Tips bij communicatieproblemen

Jij hebt invloed op je relatie wanneer je bewuste keuzes leert maken. Hoe jij omgaat met een discussie, heeft grote impact op de uitkomst ervan:

Geef het voordeel van de twijfel. I.p.v. jouw partner als 'de tegenstander te zien'.
Stel vragen bij twijfel. I.p.v. aannames te doen
Impuls controle: uitstellen van je 1e reactie (vanuit emotie)
Behoud contact tijdens discussies. Oogcontact, in dezelfde ruimte blijven, emotioneel aanwezig blijven (niet uitchecken).
Niet maar 1 waarheid maar perceptie. Jullie hebben allebei ergens wel gelijk. Zie elkaars standpunten met een open vizier.

Accepteer dat jij en je partner meer of minder tijd nodig hebben om dingen te verwerken. Geef de ander dus die tijd die hij of zij nodig heeft maar je mag wel erbij zeggen dat je het fijn zou vinden om op korte termijn hier op terug te komen. Spreek dit duidelijk af.

Geef alleen advies als erom gevraagd wordt, anders kan het misschien verkeerd worden opgevat en de problemen tussen jullie alleen maar vergroten. Hierdoor voelt de ander zich misschien aangevallen en dat is wat je dus niet wilt.

De 6e taal van de liefde: zelfreflectie
De zesde taal van de liefde is zelfreflectie. Deze is dan weer niet door Gary Chapman bedacht, de schrijver van het boek The Five Love Languages. Ik vond deze zesde taal, zelfreflectie, een noodzakelijke toevoeging.

Waarom deze 6e taal van de liefde nodig is

De vijf liefdestalen zijn bij veel mensen wel bekend. Deze liefdestalen gaan over dingen die je kunt doen voor je partner om je liefde te uiten: woorden van bevestiging, quality time, cadeaus, dienstbaarheid en aanraking. Mooi. Maar zonder zelfreflectie wordt het leeg theater. Je kunt “schatje, ik hou van jou” fluisteren en tegelijk een onveilige partner zijn. Je kunt met cadeaus strooien en tóch niet emotioneel beschikbaar zijn.


Zelfreflectie is de ondertiteling bij alles wat je doet. Het maakt je acties geloofwaardig – of niet. Zelfreflectie is het vermogen om naar jezelf te kijken en je eigen gedrag te observeren en bij te stellen, indien nodig. Door zelfreflectie kun je achterhalen waarom je doet wat je doet in je relatie en hoe je op een dieper niveau kunt verbinden met je partner.

Hoe een relatie mét de 6e taal van de liefde eruitziet

Je partner komt later thuis dan afgesproken. Jij voelt frustratie opkomen. In plaats van te ontploffen of de ‘silent treatment’ te gebruiken, zeg je:
“Ik merkte dat ik me onbelangrijk voelde toen je zo laat thuiskwam. Ik heb behoefte aan duidelijkheid. Kunnen we afspreken dat je even appt als het later wordt?”
Je partner, die ook zelfreflectie heeft, zegt niet: “Doe niet zo dramatisch.”
Maar: “Ik snap het. Dat was onhandig van me. Volgende keer laat ik even weten wat je kunt verwachten. Hoe is het nu met je?”

Dat is het. Geen Shakespeare-drama. Gewoon volwassen communiceren. Wanneer je beiden bezit over een gezonde dosis zelfreflectie, is dit hoe je reageert op elkaar:

Niet alles is een persoonlijke aanval. Je hoort kritiek/feedback als informatie, niet als bewijs dat je waardeloos bent of het weer niet goed gedaan hebt.

Je pakt je aandeel. Geen “ja, maar jij”. Eerst incasseren en erkennen: “Dit was mijn stuk, dit was mijn aandeel wat niet handig was.”

Je overlegt en komt tot consensus. Niet: je zin doordrijven of met mokken proberen de uitkomst te manipuleren. Wel: “Wat is voor ons beiden leefbaar?”

Je stelt je grenzen én denkt mee. Geen horkerige uitspraak van“zo doe/ben ik nou eenmaal”, maar: “Dit is mijn grens én ik wil zeker met je meedenken wat er toch mogelijk is om jou tegemoet te komen.”

Je herstelt snel. Ruzies duren korter, herstelgesprekken zijn de normale gang van zaken. “Sorry” komt zonder een “maar”.

Je kiest voor ‘wij’ in plaats van ‘ik’. Je bent betrokken bij elkaar. Het geluk van de ander is belangrijk voor je en je legt niet op elke slak zout.

Je kunt emotionele intimiteit aan. Je blijft aanwezig als het kwetsbaar wordt, als je spanning voelt. Je bent niet je partners therapeut, maar je kunt wel luisteren en menselijke compassie uitdragen.

Zo’n relatie voelt als een veilige haven, met ruimte om jezelf te zijn. Rust. Je kunt ademen bij elkaar. Soms kan het schuren, maar je bent ook twee verschillende mensen, dat hoort er bij. Partners met zelfreflectie accepteren die verschillen makkelijker en voelen het contrast niet als een teken dat zij zelf niet goed genoeg bevonden worden.


Hoe een relatie zónder de 6e taal van de liefde voelt

Hetzelfde voorbeeld: je partner is wederom te laat. Jij zegt er iets van, je partner schiet in de verdediging:
“Overdrijf niet zo. Jij hebt altijd wat te zeuren. Ik was ook voor jou bezig, hoor.” Je voelt je niet begrepen en niet belangrijk. Je wordt boos, of gaat je partner negeren, als straf voor deze reactie. Op dit moment wordt het actie-reactie tussen jullie en komen jullie in een negatieve spiraal.

Zonder zelfreflectie zie je vaak dit:

Alles is een aanval. Elk verzoek wordt gehoord als verwijt. Jij trekt je terug of je gaat schreeuwen.

Wie heeft er gelijk? In plaats van te verbinden samen, wordt het een rechtbank. Bewijzen overleggen, citeren, feiten over en weer, oude koeien. Alles om je punt te maken en te winnen.

Grenzen als wapen. “Dit zijn mijn grenzen” betekent: ik ben de baas. Jij hebt te slikken.

Gevoel = gevaar. Pijn of schaamte wordt genegeerd, teruggekaatst, belachelijk gemaakt, gebagatelliseerd, ontkent.

Herstel bestaat niet. Na ruzie lopen jullie rond met emotionele blauwe plekken en is er weer een stukje vertrouwen van de relatie afgebrokkeld.

Winnaars en verliezers. Het machtsspelletje ‘wie heeft er gelijk?’ leidt tot eenzaamheid en het vreet langzaam de relatie op.

Gaslight-risico. Je twijfelt aan je realiteit. “Heb ik dit verzonnen? Ben ik te gevoelig? Kan ik niet mezelf zijn?”

Uitputting. Je lichaam vertelt hoe het staat met je relatie: slecht slapen, geen zin in seks, geen energie, depressief, lichamelijke pijnen.

Zonder zelfreflectie wordt liefde hard werken voor te weinig resultaat. Je draagt het gewicht van twee mensen.


Het verschil zit in micro-momenten (die elke dag langskomen)
1) Tijd
Met zelfreflectie: “Ik was te laat en liet niets horen. Dat geeft jou onrust. Ik neem het serieus; volgende keer app ik even of ik beloof niet dat ik op een bepaalde tijd thuis ben als ik dat niet kan waarmaken.”

Zonder: “Werk gaat voor. Je weet toch hoe druk ik ben? Die paar minuten maken niet zo veel uit.”

2) Weekenden plannen
Met: “Jij wil met vrienden zijn, ik wil uitrusten. Wat als we zaterdag even sociaal doen en zondag offline, lekker samen zijn?”

Zonder: “We doen het op mijn manier, anders ga ik wel alleen.”

3) Seks en intimiteit
Met: “Ik merk dat ik dichtklap als het snel moet. Kunnen we het wat rustiger voorbereiden en de tijd voor elkaar nemen?”

Zonder: “Je doet altijd moeilijk. Laat maar.”

4) Geld
Met: “Geld triggert iets in mij. Ik word nogal controlerend als ik de regie niet heb. Zullen we samen een plan maken?”

Zonder: “Jij kunt gewoon niet met geld omgaan.”

5) Familie en schoonfamilie
Met: “Ik wil mijn moeder zien, en ik zie dat het jou uitput. Hoe zouden we het kunnen oplossen, zodat het voor jou ook goed voelt?”

Zonder: “Als je van me zou houden, deed je niet zo lastig. Het is wel mijn familie.”

Die micro-momenten van communicatie bouwen of breken vertrouwen. Zelfreflectie is het verschil tussen olie in de motor of zand in de tandwielen.


Emotioneel volwassen zijn

Emotionele volwassenheid klinkt ingewikkeld, maar is het niet. Het is:

Voelen wat er in je gebeurt. Niet doen alsof het er niet is of direct om je heen slaan op zoek naar de schuldige.

Woorden geven aan wat er in je omgaat zonder de ander neer te sabelen. Begin je zin met “Ik voel me…” in plaats van “Jij doet…”

Verantwoordelijkheid nemen voor je gedrag én de impact.

Kiezen voor verbinding boven gelijk krijgen.

Grenzen zetten zonder te straffen.

Kritiek kunnen horen en er iets mee doen.

Het is geen perfectie. Het is de bereidheid om te luisteren naar de impact die jouw gedrag op de ander heeft.


Je hoeft geen genoegen te nemen met iemand zonder het vermogen van de 6e taal van de liefde
Een emotioneel volwassen partner lijkt misschien zeldzaam, maar het is een voorwaarde voor een gezonde relatie. Je bent niet moeilijk wanneer je een stukje zelfreflectie vraagt van je partner.
Zonder zelfreflectie aan de andere kant, betaal jij namelijk de rekening:

Chronische onveiligheid. Vandaag is het oké wat je zegt, morgen ben je “te veel, te moeilijk of te dramatisch”.

Stilletjes kleiner worden. Je past je aan, slikt woorden in, verliest je eigenheid, je kleur.

Je relatie is een strijdveld. De wapens: stiltes, sarcasme, dominantie, manipulatie, guilttrippen, uitbarstingen.

Kinderen die het nadoen. Dat is destructief voor hun ontwikkeling. Zij leren van wat je doet, niet van wat je zegt.

Je gezondheid lijdt er onder. De dagelijkse stress veroorzaakt chronische stress in je lichaam en micro-ontstekingen, met ziekte als mogelijk gevolg.

Je mag “nee” zeggen tegen een relatie zonder zelfreflectie. Niet als straf naar de ander, maar als zelfzorg. Je bent geen redder voor degene die niet naar zichzelf wil kijken.


Grenzen, overleg en consensus

Grenzen zijn heilig. Je moet grenzen hebben. Maar ze zijn geen betonpaal om mee te rammen.
Gezonde grenzen zeggen: “Dit is mijn ruimte, waarbinnen ik naar je toe kan bewegen.” Ongezonde grenzen zeggen: “Ik krijg mijn zin, punt uit. Ik moet voor mezelf opkomen.”
Volwassen relaties leven van overleg: twee waarheden naast elkaar, zoeken naar een midden dat klopt.
Consensus is geen verlies; het is een keuze samen tot een oplossing te komen die voor beiden goed voelt.


De groene – en rode vlaggen van zelfreflectie in een relatie

Groene vlaggen:

“Je hebt gelijk, dat zei ik stiekem om je pijn te doen. Het spijt me.”
“Wat deed ik waardoor je je zo voelde?”

“Vertel me jouw kant van dit verhaal, misschien kan ik het begrijpen.”

“Ik was snauwerig tegen je. Kan ik het goedmaken?”

“Toen jij laat thuis kwam, voelde ik me…“


Rode vlaggen :

“Zo ben ik nou eenmaal.” (Code voor: ik ga niet bewegen.)

“Ik kan er niets aan doen dat jij dit zo voelt.“

“Je overdrijft, zo ging het helemaal niet.”

“Dit gesprek heeft geen zin, je valt in herhaling.“

“Je gevoel klopt niet en is nergens voor nodig.”

Je kunt deze rode vlaggen negeren, maar je kunt er ook je toekomst op baseren. Als je partner niet nu laat zien dat het anders kan, kun je verwachten dat het in de toekomst zo zal blijven. Mensen laten je zien wie ze zijn op basis van hun gedrag, niet op basis van hun goede bedoelingen. Je moet zelf besluiten of dit is wat je wilt voor jezelf.


Wat als jij het wel kunt en je partner (nog) niet?

Dat kan. Jij groeit, de ander niet — of langzamer. Wees helder: zelfreflectie is geen luxe-feature, het is een basisveiligheid.
Je kunt uitnodigen, spiegelen, ruimte maken. Maar je hoeft niet eindeloos te trekken.
De minimale vereisten om samen verder te gaan: erkenning van de impact van het eigen gedrag, bereidheid tot herstel van de verbinding, nieuwsgierigheid naar de eigen binnenwereld. Zonder die drie wordt het vaak trekken aan een dood paard.


Meer over de 6e taal van de liefde in je relatie.

Is de 6e taal van de liefde, zelfreflectie, aan te leren?
Ja. Als iemand wíl kijken, kan het. Willen is de voorwaarde. Je kunt prima leven met iemand die er wat onhandig mee is, maar die wel wil leren en vooruitgang laat zien.

Is het wreed en egoistisch om te zeggen: zonder zelfreflectie van jouw kant ga ik niet verder?
Nee. Dat is grenzen stellen vanuit liefde voor jezelf. Je verdient een gezonde relatie.

Wat is het verschil tussen zelfreflectie en de relatie analyseren?
Zelfreflectie leidt tot herstel en gevoelens van liefde en compassie. Analyse blijft in het hoofd en levert schaamte en verlies van verbinding op.

Dit boek geeft heel concreet inzicht als het gaat om de patronen die zich kunnen ontwikkelen tussen partners én het geeft simpele frameworks om een relatie te creëren met een open, veilige communicatie die emotionele intimiteit bevordert.

Mensen denken vaak dat intimiteit gaat om lichamelijke intimiteit (ook belangrijk), maar als er geen fundament is op het gebied van emotionele intimiteit en een gebrek aan veiligheid, dan gaat er lichamelijk ook niks stromen.

Dit boek neemt je mee naar hoe je een diepe verbinding kunt creëren via authenticiteit en kwetsbaarheid. Mocht je nog denken en geloven dat kwetsbaarheid geen goed idee is (de meeste mensen hebben er geen goede ervaring mee), weet dan dat verbinding altijd gaat via kwetsbaarheid en openheid. Niet via maskers en bescherming.

'Sorry, maar nee' .. lijkt een simpel zinnetje, maar blijkt o zo moeilijk om uit te spreken. Veel mensen worden namelijk opgevoed met het idee dat je aardig moet zijn, ja moet zeggen als iemand iets vraagt en je aan moet passen aan anderen. Terwijl nee zeggen ons zo veel kan opleveren, zoals een heleboel tijd. Zo maak je van vriendelijk weigeren een aangename gewoonte.

Elke keer dat we iemand nee verkopen – of het nou om een uitnodiging voor een feestje gaat, een verzoek van onze partner of om een vraag op het werk – is er een risico op een onplezierige reactie van de ander. Veel mensen zijn geneigd om zich schuldig te voelen als ze nee zeggen.

De meeste mensen kiezen daarom voor de korte-termijn voordelen van ja zeggen. Maar.. zo stelt assertiviteitsdeskundige Abrahamse, soms nee zeggen mag, maar op de lange termijn bezorgt telkens maar toegeven je veel meer last.

‘Je kunt je prikkelbaar of somber gaan voelen'. En met een beetje pech kom je op anderen ook nog eens onbetrouwbaar over omdat je simpelweg niet iedereen tevreden kunt houden en aan alle eisen kunt voldoen.

Je zegt dan ja, maar doet iets half, of te laat. Het vermijden van nee zeggen kan dus op lange termijn juist leiden tot psychische klachten, conflicten en teleurgestelde relaties. De kunst is om nee te zeggen zonder je schuldig te voelen.’
Niet egoïstisch

Hetzelfde schrijft de Amerikaanse socioloog Christine Carter, verbonden aan het Greater Good Science Center van de universiteit van Berkeley, in haar blog.

‘Het is een neerwaartse spiraal die ermee begint dat ik andermans behoeften vervul ten koste van die van mezelf, en ermee eindigt dat ik te moe ben om voor wie dan ook te zorgen – mezelf incluis. En dan heb ik al helemaal geen puf meer om in te gaan op leuke verzoeken.’

‘Ja zeggen tegen het één betekent namelijk automatisch dat je nee zegt tegen iets anders’. ‘Er is nu eenmaal maar beperkte tijd en energie. Het is dus belangrijk om je bewust te worden van waar je in feite nee tegen zegt als je weer eens ja zegt.’

Als je te veel werk aanneemt of te veel afspraken buiten de deur hebt, zeg je bijvoorbeeld nee tegen je eigen gezondheid of welzijn, nee tegen quality time met je partner of kind, nee tegen je nachtrust. Zaken die misschien eigenlijk wel heel belangrijk voor je zijn.

Het goede nieuws is dat je van nee zeggen een aangename gewoonte kunt maken. Iets waartoe je je gerechtigd voelt in plaats van iets waarvoor je bang bent.
Grenzen stellen is niet egoïstisch. Iemand die zelf meer in balans is, wordt juist aardiger, opener, begripvoller en genereuzer naar anderen.

Zo doe je het:
Stap 1: Bereid je voor

Voordat je begint met nee zeggen is het belangrijk om te weten waar je volmondig ja tegen wilt zeggen. ‘Wie van binnen nog niet overtuigd is van zijn nee, komt onduidelijk over'.

Die onduidelijkheid leidt ertoe dat anderen het bij je blijven proberen. Het is makkelijker iets af te slaan wanneer je voor jezelf helder hebt waarom je het niet kunt of wilt, en wat je prioriteiten zijn.
Probeer inzicht te krijgen in je gedrag. Vraag jezelf af wat je anders zou willen doen en experimenteer daarmee. Sla niet door in je assertiviteit door overal “nee” op te zeggen: kies bewust voor wat je niet of wel wil.’

Een goede oefening om nee te leren zeggen is door regels op te stellen waarvan je weet dat je ze nodig hebt om rustig, fit en tevreden te blijven. Bijvoorbeeld: niet meer dan twee avonden per week uitgaan omdat je anders moe en humeurig wordt.
Noteer vaste tijden in je agenda voor dingen die je zelf belangrijk vindt en nodig hebt; niet alleen werkklussen, maar ook tijd voor gezin, sport, administratie of wandelen.
Dat maakt direct zichtbaar wanneer je wel of niet beschikbaar bent. En het maakt het ook makkelijker om te zeggen: dan heb ik al iets anders. Ook als dat een avond in bad is met je favoriete muziek.
Ben je wel beschikbaar, bedenk dan bij elk verzoek: wil ik dit, of doe ik dit vooral omdat ik denk dat het zou moeten? Gaat dit me plezier brengen?

Stap 2: Houd het kort, maar krachtig

Er zijn maar liefst 21 manieren om dat aardig te doen – zie de lijst die socioloog Christine Carter maakte in het kader hieronder.
Maar gewoon op de man af nee zeggen kan ook, vindt Abrahamse: ‘De meeste mensen plakken een hele verklaring aan hun nee vast. Maar dat komt minder stevig over. En in onze cultuur roept het soms zelfs ergernis op omdat het verdedigend lijkt.’

We zijn bang dat een simpel nee bot overkomt en daarom draaien we eromheen. Maar effectiever is het om er niet te veel woorden aan vuil te maken. Abrahamse: ‘Je kunt wel vrágen of de ander toelichting erbij wil of niet.

Ik vraag weleens: wil je de korte of de lange, uitgelegde, nee? Meestal houden mensen het dan bij de korte versie. Het antwoord blíjft immers nee.’

Met verzoeken van gelijken – vrienden, familie, collega’s – ligt het wel iets anders dan met verzoeken van je werkgever, benadrukt Abrahamse. Vaak gaat het om opdrachten en dan is het lastiger om simpelweg nee te zeggen.

Je zult dan moeten onderhandelen; zeg bijvoorbeeld dat je niet alles kunt doen wat er van je gevraagd wordt en vraag je baas welke andere taak je kunt laten vallen.

‘Geef jezelf het recht om verzoeken te weigeren,’ zegt Abrahamse. ‘En geef de ander het recht om even teleurgesteld te zijn. Maar bedenk dat je niet verantwoordelijk bent voor de gevoelens van de ander. Je bent er niet om in de behoefte van de ander te voorzien.’Hoe meer je oefent met nee zeggen, hoe gemakkelijker het is om dit in te zien.

Zeg echter altijd op een respectvolle manier nee. Je kunt het inhoudelijk met iemand oneens zijn, maar toch een goede relatie met diegene onderhouden. Zeg bijvoorbeeld: ‘Je bent een goede vriendin, maar ik merk dat ik het vervelend vind als je me elke dag opbelt om me om raad te vragen.
Durf daarin risico’s te nemen. Wat is het ergste wat er kan gebeuren: dat iemand je niet meer wil zien? Als je op een respectvolle manier je grenzen hebt aangegeven, kun je je afvragen wat je verlies dan is. Sommige vrienden passen niet bij je assertieve versie. Ze vonden je misschien vooral een fijne vriend(in) omdat je overal ja op zei.’

Eventueel kun je een alternatief bieden; iemand anders voorstellen, een later tijdstip, of andere – voor jezelf prettige – voorwaarden. Maar als de ander blijft aandringen, herhaal je je nee. Heeft diegene het dan nog niet begrepen, zeg dan wat je van dat gedrag vindt en beëindig het gesprek.

Stap 3: Sta achter je beslissing

Probeer je na je afwijzing te richten op de positieve effecten van je beslissing, zegt Carter, en niet op schuldgevoel of spijt. En ga het zeker niet toch nog (half) doen, omdat je het akelig vindt voor de ander.

Als positieve effecten noemt ze bijvoorbeeld: je bent beter uitgerust, er kwam tijd vrij voor iets leukers of belangrijkers, je bent voor jezelf opgekomen.

Als de ander beledigd reageert, betekent dat dat je boodschap aankomt. Je kunt wel zeggen: ‘Ik begrijp je teleurstelling’. Maar de gevoelens van de ander zijn uiteindelijk niet jouw probleem, maar het zijne.’
Ook met nee zeggen geldt: oefening baart kunst. ‘De perfecte nee, waarmee je voor altijd van alle verzoeken verlost bent, bestaat niet,’ zegt Abrahamse.

‘Uiteindelijk gaat het erom dat je jezelf bewust bent van je behoeften op korte en op lange termijn. Als je tegelijkertijd oog hebt voor het belang van de ander, hoort onderhandelen er soms bij; als je maar in staat bent om je eigen belang goed te bewaken.’

En heb je wat hulp nodig bij dit 'kiezen voor jezelf - vanuit zelfkennis en zelfliefde', kan een gesprek met een Coach veel verandering en nieuwe ervaring brengen!

Vaak wordt de tip gegeven om niet boos te gaan slapen. Dat klinkt heel logisch. Het is ook een goede tip om elkaar rust te gunnen als je elkaar helemaal uitput bij het ruzie maken. Dan kan het beter zijn om op adem te komen. Allebei uit te rusten en pauze te nemen van de ruzie. Ook als het midden in de nacht is, en je blijft maar ruzie maken, dan heeft het geen zin om maar door te gaan. Probeer allebei te gaan slapen, ook al is het moeilijk. Beter om te gaan slapen en af te spreken dat jullie op een later tijdstip erover gaan praten. Beloof elkaar dat ook.

Probeer eens werkelijk naar elkaar te luisteren. Heel vaak denk je al te weten wat de ander gaat zeggen. Maar is dat ook zo? Stel je reactie eens 10 seconden uit, luister, vat daarna samen en vraag vervolgens of het klopt wat jij denkt dat de ander heeft gezegd. Geef dan pas een reactie. Hiermee voorkom je veel van je communicatieproblemen! Succes.

Een bekende quote, het bovenstaande. We denken vaak veel te weten over hoe onze partner denkt, voelt en wat hem/haar beweegt. Aannames. Zeer regelmatig zitten we er echter naast. Daar kunnen grote misverstanden over ontstaan en veel ruis geven tussen jullie. Stel vragen in plaats van aannames te doen: “Hoe voel jij je hierbij?” i.p.v. “Jij vindt dit vast niet leuk.”
Het verschil?
*Vragen openen een deur, aannames sluiten die vaak. Meestal hangt hier namelijk ook een oordeel aan
*Door oprecht nieuwsgierig te zijn, geef je je partner ruimte om zichzelf te laten zien.
*Zo ontstaat meer ruimte voor verbinding én ontstaan er minder misverstanden.

Succes!

Toch niet zo makkelijk als het hier lijkt? Neem contact met me, kom langs, dan kijken we samen naar jullie mogelijkheden en volgende stapjes.

Kies een moment uit het verleden waarop jullie een meningsverschil hadden en probeer dit verhaal te vertellen vanuit het perspectief van je partner, alsof je in hun schoenen staat. Beschrijf wat zij mogelijk voelden, dachten en nodig hadden tijdens dat moment. Nodig je partner uit om hetzelfde te doen vanuit jouw perspectief. Deze oefening in empathie helpt om elkaars gevoelens en intenties beter te begrijpen, oude spanningen los te laten en wederzijds begrip te versterken.

Een van de krachtigste manieren om je partner echt te begrijpen, is door actief te luisteren. Dit betekent niet alleen horen wat de ander zegt, maar ook aandacht schenken aan hun emoties en lichaamstaal. Stel open vragen zoals: “Kun je me meer vertellen over hoe je je voelt?” en vat samen wat je hoort om misverstanden te voorkomen. Probeer deze week eens een gesprek te voeren waarbij je volledig focust op luisteren zonder direct te reageren of advies te geven en om even samen te vatten wat je de ander hebt horen zeggen, om te checken of je het goed begrepen hebt. Dit bouwt vertrouwen en verdiept de emotionele band in je relatie.

Wanneer je de behoefte hebt om een bepaald onderwerp aan te kaarten en je wilt dat jouw partner jou kan blijven horen en constructief met je mee kan denken over een oplossing dan lukt dat beter alleen als hij/zij zich niet tegen een verbale 'aanval' van jouw moet gaan verdedigen daarom is het erg belangrijk dat je een zachte aanvliegroute kiest i.p.v. met bommen en granaten te gooien. Enkele tips hoe dit te doen:
1. gebruik een IK boodschap, bijvoorbeeld: dit is hoe ik me voel..
2. over een specifieke situatie (een feitelijke gebeurtenis) en..
3. dit is wat ik nodig heb.. (benoem een positieve behoefte dus niet wat je NIET wil want in een NIET boodschap zit snel oordeel)

Kun je samen een teken afspreken als een van jullie merkt dat jullie in een bekend patronn terechtkomen van de ander verwijten maken of je terugtrekken of een aanloop nemen naar een hoog oplopend conflict? Als je dan de ander kunt uitnodigen om samen van een beetje afstand te kijken wat er precies gebeurt en wat er onderhuids geraakt wordt, kan dat een andere wending geven in het gesprek.

In een relatie kun je je vaak ergeren aan iets van de ander, waar je misschien, als je eerlijk kijkt, wel iets van kunt leren. Niet in de extreme vorm, waar je je makkelijk aan ergert, maar wel van de kwaliteit die daar achter zit. Dus, in plaats van over te gaan hangen naar het tegenovergestelde, sta eens stil bij wat je hierin zelf kunt leren. De kernkwaliteiten kunnen je daarbij helpen.

Als je boos bent op je partner, is er vaak sprake van veel energie. De meeste van ons hebben niet geleerd om ruimte te geven aan de grote hoeveelheid energie en hitte die bij boosheid komt kijken. We spuwen de energie naar buiten, of we houden ons in, worden bv. afstandelijk om onszelf en de ander voor de boosheid te beschermen. Soms gaat de energie rondcirkelen in een eindeloze herhaling van gedachtes. 

De boosheid echt voelen zonder hem op jezelf of de ander te richten is een manier om in contact te komen met de bron van deze energie in jezelf. Als het je lukt om deze intense energie toe te staan, dan kan de boosheid als het ware als een storm door je heen waaien en je deuren en ramen openen. Soms verschijnt er kracht, soms laat kwetsbaarheid zich zien, of land je in de rust van de stilte na de storm.

Natuurlijk zijn er vele moeilijkheden in dit toelaten van de energie van boosheid. Met name in partner relaties zijn er vaak patronen ontstaan waarin je boosheid gerechtvaardigd voelt, en leidt tot wederzijdse beschuldigingen. Daarmee stoppen om de energie van boosheid in jezelf de ruimte te geven is moeilijk.

Wil je leren om op een positieve manier met de energie van boosheid te werken, dan kan begeleiding je helpen om stap voor stap dichterbij te komen.

Bij negatieve communicatiecirkels is het oké om te zeggen: “Ik weet niet wat ik moet doen of zeggen”. Blijf gewoon open en aanwezig. Er is geen perfecte partner. Dat is alleen in de films. We sluiten af als we denken dat we als geliefde gefaald hebben, als we teleurgesteld zijn. Maar onze partner wil geen perfecte prestaties. Uiteindelijk heeft hij of zij onze emotionele aanwezigheid nodig.

Wat houdt je tegen voor een goed gesprek?

Als je het gesprek steeds terugbrengt op jezelf.
Als je helemaal niet reageert (ongeïnteresseerd, ongeduldig wachten tot de ander klaar is)
Te snel reageren: Het komt wel goed, maak je je daar zorgen over?
De ander in de rede vallen.
Zo kun je er zelf nog meer bedenken. Let er eens op of je dit zelf doet en als de ander het doet, geef het aan dat je dat vervelend vindt.

Vaak denken we goed te communiceren door het voor een ander in te vullen, je weet al hoe zij/hij denkt. Maar het kan verrassend zijn als je :
Luistert en je verplaatst in degene die spreekt.
Niet in de rede vallen en je niet verdedigen. In plaats van een advies, of in de verdediging gaan, stel je een vraag.
En daarna nog een vraag.
Probeer dan positief te antwoorden, zonder oordeel. Dan gaan de gesprekken echt anders. En blijf rustig, neem de tijd.

Zinnen als “Jij doet altijd…” zorgen vaak voor verwijdering. Probeer in plaats daarvan: “Ik voel me onzeker als…” of “Ik heb behoefte aan…”.

Door in de ik-vorm te praten, nodig je je partner uit om mee te voelen in plaats van in de verdediging te schieten. Dat opent de deur naar echte verbinding.

Veel misverstanden ontstaan omdat we luisteren met een antwoord in ons hoofd. Maar wat als je luistert met je hart, zonder meteen te reageren?

Neem even de tijd om echt te horen wat je partner zegt. Een simpel: “Dus je bedoelt dat je je alleen voelde toen ik dat zei?” kan al het verschil maken. Begrip begint bij aandacht.

Een veelvoorkomend thema in relatie- en gezinstherapie is communicatie. Vaak zeggen mensen: "We praten wel, maar we begrijpen elkaar gewoon niet." Wat dan vaak blijkt, is dat er vooral wordt geluisterd om te kunnen reageren, verdedigen of overtuigen — en minder om écht te begrijpen wat de ander probeert te zeggen.

Echt luisteren vraagt vertraging. Even je eigen mening, oplossing of oordeel parkeren, en met oprechte nieuwsgierigheid proberen te voelen wat er bij de ander speelt. Wat bedoelt hij of zij nu écht? Wat ligt er onder de woorden?

In mijn praktijk werk ik met stellen en gezinnen o.a. aan dit soort communicatie. Kleine oefeningen kunnen al veel verschil maken: één persoon praat, de ander vat samen wat die gehoord heeft, zonder interpretatie of oordeel. Dat klinkt eenvoudig, maar blijkt vaak verrassend lastig — én verbindend.

Wil je beter leren communiceren in je relatie of gezin, op een manier die verbindt in plaats van verwijdert? Je bent welkom om samen te onderzoeken wat nodig is om weer écht gehoord en gezien te worden.

In mijn praktijk maak ik regelmatig gebruik van het *huis van Andolfi*, een mooie en verhelderende werkvorm binnen gezins- en relatietherapie. Het is een visuele manier om je gezin — of breder: je familiesysteem — in beeld te brengen. Door een huis te tekenen of te verbeelden, waarbij elke kamer symbool staat voor een persoon of thema, ontstaat er letterlijk ruimte om te kijken naar hoe het in jouw gezin georganiseerd is.

Wie woont er in het huis? Wie heeft toegang tot welke kamer? Waar is nabijheid, en waar is afstand? Zijn er mensen die buiten het huis blijven? En hoe zit dat in het gezin waarin je bent opgegroeid?

Deze methode helpt om zicht te krijgen op vaak onbewuste patronen, loyaliteiten of spanningen die een rol spelen in het dagelijks leven. Het huis van Andolfi maakt deze dynamieken op een laagdrempelige en veilige manier bespreekbaar — ook voor kinderen en jongeren.

In mijn praktijk in Aalten zie ik hoe helpend dit kan zijn. Of je nu samen als gezin komt of als partners het werken met het huis van Andolfi kan net dat inzicht geven dat nodig is om beweging te brengen in vastgelopen situaties.

Ben je benieuwd wat deze methode voor jou of jullie gezin kan betekenen? Je bent van harte welkom.

Als je partner stress of andere problemen heeft wees dan een luisterend oor zonder te oordelen. Door goed naar elkaar te luisteren kun je vaak meer begrip hebben waarom de ander zo reageert. Ook zal de ander dit dan waarschijnlijk ook richting jou gaan doen en daardoor is er een betere communicatie en dat is heel belangrijk binnen een relatie.

Geef duidelijk aan als iets echt onacceptabel voor jou is. Jij bent de beschermer van jouw grenzen. Door je eigen grens aan te voelen en deze aan te geven weet de ander beter met jouw emoties om te gaan en hier rekening mee te kunnen houden.

Veel van de problemen tussen 2 mensen ontstaat doordat er niet echt gehoord wordt wat de ander nu echt zegt. Dat heeft enerzijds met de boodschapper te maken; zegt deze duidelijk wat hij/zij bedoeld of niet. En anderzijds met de ontvanger; ben je werkelijk aan het luisteren of ben je al bezig met wat jij wilt zeggen zonder nog aandacht te hebben voor de woorden van de ander?
Mocht je dit probleem hebben in je relatie plan eens 1 of 2 sessies bij een therapeut, het kan zoveel verrijking geven in jullie communicatie.

In een relatie is het vaak moeilijk om naar elkaar te luisteren. Ik merk dat vaak in mijn praktijk dat mensen dit erg moeilijk vinden, vooral op momenten dat er een discussie is. Dan is het vaak erg moeilijk om de moeite te nemen om echt naar elkaar te luisteren.
Ga op een ander moment eens tegenover elkaar zitten en de ene verteld haar/zijn gevoel of gedachten. De ander moet dan bewust luisteren en luisteren. Maar de ander moet ook kijken wat het de ander doet en welke emoties naar boven komen en welke lichaamstaal de verteller geeft. Na enige tijd, kun je van te voren afspreken, mag de ander vertellen wat hij/zij ziet, voelt en hoort. De ander krijgt daar ook alle ruimte voor om het te vertellen. Maar de reactie mag vooral zijn: ik zie dat het je ..... doet, ik hoor je vertellen dat ..... etc. Dus niet in de verwijt of verdediging gaan zitten maar probeer er te zijn en zo neutraal mogelijk te kijken, luisteren en observeren. Daarna kun je nog ruilen of als jullie vol zijn een ander moment plannen om te ruilen.

Als je partner stress heeft, accepteer dan dat hij/zij anders met stress omgaat dan jij, ook al begrijp je die manier niet en vind je het maar niks.
Geef geen oordeel of mening want dan voelt de ander zich vaak niet begrepen en voor de ander mag het gevoel er niet zijn. Door te accepteren wordt het voor jezelf ook makkelijker en op een rustig moment kun je dit dan bespreekbaar maken want de reactie van die ander dan weer met jou doet. Altijd bij jezelf blijven in het gesprek en niet verwijtend want dan voelt de ander zich aangevallen.
In de IK vorm praten. Ik voel me.....

Ga leuke activiteiten doen. Ook al lijkt het veel te veel moeite. Doe het toch! Jullie gaan je beter voelen ,en als jullie ontspannen zijn gaat de communicatie vaak ook veel makkelijker.
Niet zo officieel een gesprek voeren maar tijdens de leuke activiteit af en toe iets op werpen waardoor de ander vaak spontaner en losser kan reageren.

“Er is een oefening waarbij ik mensen in de huid van hun partner laat kruipen”, “Beide partners zitten tegenover elkaar. Eerst krijgt de ene persoon tien minuten om te vertellen over een ingrijpende gebeurtenis in hun relatie, zoals ziekte of vreemdgaan. Na tien minuten ruilen ze van plek, en gaat de persoon die heeft geluisterd het verhaal vanuit het perspectief van zijn of haar partner navertellen. Zo laat ik mensen beter naar elkaar luisteren en moeten ze zich écht inleven.

This is the title of a book by Julie Gottman, about how couuples can disagree and fight without losing the connection with each other.

As many couples come and see me because their arguments are often and not constructive, leaving them depleted and lacking connection, this is a useful book to have on your nightstand.

Could you use some support working through your couple issues? Need more connection and less arguments? Feel free to contact me, you don't need to do this alone.

Althans, de meeste communicatieproblemen zijn eigenlijk geen problemen met communicatie maar met emotie-regulatie.

Wanneer jij of je partner eigenlijk net iets teveel emotie voelt dan neemt je autonome zenuwstelsel het over. En dat gaat automatische en buiten je wil om. Je brein raakt in een vecht/vlucht of bevries stand en kan je dat deel van je brein dat oplossingsgericht, verbindend en creatief denkt niet meer activeren. En in die staat is het onmogelijk om nog een constructief en goed gesprek te blijven voeren.

Belangrijk is dan om jezelf te kalmeren om vervolgens het gesprek weer op te pakken.

Luister niet om te reageren, maar om te begrijpen. Probeer bij een lastig gesprek door eerst samen te vatten wat je partner echt bedoelt, voordat je je een eigen punt maakt. Het zorgt voor meer verbinding en minder strijd.

Iedereen heeft emoties maar soms zijn we verleerd ze goed te kunnen voelen.

- Wat zijn emoties?
- Waar komen ze vandaan?
- Hoe kan je ze uiten?
- Waarom kan je ze soms helemaal niet plaatsen en word je soms boos op iemand (je partner bijvoorbeeld) terwijl je dit helemaal niet wil?
- Waarom trekken we af en toe een muur op om onze emoties niet te voelen?

Het Institute for Psychological Counseling van Noorwegen heeft hier een heel eenvoudig, vermakelijk en duidelijk filmpje over gemaakt met de naam Alfred & the Shadow. Als je hier online op zoekt, vind je het meteen en vallen er waarschijnlijk heel wat spreekwoordelijke kwartjes op zijn plek.

Wat is de betekenis van gedrag en woorden? Verstaan we er hetzelfde onder? Waar communicatie hapert blijkt vaak dat twee mensen een ander gesprek voeren onder dezelfde noemer. Hierdoor begrijpen we elkaar verkeerd en ontstaat onverhoopt ruzie. Ik help graag ontrafelen en duiden.

Een erg belangrijke vaardigheid om je relatie goed te houden is zonder oordeel en kritiek die dingen te benoemen waar je last van hebt.
Dus in plaats van te zeggen tegen je partner dat die een sloddervos is… zeg je ‘ik ben netter dan jij, ik hecht echt waarde aan een opgeruimd huis’. In plaats van ‘jij houd je nooit aan afspraken, jij komt altijd te laat’, kun je beter zeggen ‘als we afgesproken hebben dat jij om 7 uur thuis bent, en je bent er om 8 uur nog niet en hebt niets van je laten horen, maak ik me zorgen dat er iets met je gebeurd is. Ik zou het fijn vinden als je me even een berichtje stuurt als het later wordt’. Dit is een belangrijke (eerste) stap die misschien heel onnatuurlijk aanvoelt maar van groot belang is. Want hoe meer je elkaar gaat beschrijven in negatieve persoonlijkheidseigenschappen hoe groter de afstand tussen jullie wordt.

Veel relatieproblemen ontstaan doordat partners elkaar niet goed begrijpen of zich niet gehoord voelen. Slechte communicatie leidt tot misverstanden, frustraties en zelfs emotionele afstand.
Wat kun je doen?
• Gebruik "ik-boodschappen" in plaats van beschuldigingen
In plaats van te zeggen: "Jij luistert nooit naar mij!" kun je zeggen: "Ik voel me niet gehoord als ik iets met je deel." Dit voorkomt dat de ander zich aangevallen voelt en in de verdediging schiet.
• Luister écht en toon begrip
Luisteren betekent niet alleen stil zijn terwijl de ander praat, maar ook actief reageren. Toon dat je luistert door oogcontact te maken, te knikken en door vragen te stellen om verduidelijking te krijgen.
• Vermijd defensief gedrag
Als je partner kritiek uit, probeer dan niet meteen in de verdediging te schieten. Neem even de tijd om na te denken over wat er wordt gezegd en erken de gevoelens van je partner.
• Plan een wekelijks of maandelijks “relatiegesprek”
Bespreek op een rustig moment (niet tijdens ruzies!) hoe jullie je voelen in de relatie en wat er beter kan. Dit voorkomt dat problemen zich opstapelen.

Veranderen is geen makkelijk proces. Het vraagt om motivatie en doorzettingsvermogen om iets in je leven en in je relatie te veranderen. De motivatie halen we uit een diep streven naar een leven conform je waarden en je principes. De kracht om door te zetten komt door je doel steeds voor je ogen te houden.

In hun proces van verandering gaan stellen door deze belangrijke fasen:

1. Fase van kennis
In deze fase word je bewust van eigenschappen of gedragingen van jezelf waar je partner last van heeft of wat een negatief invloed heeft op de relatie. Je gaat hierin van niet weten/niet kennen naar verkennen.

2. Fase van erkenning
In deze fase ga je erkennen dat je dat gedrag kent en herkent en dat je iemand bent die dat heeft. Wat erken je eigenlijk?
1. Je erkent dat je deze eigenschap hebt
2. Je erkent dat dit gedrag een obstakel is voor jou om een goede
relatie op te bouwen met je partner.
3. En je erkent ook dat dit probleem is voor je partner en dat hij
of zij daar last van heeft.

Dit is een moeilijke fase omdat je als mens leert om je verantwoordelijkheid te dragen voor de negatieve kanten van je persoonlijkheid. Het is hierin nodig dat je je persoonlijkheid overstijgt en daarboven staat en kijkt naar jezelf. Je leert het te accepteren en voorbij je schaamte te komen. Wanneer dat gelukt is bereik een fase waarin jij jezelf aanvaardt als mens en dat je niet volmaakt bent. Je stopt met zelf verdediging en uitleg geven over de oorzaak van je gedrag. Je legt de oorzaak binnen in jou (niet meer buiten jou). Hierdoor ervaar je meer grip en keuzemogelijkheden.

3. Fase van beslissing nemen
In deze fase neem je vanuit een hogere positie van jezelf een bewuste beslissing om te veranderen.
Je weet ook dat wanneer je deze beslissing niet bewust neemt, dat je eigenlijk onbewust toch een andere beslissing neemt, namelijk om niet te veranderen. Je neemt hoe dan ook een beslissing. Ken je dat moment wanneer je erkent dat je een probleem hebt bijvoorbeeld dat jullie telkens in dezelfde discussies terecht komen en denkt ach ja, welke stellen hebben dat nou niet? Op dat moment neem je onbewust de beslissing om dingen zo te laten.
Er komt geen kracht hieruit maar een berusting in iets wat niet werkt voor jou. Het geeft kracht en het loont om heel bewust een beslissing te nemen zodat je kan starten met de praktische stappen in je dagelijks leven.

4. Fase van herhaling
Gedragsverandering gebeurt bij volwassenen via de herhaling van het nieuwe gedrag. Het zal daarom niet in een keer goed gaan als je een beslissing hebt genomen. Het vraagt elke keer weer opnieuw dat je erbij bent met je bewustzijn en opnieuw kiest om niet in die discussie te gaan. Op deze manier creëer je een nieuwe pad in je zenuwsysteem dat zich gaat herhalen.

En last but not least: Leer je hart liefde. Liefde en compassie geven een veranderingsproces een hele nieuwe dimensie. Liefde is de ziel van alle verandering. Zonder een liefdevolle betrokkenheid bij je eigen leerproces en compassie voor de persoon van partner en zijn of haar proces, is elke stap die je herhaalt een puur mechanisch element zonder inhoud of waarde.
Liefde kun je introduceren in elke fase van de bovengenoemde fases en in elke fase ervaar je liefde voor jezelf, voor je partner en voor de relatie die jullie hebben. Liefde is de kern van elke verandering.

Aarzel niet om mij te mailen wanneer je hulp hebt nodig hebt in je veranderingsproces. Veel succes!

Als je lastige dingen in je relatie uit de weg gaat, kan er langzaam maar zeker wrok ontstaan. Onuitgesproken gevoelen bouwen spanning op.

Het is verleidelijk om je terug te trekken of afstand te nemen als het moeilijk wordt, maar die afstand zorgt er vaak voor dat gevoelens onuitgesproken blijven. Na een tijdje bouwen die gevoelens spanning op tussen jullie, waardoor het lastig wordt om nog echt contact te maken.

In plaats van lastige dingen onder het tapijt te vegen, is het beter om voor jezelf op te komen en elkaar tegemoet te treden met liefde en compassie.

Het gaat erom dat je betrokken blijft, ook als het makkelijker lijkt om je terug te trekken en samen een manier vindt om met lastige dingen om te gaan.

Heb je last van terugkomende spanningen of ruzie over dezelfde issue, zoals geldzaken of familiebezoek? De kans is groot dat je er dan tegenop gaat zien om erover te praten (zoals geldzaken) of bepaalde activiteiten te doen (zoals familie bezoek). Verteld in dat geval voor die tijd je zorgen aan je partner. Dat maakt het makkelijker om er samen iets mee te doen.

In een relatie proberen we vaak de ander te veranderen. Dit leidt echter vaak tot frustratie en onenigheid. Accepteer je partner zoals hij/zij is. Focus op de kwaliteiten die je juist aantrokken en probeer de dingen die je storen los te laten. Als iets echt een langduriger irritatie is, is het misschien tijd voor een serieus gesprek

Maak samen een lijst van doelen of verwachtingen voor de relatie. Dit kunnen kleine doelen zijn (zoals elke maand een date night plannen) of grotere doelen (zoals werken aan betere communicatie).
Het stellen van doelen laat zien dat jullie beide bereid zijn om te investeren in de relatie en biedt een gevoel van richting en saamhorigheid.

Denk samen aan herinneringen die goede tijden en positieve eigenschappen van de relatie benadrukken. Dit kan in de vorm van een gesprek of door samen foto’s en herinneringen te bekijken.
Bewust stilstaan bij positieve herinneringen herinnert jullie aan waarom jullie elkaar waarderen, wat bijdraagt aan een positiever beeld van de relatie.

Op Podimo en de website van OverPsychologie.nl vind je interviews en audiofragmenten van interessante blogs over uiteenlopende psychologische thema's die je helpen bij communiceren met je lief.

Luister en leer meer over emoties regulatie, persoonlijke ontwikkeling, communicatie, zelfliefde en (schoon)familieproblemen.

Accepteren van gedrag door herformuleren
Ook in de meest liefdevolle relaties ergeren partners zich aan elkaar. Vaak weet je heus wel dat je de ander niet kunt veranderen, maar tegelijkertijd kunnen die irritaties verbinding in de weg staan. Elkaar in de basis accepteren, vergt wat werk. Een methode die hierbij helpt, is: ergerlijk gedrag positief herformuleren.
1. Omschrijf het gedrag dat je irriteert Voorbeeld: er mag best wat minder gekletst worden, hij weet soms van geen ophouden. Of: waarom komt ze áltijd te laat!?
2. Kun je dit gedrag positief herformuleren? Voorbeeld: dat hij zo veel kletst, komt voort uit zijn open persoonlijkheid en enthousiasme. Of: dat ze het niet zo nauw neemt met afspraken, komt door haar relaxte levenshouding. Of: rondslingerende spullen en creativiteit gaan hand in hand, iets waar je eerder juist op bent gevallen.
3. Bekijk de positieve herformulering van je partners gedrag. Kun je wellicht op dit gebied van de ander leren? Voorbeeld: ik mag wel meer initiatief nemen in gesprekken; ik kan wat minder vaak op de klok kijken en relaxter in het leven staan; ik zou minder afwachtend mogen zijn.

Oprecht sorry zeggen, is verantwoordelijkheid nemen voor je eigen gedrag, maar als je bijv. zegt; ‘Het spijt me dat je er zo over denkt’ , geef je in feite de schuld aan de ander.
Dat is geen verontschuldiging. Een verontschuldiging concentreert zich op je eigen aandeel/daden niet op de reactie van de ander.
Door oprecht sorry te zeggen;
• Erken je het gevoel van de ander
• Kun je weer naar elkaars verhaal luisteren
• Kun je onderzoeken waardoor het ‘gedoe’ überhaupt ontstond
Leef je in;
• Welk effect had jouw gedrag op je partner?
• Probeer in zijn/haar schoenen te gaan staan en de situatie te beleven in zijn/haar perspectief. Inleven in de pijn of gekwetstheid van de ander.
Zeg sorry;
Maak onderscheid tussen gedrag en inhoud. Je kunt sorry zeggen over hoe je het zei terwijl je nog steeds achter wat je hebt gezegd staat. Je kunt voorstellen om het later, op een rustig moment, over de inhoud te hebben. Hoe sneller je het doet, hoe beter.

Vaak zeggen mensen bij wie de relatie stroef verloopt, dat ze het niet natuurlijk vinden als ze hun best doen voor de relatie. Of als ze iets nieuws uitproberen wat ze niet gewend zijn. Ze willen dat hun handelen natuurlijk is en dat het vanzelf gaat. Als je je relatie wilt verbeteren, zorg dan dat je eens iets anders uitprobeert. Bedank je partner als je dat eigenlijk nooit doet. Geef eens een compliment, ook al doe je dat niet van nature. Kijk eens naar je partner alsof je deze voor de eerste keer ziet. Maak elkaar het hof. Stap uit de sleur.

Wat je zegt en hoe je het zegt, kan een enorme impact hebben op hoe je boodschap overkomt en hoe de ander zich voelt. Heb je ooit gemerkt dat wanneer je jezelf in negatieve termen uitdrukt, je je ook echt slechter gaat voelen? Woorden zoals "moeten", "moeilijk", "stressvol", of "onmogelijk" kunnen ervoor zorgen dat een situatie veel zwaarder aanvoelt dan misschien nodig is. Als je tegen jezelf zegt: "Dit gaat me nooit lukken," dan zet je jezelf eigenlijk al op achterstand. Je brein hoort dat en denkt: "Oh, oké, dan proberen we het ook maar niet echt."
Op deze manier geef je relatietherapie weinig kans. Maar stel je voor dat je in plaats daarvan zegt: "Dit is een uitdaging, maar ik ga mijn best doen." De situatie blijft hetzelfde, maar de manier waarop je ernaar kijkt verandert compleet. Het woord "uitdaging" roept een gevoel van actie en positiviteit op, terwijl "onmogelijk" juist verlamt.
Probeer eens met deze insteek aan jullie relatie te werken. Succes gewenst!

Aanwezig zijn' in je relatie is een term die je misschien wel vaker hoort, maar wat betekent het nu precies? Het gaat niet alleen om fysiek samen zijn, maar om echt betrokken zijn bij je partner. Dit betekent luisteren, aandacht hebben en emotioneel beschikbaar zijn.
Aanwezig zijn begint met emotionele beschikbaarheid. Dit betekent dat je je gevoelens kunt delen en dat je openstaat voor de emoties van je partner. Het gaat om het creëren van ruimte waar beide partners zich kunnen uiten zonder angst voor een oordeel. Wanneer je emotioneel beschikbaar bent, toon je empathie en begrip, wat de band tussen jullie versterkt.
Luister actief naar elkaar, plan echte tijd samen in, heb ook aandacht voor de kleine dingen. Geef elkaar complimenten en spreek je waardering uit!

In relaties of gespannen situaties vermijd je vaak directheid, overdrijf je, of zelfs je liegt, simpelweg omdat je niet weet hoe je je boodschap helder moet overbrengen. Waarom? Omdat je bang bent voor gedoe, of om je eigen stem te verheffen. Vanaf nu, als je dit vervangt door onderstaande tips, zal niemand meer om je boodschap heen kunnen – en wordt het helder en doeltreffend communiceren!

Helder communiceren samengevat in zeven helder communiceren tips:

Geef aan wanneer je iets niet weet – “Ik weet het niet.” Dit toont respect door direct toe te geven als je iets niet weet.

Zeg wanneer je iets niet begrijpt – “Ik begrijp dit niet.” Dit bespaart tijd en moeite door aan te geven wanneer je iets niet begrijpt.

Vertel dat je het ergens niet mee eens bent – “Hier ben ik het niet mee eens.” Laat je stem horen en geef aan wanneer je een andere mening hebt.

Stel duidelijke grenzen – “Nee, dank je. Ik wil dit niet doen.” Geef duidelijk aan wanneer je iets niet wilt doen en bespaar kostbare tijd.

Vraag om hulp – “Zou je me hierbij kunnen helpen?” Het vragen om hulp versterkt relaties en toont kwetsbaarheid.

Uit genegenheid – “Ik vind je leuk.” Dit toont oprechtheid in emoties en relaties.

Geef je fouten toe – “Sorry, dat was mijn fout.” Het erkennen van fouten wekt respect op en bevordert duidelijke communicatie.

Nu kunnen deze duidelijke tips lastig voor je zijn en dan gaat het over balans en gelijkwaardigheid voelen/ aanbrengen. daar zitten vaak oude overtuigingen en aannames in de weg.
Wil je daaraan werken, is het verstandig om daar specifiek een stukje begeleiding op te vragen; want goede communicatie vraagt ook eigenaarschap en zelfinzicht!

In een relatie is het heel fijn en helpend om eerlijk en transparant naar elkaar te zijn; zijn er bijvoorbeeld bepaalde gedachten en gevoelens ( bijvoorbeeld over jaloezie, onzekerheid) waar je je voor schaamt, benoem dat dan ook eerlijk. Durf je kwetsbaar op te stellen, hierbij nodig jij je partner uit om zich ook eerlijk en open op te stellen.

Als je bij jezelf merkt dat je de ander maar blijft achtervolgen en maar vragen blijft stellen onder het mom van ‘we moeten erover praten’, stop jezelf dan even.

Wat is het nut hiervan? Ben je je ervan bewust waarom je dit doet?

Je achtervolgt dus iemand die op dat moment niet met jou wil praten. Er kunnen een aantal dingen aan de hand zijn.

Er is al eerder gepraat en dit had niet het gewenste effect. Dan zou het logisch moeten zijn dat de aanpak nu anders is om een ander effect te bereiken. Maar dit gebeurt vaak niet.

Misschien is het niet je intentie om een ander effect te bereiken, maar wil je gewoon je punt maken. Dit gebeurt nogal eens als je partner op een pijnlijke plek bij jou heeft gedrukt (een trigger) en kom je hier tegen in opstand. Je doet je best om ook een pijnlijke plek te vinden om op te drukken, want dan voelt hij of zij zich tenminste ook rot.

Misschien heb je alle andere keren niet kunnen zeggen wat je had willen zeggen en heb je daar de kans niet voor gekregen. Je voelt je niet gehoord. De kans is vrij groot dat dit nu ook niet gaat gebeuren als je het op dezelfde manier aanpakt.

Misschien heeft de ander de neiging om conflicten en lastige gesprekken uit de weg te gaan, omdat hij of zij het gevoel heeft dat er geen ruimte is voor zijn of haar gevoel. Er is een modus van ‘laat maar, we komen er toch niet uit’. Dit is meestal het gevolg van eerdere gesprekken, waarin hij of zij het gevoel had dat je niet écht luistert of dat je niet in staat bent het te begrijpen (no offense, dat gebeurt soms). Het eerste kun je iets aan doen en 9 van de 10 keer kun je iets ook begrijpen als je écht luistert naar de beleving van de ander. Dat wil niet zeggen dat jullie moeten/kunnen veranderen, maar dat is het volgende punt.

Misschien vind je het moeilijk om te accepteren dat de ander op een andere manier met dingen omgaat of een andere visie op dingen heeft. We zijn toch allemaal anders? Soms zitten we niet op één lijn. Dat zit je met familie of vrienden ook vast niet altijd, dus dat is niet gek. Met vrienden of familie zou je wat vaker zeggen: “laten we het er over eens zijn dat we het niet eens zijn” en daar laat je het dan bij. Maar bij je partner vind je het blijkbaar nodig om hem of haar te overtuigen van jouw gelijk. Think about this: Het kan ook zo zijn dat jullie allebei gelijk hebben vanuit jullie eigen perspectief.

Misschien loop je achter de ander aan omdat je voelt dat je de verbinding kwijt raakt. Je weet gewoon dat als jullie er nu niet over praten dat dit nooit meer gebeurt, dus bind je hem of haar het liefst aan de stoel vast! Als je partner het niet leuk vindt dat je dit doet, is de kans op dit moment groter geworden dat je juist de verbinding kwijt raakt, omdat je je partner niet respecteert in zijn of haar behoeften. Je creëert hiermee dus wat je niet wilt.

Pas als je weet wat je motivatie is om te willen praten, kun je ook je toon, houding en manier van communiceren hierop aanpassen. Als je diep van binnen bang bent dat je de verbinding met je partner kwijtraakt, angst hebt om de relatie te verliezen en verdriet voelt bij het idee om alleen achter te blijven, is het een beetje raar als je achter de ander aanloopt met de tekst: “Blijf nou eens hier klootzak! Ja, loop maar weer weg, dat doe je altijd! Het interesseert je geen reet, dat is duidelijk!”

Het zou meer in lijn zijn met je echte gevoel als je zou zeggen: “Ik voel me verdrietig als je wegloopt, omdat ik bang ben je kwijt te raken. Op welke manier kunnen we met elkaar in gesprek blijven?”

De stellen die bij mij in een sessie komen weten al waar dit over gaat, want ik werk hierbij altijd met een tekening. Boven de lijn brengen we in kaart: Wat ziet de ander aan jou en wat zeg je? Onder de lijn: Wat voel je van binnen wat je niet zegt?

Het is treurig om te concluderen dat wat mensen van binnen voelen en wat ze laten zien aan hun partner vaak totaal iets anders is.

Over vage communicatie gesproken.

Vind je deze tip waardevol? Geef een like!

Wanneer het niet lukt om elkaars taal te spreken, elkaar te begrijpen is het goed om te kijken of er een soort van 'vertaler' voor jullie is. Dat kan iemand zijn in jullie omgeving, die jullie beiden vertrouwen. Of een professioneel iemand. Iemand die jullie kan helpen om dat wat er moeilijk gecommuniceerd kan worden wel met elkaar te delen. Kans is groot dat wat er tussen jullie in staat voor jullie beiden hetzelfde is. Dat het (kern)probleem voor jullie beiden hetzelfde is. Als een 'vertaler' jullie hiermee kan helpen, kan het zomaar zijn dat er veel wederzijdse (h)erkenning is. En dat is een grote stap vooruit.

Je kent het wel: jij bent je autosleutels kwijt en je partner begint met een betoog over ‘ hoe het toch komt dat jij altijd je spullen kwijt bent!’ in plaats van je te helpen met het oplossen van het probleem: nl. hoe de autosleutels zo snel mogelijk gevonden kunnen worden.
De vraag waar de autosleutels liggen was een gewone en normale Volwassene-vraag. Als de ander hier, zoals in bovengenoemd voorbeeld, geïrriteerd op reageert, zit die in de Ouderrol. Een Volwassene-reactie zou daarentegen bijvoorbeeld zijn geweest: “Weet je wanneer je ze voor het laatst hebt gebruikt?”
Mensen die in een machtsconflict zitten en regelmatig verbale ruzies hebben, zitten vrijwel altijd vanuit de Ouder- en Kind rol te communiceren. Beide gesprekspartners wisselen dan voortdurend van Ouder- en Kind rol. Zodra en vanaf het moment dat één van beiden in staat is om vanuit de Volwassenrol te communiceren, is de angel eruit en is er geen machtsconflict meer: “Ik begrijp je ergernis, het komt ook erg ongelegen. Zou je me toch willen helpen zoeken?” En dat niet op een snauwende (Ouderrol) maar op een begripvolle manier.

Feit:

Communicatie is 1 van de belangrijkste bouwstenen voor een gelukkige relatie.
Zonder goede onderlinge communicatie wordt het voor partners knap ingewikkeld.

Tip:

Niet doen: elkaar gedachten proberen te lezen.
Niet doen: voor elkaar invullen wat de ander bedoelt of nodig heeft.
Wel doen: verbaal (dus harop!) uiting (leren) geven aan je gevoel, je behoeften en je binnenwereld.
Wel doen: jezelf duidelijk, eerlijk en eenvoudig uitspreken.

Winst: goede en eerlijke communicatie brengt je in contact met jezelf en met je partner. Je hoeft niks te raden, mis-interpreteren, eigen verhalen te bedenken en je krijgt meer inzicht in de belevingswereld en behoeften van je partner.

Er zijn altijd twee lagen in onze communicatie. Die van de feitelijke inhoud, en die van het gevoel (de toon, de lading, wat het raakt).

Wanneer een boodschap van de ander je raakt, is vaak de neiging om op dat feitelijke niveau te reageren. Je gaat een discussie aan, wilt je gelijk halen, de ander overtuigen van het één of ander. Dat draait meestal vast.

Omdat het daar niet over gaat. Je probeert via de inhoud gezien te worden in je gevoel en je behoefte.

Een directe weg is om je ervaring te onthullen. Om te vertellen wat de boodschap van de ander met je doet, of wat je graag wil.

Bijvoorbeeld:
- "Als jij me vertelt dat je op vakantie wilt met je vrienden dan voel ik me bang worden. Bang dat je mij niet meer zo leuk vindt."
- "Ik vind het heel lief dat je voor mij een oplossing zoekt voor dat conflict met mijn collega, alleen dat helpt me nu niet. Ik voel me gefrustreerd en verdrietig. Wil je me gewoon even vasthouden?"

Bij ruzies met je partner worden er vaak beschuldigingen geuit die overdreven zijn, maar wel veel pijn kunnen veroorzaken. Objectiviteit is dan ver te zoeken, in de woorden die je zegt en het gedrag dat je laat zien. Kun je op zo'n gespannen moment even de ruzie laten voor wat het is en een moment stilstaan bij je eigen woorden, houding en gedrag? Welke mogelijkheid heb je op meer nuance te brengen in je emotie, ben je wel duidelijk in wat je zegt, wat zou je kunnen veranderen om tot meer uitwisseling te komen? Vaak geeft dit soort zelfreflectie wat ruimte om beter jezelf en de ander te begrijpen en zal het ook de tegenreactie van je partner verzachten. Voel je die ruimte niet in het heetst van de strijd, maar weet je dat je overdrijft, stel dan een pauze voor waarin je kunt afkoelen, zodat je op een later moment op het onderwerp terug kan komen.

De meest succesvolle methode die ik gebruik in (relatie)therapie is Emotionally Focused Therapy. Het woord dat hier in zit dat meteen opvalt is 'Emotionally'.

Het klinkt vast heel logisch als ik zeg dat je met je partner een emotionele verbinding hoort te hebben, als in: je houdt van elkaar en je bent er voor elkaar.

Dat is het hele doel van een relatie toch?

Dat je iemand hebt om lief en leed met elkaar te delen en om het samen leuk te hebben.

Maar kijk hoe we soms als partners met elkaar communiceren, dat is allesbehalve liefdevol en emotioneel verbindend:

"Waarom maak je er nu weer zo'n drama van?"

"Ik begrijp echt niet waarom je zo boos bent, daar is geen enkele reden voor."

"Dat is onzin wat je nu zegt, natuurlijk kun je alles met mij delen!"

"Ik heb nu geen zin om het er over te hebben, anders loopt het weer op ruzie uit."

Laten we deze opmerkingen, die we toch regelmatig horen tussen partners, eens nader bekijken.

"Waarom maak je er nu weer zo'n drama van?"

Dit is op zich een goede vraag, ware het niet dat dit vaak met een ondertoon van irritatie gebracht wordt en het woord 'drama' wijst ook op irritatie. Een betere vraag zou zijn: "Ik zie dat het je raakt. Wat gebeurt er nu met je?"

"Ik begrijp echt niet waarom je zo boos bent, daar is geen enkele reden voor."

Jouw aanname is dat er geen reden is om boos te zijn, maar blijkbaar heeft jouw partner wel een reden. Die reden kan een stuk dieper op gevoelsniveau zitten dan jij nu denkt. Dat je je partner niet begrijpt kan gebeuren, maar het siert je als je het wel wilt proberen te begrijpen. Een goede ingang voor een gesprek kan zijn: "Ik zie dat je boos bent en ik begrijp het niet. Wil je me vertellen wat het precies was dat je boos maakte? Was het de manier waarop ik het zei, mijn lichaamshouding, de exacte woorden of iets anders? Welk gevoel heb ik je gegeven door wat ik deed?"

"Dat is onzin wat je nu zegt, natuurlijk kun je met mij alles delen!"

Het is lief als je partner alles met je kan delen. Het is echter gebakken lucht als je in dezelfde zin zegt dat wat je partner voelt onzin is. Hiermee bagatelliseer je wat de ander voelt en maak je het onbelangrijk. Als je partner te horen krijgt dat ie alles mag zeggen, maar het toch niet veilig voelt, zal ie het niet doen. Het is aan jou om een omgeving te scheppen waarin je je partner echt het gevoel geeft dat ie alles mag en kan delen, zonder dat er een oordeel op zit.

"Ik heb nu geen zin om het er over te hebben, anders loopt het weer op ruzie uit."

Zeker als je een conflictvermijder bent, is dit je impuls. Weglopen voordat het uit de hand loopt. Als je eerlijk bent weet je wel dat conflicten uit de weg gaan geen oplossing is. De gevoelens blijven bij je partner (en misschien bij jou ook wel) onder de oppervlakte broeien, opstapelen en dan ineens: BOEM! Een fikse ruzie of uiteindelijk einde relatie. Beter is: "Ik vind het heel moeilijk om in de kamer te blijven als we een meningsverschil hebben. Ik heb het echt nodig dat we er rustig en kalm over praten, anders heb ik de neiging om te vluchten en dat wil ik niet. Kunnen we even onze emoties laten zakken en er dan straks over een uurtje op terugkomen?"

Een emotionele verbinding is essentieel voor een goede relatie en een emotionele verbinding kun je alleen maar krijgen als je 'emotionally focused' bent, dus de focus op de emoties bij jezelf en de ander legt.

Liever voor elkaar zijn kan je zo veel opleveren: meer begrip, meer empathie, meer gevoelens van vriendschap, meer gevoelens van liefde, meer genegenheid, meer verbondenheid, meer behoefte om samen te zijn, meer aanraking, meer seks, meer plezier en geluk.

Wie wil dat nou niet??

Mag het dus wat liever?

Vind je deze tip waardevol? Geef een like!

Heb jij dat ook wel eens, dat je zonder goed na te denken heel snel reageert op wat je partner zegt, met een emotie als boosheid, verontwaardiging of verdriet?

Dit is reactief communiceren en dit doen we vaak als we getriggerd raken. Het zijn emotionele reacties die niet altijd even passend en helpend zijn.

Waar komt reactieve communicatie vandaan?

Er zijn een paar verklaringen voor dit impulsieve gedrag:

Oude gewoontes: Soms triggeren de woorden van je partner oude herinneringen of gevoelens, alhoewel je je hier meestal niet eens bewust van bent. Je brein herkent het alsof het een oude film is die zich weer afspeelt in je hoofd en reageert op basis van dat oude verhaal. Reactieve reacties komen vaak voort uit ervaringen uit je kindertijd of eerdere relaties. Deze ervaringen kunnen diepe emotionele sporen achterlaten en bepalen hoe je in het hier-en-nu reageert. Ooit was je reactie zinvol en nuttig, vaak uit zelfbescherming, maar nu is het minder handig om op dezelfde manier te reageren. Je bent eigenlijk met één been in het verleden blijven staan.

Voorbeeld: Stel je voor dat je als kind vaak kritiek kreeg van je ouders wanneer je hielp met huishoudelijke taken. Nu, als je partner vriendelijk vraagt of je de tafel wilt dekken, irriteert dit je en reageer je misschien defensief of afwijzend, ook al is de situatie heel anders.

Druk en moe: Als je gestrest of moe bent, is je lontje vaak korter. Je hebt minder geduld, en dat kan zorgen voor scherpe reacties. Wanneer je moe of gestrest bent, heeft je brein minder energie om na te denken voordat je reageert. Je lichaam is in een 'vecht-of-vlucht'-modus, wat betekent dat het klaar is om snel te reageren op bedreigingen. Dit kan leiden tot snellere, meer emotionele reacties op normale situaties.

Voorbeeld: Na een lange, stressvolle dag op het werk krijg je een berichtje van je partner met de vraag wanneer je thuis komt. Je reageert geïrriteerd en scherp omdat je je overweldigd voelt, niet omdat je partner iets verkeerd doet.

Automatische piloot: Veel mensen hebben nooit echt geleerd hoe ze rustig en duidelijk kunnen communiceren. Zonder die vaardigheden val je automatisch terug op je standaard reacties, zonder erbij na te denken.

Voorbeeld: Je partner stelt voor om wat meer te sparen. Jij voelt dit als een aanval op hoe jij geld uitgeeft en je schiet in de verdediging. Het kan zijn dat je onbewust financiële gesprekken associeert met ruzie en conflict. Dit komt misschien omdat je ouders vaak ruzie maakten over geld, en je hebt geleerd dat dit de 'normale' manier is om over dit onderwerp te communiceren.

Zo ben ik nu eenmaal?

Ja, je bent wie je bent omdat je gevormd bent door alles wat je hebt meegemaakt en geleerd. Maar dit wil niet zeggen dat je maar als een kip zonder kop moet blijven reageren. Wij hebben het vermogen om ons bewust te worden van ons gedrag en om andere keuzes te maken hierin.

Dit is niet altijd makkelijk. Het beste dat je kunt doen is vertragen. Even een time-out nemen als je voelt dat je heftig wilt reageren. En graaf meteen even dieper in je emotie: Wat gebeurt er precies? Wat is de kern van de emotie die je voelt? En reageert je brein zo heftig omdat er een oude herinnering getriggerd wordt?

En om het helemaal af te maken: deel deze emotie en herinnering met je partner. Dit helpt jou om je gevoelens onder woorden te leren brengen én door kwetsbaar te zijn versterk je de emotionele verbinding met je partner.

Vind je deze tip waardevol? Geef een like!

Stellen die een relatietherapeut inschakelen geven vaak aan dat ze niet gelukkig zijn met de manier waarop ze met elkaar praten. Ik zie dat er een gesprek (lees ruzie) ontstaat waarbij de ene partner een verwijt maakt en de ander reageert door zichzelf te verdedigen. Ook kan de ander dichtslaan en helemaal niet reageren om een discussie te voorkomen. Op deze manier blijf je lang in een ruzie hangen omdat er niets opgelost wordt.

Er kunnen allerlei redenen zijn waarom mensen reageren op de manier waarop ze dat doen. Vaak gaat dit automatisch en hebben ze geen idee waar dit vandaan komt.

Ik ben blij als ik deze stellen bij mij in de praktijk heb. Ze geven eigenlijk aan dat ze het zat zijn en verandering willen. Bij mij gaan ze begrijpen waarom ze iedere keer in hetzelfde gesprek terecht komen en hoe dit anders kan.

Als er spanningen zijn in je relatie, of door zaken van buitenaf, hebben we de neiging om in een vechtstand met elkaar te communiceren. We vallen aan, we verdedigen ons, we klappen dicht. Onder de harde emoties zoals boosheid en irritatie, zitten altijd zachte emoties, zoals teleurstelling, zorg, je niet gezien of eenzaam voelen. In een gespannen situatie is het eng om deze emoties te laten zien, ze maken je kwetsbaar. Toch is het praten vanuit zachte emoties de enige manier om met elkaar in gesprek te gaan en elkaar te gaan begrijpen. Tip: voer met elkaar een gesprek van maximaal een half uur, over een spannend onderwerp en praat vanuit zachte emoties. Je hoeft het niet eens te zijn, je hoeft alleen naar elkaar te luisteren.