen we na het eten samen even gaan zitten om het erover te hebben?

* Je hebt onze afspraak vergeten, ik voel me hierdoor niet serieus genomen. Het is voor mij belangrijk dat ik gezien wordt. Als ik met jou een afspraak maak, kan ik er dan voor een volgende keer op vertrouwen dat je er bent?

* We hebben al weken geen seks gehad, het maakt me onzeker. Ik heb zo de behoefte om samen te zijn, je aan te raken . Zullen we vanavond op tijd naar bed gaan? Dan hebben we alle ruimte voor elkaar.

* Vandaag las ik een app op jouw telefoon van je collega. Ben erg verdrietig en verward. Ik heb de behoefte om te weten wat er werkelijk speelt. Wil je mij uitleggen wat er aan de hand is?

Het doel is niet om het gedrag van iemand te willen veranderen en zo je zin te willen krijgen. Het gaat erom dat je een relatie opbouwt, met wederzijds respect en in alle openheid.

Hierdoor zullen uiteindelijk behoeften worden vervuld en zal het praten makkelijker gaan.

Natuurlijk is dit even wennen en moet je er goed bij na denken hoe je iets aangeeft. Wellicht moet je er zelfs om lachen.

Oefen samen en weet dat het je meer oplevert! Blijf samen uit de frustratie en maak jullie gesprekken waardevol.

Geef elkaar complimenten
Minstens zo belangrijk, maar vaak over het hoofd gezien: het belang van positieve feedback.

Elkaar regelmatig vertellen wat je leuk of lief aan elkaar vindt, geeft de broodnodige voeding aan elke relatie.

Ook hierbij geldt: formuleer je complimenten zo concreet mogelijk. Dus niet (alleen): “Ik vind je lief”, maar ook: “Ik vind het lief van je dat je gisteren nog naar mijn verhaal hebt geluisterd, ook al had je het zelf heel druk.”

Een veel voorkomend communicatieprobleem heeft te maken met de 'attributietheorie': we hebben de neiging tekortkomingen, onaangenaam gedrag bij anderen te verklaren door hun karakter en bij onszelf door omstandigheden.

Voorbeeld: iemand voegt bij het ritsen op de snelweg op het laatste moment in. Die vinden we asociaal, maar als we het zelf zouden doen, komt omdat we haast hadden, of iets niets helemaal goed ingeschat.

Ander voorbeeld, je merkt dat iemand niet de waarheid spreekt, dan is het een leugenaar. Maar bij onszelf kwam het omdat we ons niet op ons gemak voelden, of iemand niet wilden kwetsen of verontrusten. Geloof me, we doen het allemaal! :-)

Een voorbeeld tussen relatiepartners, afspraak ergens voor een leuke avond, en eentje komt 20 minuten te laat. De laatkomer wijt het aan werk of verkeer, degeen die stond te wachten begint te denken: shit, alweer, het kan hem/haar ook echt geen f*ck schelen dat ik hier sta te wachten!

Het scheelt echt om de stress van zo'n situatie te overbruggen als de een beseft dat het het aandragen van 'werk, verkeer' de ander echt niet ontspant, en de ander inziet dat het niet vanzelfsprekend een teken van onverschilligheid of gebrek aan respect, liefde is.

Alle communicatie die meer stress oplevert, helpt niet om alsnog een leuke avond te hebben. Succes!

Vaak komen we terecht in verwijderende communicatie als er problemen in onze relatie ontstaan. We voelen ons eenzaam, in de steek gelaten, boos, angstig of we ervaren andere ( voor ons ) negatieve gevoelens. Vaak gaan we elkaar dan verwijten maken. En er ontstaat een steeds negatievere spiraal.

Als je dit herkent en je merkt dat dit in jullie relatie het geval is, dan helpt het soms te bedenken dat onder een verwijt vaak een behoefte of verlangen schuilgaat. Je hebt bv het gevoel dat de ander je niet serieus neemt en niet naar je luistert. Vaak ontstaat dan het verwijt naar de ander toe: Je luistert ook nooit naar me.

Vraag jezelf dan eens af: Wat wil ik graag? Waar heb ik behoefte aan? en van daaruit kun je je verlangen of behoefte positief gaan formuleren. Bv ik heb het nodig dat je naar me luistert......

bedenk dat verwijten negatief geformuleerde verlangens zijn. Door je verlangen of behoefte positief te formuleren, doorbreek je al een deel van de negatieve spiraal die is ontstaan in de communicatie tussen jullie.

Herken je dit:
Soms hebben jullie ruzie. Er is onbegrip, Er wordt niet meer geluisterd. Beiden zijn jullie bezig je gelijk te halen.
Bedenk dan wat je wilt.
Wil je gelijk of geluk?

Ervaar je weer eens dat er storing op de lijn zit en jullie elkaar niet begrijpen? Luisteren jullie om te reageren en ervaar je afstand en kilheid?

Stop dan direct met praten (vaak discussiëren) en verander van strategie.

Probeer het perspectief in te nemen van de ander. Verplaats je aandacht naar je partner en luister echt naar hem/haar om te begrijpen en niet om te reageren. Zorg dat er eerst weer verbinding is voor je verder praat.

Dat doe je niet door de ander te overtuigen van je eigen gelijk of te eisen dat z/hij naar jou luistert. Dat doe je door mee te voelen met elkaar, je partner je volledige aandacht te geven.

En als jij begint, merkt je partner dit en is h/zij ook meer geneigd jouw gedrag te kopiëren en hetzelfde te doen. Wanneer we ons gehoord en begrepen voelen, zijn we sneller geneigd de ander ook te willen horen en te willen begrijpen.

Als partner willen we elkaar niet alleen begrijpen, we willen ons ook begrepen voelen. Wanneer we ons begrepen voelen, voelen we ons meer verbonden met onze partner. We ervaren minder afstand en meer nabijheid.

Willen we dat onze partner zich door ons begrepen voelt dan is het belangrijk dat we naar hem/haar luisteren en met hem/haar meevoelen.

We zullen met andere woorden eerst moeten zorgen dat we ons verbonden voelen met onszelf, met ons lichaam. Ik noem dat 'binnen' zijn.

Wanneer we 'buiten' zijn, kunnen we samen goede gesprekken voeren, een mooie vakantie uitzoeken, discussiëren over een boek of artikel, een situatie analyseren, onderzoeken welke route we het beste kunnen nemen. het zijn cognitieve acties waarbij we niet verbonden zijn met ons lijf.

Als we binnen zijn, kunnen we voelen, ons lijf voelen, de sensaties waarnemen in ons lichaam. En ook de lichamelijke reacties waarnemen wanneer we in gesprek zijn met anderen, lijfelijk ervaren wat 'het met ons doet'. Dat is de positie waarin we kunnen meevoelen met elkaar en ons verbonden voelen met elkaar. Alleen als we mindful zijn, aanwezig, hier en nu, kunnen we voelen en dus ook meevoelen.

Maak verbinding met elkaar.

Koetjes en kalfjes gesprekken zijn belangrijk in een relatie, zij zijn de specie tussen de stenen. De lijm die het bij elkaar houdt. Maar de stenen worden gevormd door de diepere gesprekken. De gesprekken waarbij je echt verbinding maakt met elkaar.

Waarin emoties en gevoelens er mogen zijn en bespreekbaar worden gemaakt. Waarbij angsten en verdriet een plaatsje mogen hebben en kunnen rekenen op troost en begrip. Verbinding hebben met elkaar gaat over veiligheid en geborgenheid, misschien nog wel meer dan over communicatie.

Bespreek problemen niet 's avonds in bed

Hoe vaak gebeurt het niet dat je overdag van alles opkropt en als je dan in bed stapt komt het er alsnog uit en vaak met een extreme lading. Gevolg is dat een goede nachtrust lang op zich laat wachten.

Spreek overdag samen een moment af dat je dingen kunt bespreken en laat de nacht voor waar het voor bedoeld is; rust en ontspanning.

Communicatie omvat de woorden die we zeggen, maar ook de toon, het tempo, het volume en hoe we er bij kijken of de houding die we aannemen.

Deze informatie gezamenlijk maakt dat we dat wat iemand anders zegt op een bepaalde manier interpreteren. En daar gaat het ook regelmatig mis.
Waar kan het zoal mis gaan?

1. De manier waarop je iets zegt komt niet overeen met dat wat je zou willen vertellen. (bijvoorbeeld je bent gestressed door drukte en reageert daardoor misschien veel meer kortaf)

2. Je interpreteert dat wat de ander zegt op basis van wat jij hoort en ziet. Dat doe je door daar met je eigen bril (visie) naar te kijken. De informatie wordt daarmee al gekleurd door jouw eigen beleving.

3. Je vult de informatie in/aan met jouw eigen beleving. Dat gebeurt heel vaak als stellen al langer bij elkaar zijn. We denken met een half oor te weten en in te vullen wat de ander precise bedoelt, zonder dat we dat ook checken.

Wat helpt om deze miscommunicatie te voorkomen?

1. Luister met open aandacht.

2. Vraag door (bv wie, wat, waar, wat maakt, hoe, welke....)

3. Probeer niet in te vullen of te oordelen

4. Geef na het gesprek terug in je eigen woorden wat jij hebt begrepen en check of dat ook klopt met wat de ander werkelijk bedoelde.

Veel communicatie gaat mis omdat we denken dat we de ander wel begrijpen.

Maar als je eens wat langer stilstaat bij wat de ander zegt en daarop doorvraagt (bijv.: 'wat bedoel je precies?', 'wat vindt je daar zo lastig aan?') kan het verrassend zijn wat je te horen krijgt.

De ander goed begrijpen is voor jezelf heel helpend! Begrip tonen wordt bijv. veel makkelijker.
Bovendien geeft doorvragen een gevoel bij de ander van echt gezien worden. Dit is erg belangrijk in een relatie.

Bij communicatieproblemen wijst de wijsvinger richting de ander: je hebt het fout /mij pijn gedaan.

De andere 3 vingers wijzen terug en vertellen iets over je eigen aandeel. Hierop heb je de meeste invloed.

En de duim is het centrum en gaat vaak over jouw pijnpunt binnen de communicatie.

Welke vinger heeft jou het meeste te vertellen en welke het meeste te brengen? En hoe kun je deze meenemen in de communicatie met je partner?

Communiceren betekent niet praten om te praten.

Wanneer je elkaar niet begrijpt, is het beter om de communicatie (even) stop te zetten. Hierbij kan het handig zijn om een soort van 'stop'-signaal af te spreken, zodat jullie wat meer ruimte krijgen om het even te laten bezinken en van op een afstand te bekijken.

Respecteer elkaars 'stop'-signaal.

Wanneer jullie beiden in een heftige discussie of ruzie belanden, is het vaak niet meer mogelijk als 'volwassenen' te communiceren. Je zit dan beiden in een emotie, vaak in een eigen pijn en kan vanuit daar geen goed gesprek voeren en/of echt openstaan voor de ander (zijn/haar) pijn.

Het beste is om dan een 'Time out' te nemen: Even afstand van elkaar.

Wanneer de heftigheid eraf is, kunnen jullie de communicatie weer hervatten.

Geef complimenten aan je partner. Een compliment is een steuntje in de rug, een oppepper, waardoor er positiviteit tussen jullie komt. Belangrijk is wel dat je echt meent wat je zegt. Het hoeft niet groot te zijn, maar kan over de kleine dingen van het leven gaan.