Tips bij communicatieproblemen

Als het niet zo goed loopt in je relatie, is het goed om samen te praten over hoe jullie elkaar hebben ontmoet. Hoe zijn jullie eigenlijk verliefd geworden? Haal deze goede herinneringen samen weer naar boven. Soms gaat de aandacht te veel naar problemen. Door je te herinneren hoe leuk je elkaar vroeger vond, voel je je ook weer meer verbonden in het nu.

Een van de meest voorkomende klachten bij relatieproblemen is “Ik voel me niet gewaardeerd”. Soms is de aanmeldingsklacht “seksuele problemen” maar zit er een gebrek aan waardering onder.

Vaak zegt de vrouw zich niet gewaardeerd te voelen. En waardering is eigenlijk iets wat we allemaal nodig hebben. Gewoon… om wie je bent… om wat je betekent voor de ander…. En voor je gezin. En het mooie is dan ook, dat we vaak in het eerste gesprek al zien dat er wél waardering is voor elkaar, maar dat we deze verpakken met heel negatief materiaal: kritiek en gemopper. Ook mannen hebben vaak het gevoel niet gewaardeerd te worden, echter zij benoemen dat vaak minder snel.

Ook als men verder in elkaar niets kan waarderen dan is het ouderschap meestal nog wel positief. Vaak hoor ik: “hij is de beste vader die er is” of “ik kan me geen betere moeder voor de kinderen wensen”. Als dat geen waardering is!
Maar waardering als partner is lastiger. Men voelt zich vaak slechts de kok, de huishoudster of degene die het geld binnen brengt. Mensen willen gewoon gezien en gehoord worden, serieus genomen worden.

Sommige partners luisteren met een half oor omdat hun aandacht bij de TV of hun mobieltje zit. Anderen maken tegen hun vrienden vrouw-onvriendelijke/man-onvriendelijke grapjes. Dit soort acties krijg je meestal dubbel en dwars terug in de vorm van andere problemen. De relatie loopt enorme schade op door dit gedrag.

Regelmatig uitspreken wat men in elkaar waardeert en als er iets is wat niet bevalt: vragen om een aanpassing.

Hier zijn 10 tips om de passie in je huwelijk terug te brengen:

1. Verander je patroon van het toenaderen met seks

Misschien wijs je je partner af of kom je te sterk over. Vermijd elkaar te bekritiseren en stop het "wie is de schuldige". Gooi de rolverdeling om. Afstandhouders willen bijvoorbeeld vaker oefenen met het initiëren van seks en achtervolgers proberen manieren te vinden om hun partner op subtiele manieren te vertellen dat je sexy bent, terwijl ze kritiek en eisen om intimiteit vermijden.

2. Houd elkaar vaker vast

Volgens auteur Dr. Kory Floyd kunnen handen vasthouden, knuffelen en aanraken oxytocine vrijmaken, wat een kalmerend gevoel veroorzaakt. Studies tonen aan dat het ook vrijkomt tijdens een seksueel orgasme. Bovendien vermindert fysieke genegenheid stresshormonen - waardoor de dagelijkse niveaus van het stresshormoon cortisol worden verlaagd.

3. Laat spanning opbouwen

Onze hersenen ervaren meer plezier als het anticiperen op de beloning enige tijd duurt voordat we deze ontvangen. Dus neem de tijd tijdens het voorspel, deel fantasieën, verander van locatie en maak seks romantischer.

4. Scheid seksuele intimiteit van routine

Plan tijd voor intimiteit en praat niet over relatieproblemen en huishoudelijke taken in de slaapkamer. Seksuele opwinding keldert als we afgeleid en gestrest zijn.

5. Maak tijd vrij om met je partner door te brengen

Probeer een verscheidenheid aan activiteiten die jullie allebei plezier bezorgen. Veel plezier met het hof maken en oefenen met flirten als een manier om seksueel verlangen en intimiteit aan te wakkeren. Dr. Gottman zegt dat "al het positieve dat je in je relatie doet, voorspel is."

6. Concentreer u op liefdevolle aanraking

Bied aan om je partner een rug- of schoudermassage te geven. Mensen associëren voorspel met geslachtsgemeenschap, maar liefdevolle aanraking is een krachtige manier om passie te tonen en opnieuw aan te wakkeren, zelfs als je geen gevoelig persoon bent.

7. Oefen om emotioneel kwetsbaarder te zijn tijdens seks

Deel uw diepste wensen, fantasieën en verlangens met uw partner. Als je bang bent voor emotionele intimiteit, overweeg dan om deel te nemen aan individuele of partnerrelatie therapie.

8. Blijf nieuwsgierig naar seksuele intimiteit

Experimenteer met nieuwe manieren om elkaar plezier te bezorgen. Zie seks als een kans om je partner na verloop van tijd beter te leren kennen.

9. Varieer het soort seks dat je hebt

Wissel zachte, liefdevol tedere, intieme seks af met zeer erotische seks. Doorbreek de routine en probeer nieuwe dingen terwijl de seksuele behoeften veranderen.

10. Maak van seks een prioriteit

Creëer de sfeer voor intimiteit voordat tv of werk je passie afstompt. Een lichte maaltijd samen met je favoriete muziek en wijn kan het toneel vormen voor geweldige seks.

Zelfs als je geen gevoelig persoon bent, kan het vergroten van fysieke genegenheid en emotionele afstemming je helpen een diepe, betekenisvolle band te behouden.

Het goede nieuws is dat als je je partner toestaat je te beïnvloeden, de vonk die je ooit leuk vond weer kan oplaaien. Dr. Gottman herinnert ons er zelfs aan dat vriendschap de lijm is die een huwelijk bij elkaar kan houden:

"Koppels die elkaar intiem kennen [en] goed thuis zijn in elkaars voorkeuren, antipathieën, persoonlijkheidskenmerken, hoop en dromen, zijn stellen die het redden."

Als er zich een situatie voordoet wat voor jou niet goed voelt dan is het de kunst om dit kenbaar te maken aan de ander, zonder dat je de ander aanvalt of verwijten maakt.

Ga eens bij jezelf na wat raakt je hier nu zo in? Waar gaat jou pijn, verdriet, angst nu echt over. En als je dit voor jezelf onderzoekt, heeft het dan te maken met een oude pijn? En plak je die oude pijn misschien op de ander?
Door bij jezelf op een dieper niveau te onderzoeken waar het ECHT over gaat en dat kenbaar maakt. Krijg je verbinding.
Je neemt de ander mee in jouw wereld. Juist door je kwetsbaarheid te delen krijg je verbinding. Bij praten vanuit verwijt/aanval/oordeel verlies je de verbinding.
Wat zijn jouw behoeftes en verlangens? spreek ze uit en ook al zijn de behoeften en verlangens van je partner anders , door het te delen te maken kun je er samen beter uit komen.

Veel communicatie problemen ontstaan doordat we ons niet gezien voelen. In ons leeft een diepe behoefte van ontmoet willen worden in wie we zijn.
We proberen op allerlei manieren voor elkaar te krijgen dat we ons gezien voelen, maar vaak leidt dit tot teleurstellingen en kwetsuren.

Ga eens bij jezelf na of dit voor je klopt.
Herken en erken je behoefte.
En spreek dat uit.
Wees nieuwsgierig hoe de ander hierop reageert. Waarbij vertragen helpt!

Als je een goed gesprek met elkaar wilt voeren, is het essentieel dat je goed naar elkaar luistert.
Wat je dan niet moet doen is;
1. Autobiografisch luisteren; alles wat je hoort op jezelf betrekken. Opbieden met iets wat jij hebt meegemaakt.
2. Oplossen en adviseren; weet je wat jij moet doen……
3. Ondervragen; vragen stellen over feitjes die de ander wegleiden van zijn/haar gevoel. (met wie dan, wanneer was het precies?)
4. Suggestieve vragen stellen; Het antwoord ligt al besloten in de vraag (‘waarom zou je geen ‘nee’ zeggen?’)
5. ‘Waarom’ - vragen stellen; het voelt voor de ander dat hij/zij ter verantwoording wordt geroepen en hij/zij gaat zich dan verdedigen. Je kunt eventueel wel waarom vragen stellen als ze gericht zijn op de toekomst.
Succes met echt luisteren!

Wensen in plaats van verwijten
Maak van je verwijt een wens. Dat is voor de ander veel prettiger om te horen en het vergroot de kans dat je partner zijn of haar gedrag aanpast.
B.v. Verwijt: Waarom heb je nu weer de vaatwasser niet uitgeruimd?
Wens: Je zou me gelukkig maken als je wat vaker de vaatwasser uitruimt. Dat geeft mij rust!

Goed luisteren met de de LSI-formule
L luisteren
S samenvatten
I invoelen
Niet alleen horen wat je partner zegt, maar het ook begrijpen. Door samen te vatten, weet je zeker of je het goed begrepen hebt.
Het gaat niet alleen om de inhoud, maar ook om de gevoelens die je partner ervaart.

Weet jij wat jij van je partner verwacht? Als je verwachtingen onbewust zijn dan kunnen ze jou ook onbewust leiden naar ruzie maken met je partner. Het is echt van belang om je verwachtingen te kennen en dan kun je ook gaan zien of ze onrealistisch zijn. Onbewust en onrealistische verwachtingen doen je relatie geen goed. Onderzoek het en ga met je partner in gesprek want je partner heeft ook zijn/haar verwachtingen die je relatie beïnvloeden.

NIVEA
Niet invullen voor een ander. Iedereen reageert vanuit zijn eigen referentiekader. Wat voor jou vanzelfsprekend is, hoeft dat voor een ander helemaal niet te zijn, en hoef je ook niet klakkeloos van een ander te verwachten. Je bent zelf verantwoordelijk voor je eigen emoties en gevoelens, net als je partner. Je hoeft niet in te vullen hoe een ander zich voelt en daar voor te gaan zorgen. Vraag wat iemand denkt/voelt, wanneer je hier nieuwsgierig naar bent, en wanneer een ander hier niet over wil praten, laat het dan ook bij de ander, Je hoeft er zelf geen zorg voor te gaan dragen.

Je ziet dat bij een conflict de emoties hoog kunnen oplopen. Soms zo hoog dat een gesprek niet meer mogelijk is. Het heeft echt geen zin om in gesprek te gaan wanneer je niet meer respectvol met elkaar om kunt gaan. Geef elkaar dan de ruimte om af te koelen voordat je verder gaat met het gesprek. En mochten jullie er echt niet uitkomen neem dan contact op met een professional.

Bij communicatie problemen maak ik gebruik van verbindende =communicatie. Ik leg vloerplaten neer (waarneming , gevoel, behoefte en verzoek) Dit staatje laat ik ze dan lopen. Zo worden ze bewust van hun eigen en elkaars onderliggende behoeftes.

Wanneer je moe bent of hongerig schreeuwt je lijf om rust of voeding. Dat zijn vaak momenten waarop we snel ruzie kunnen krijgen. Je kunt dan zomaar boos uitvallen, niet omdat het nu zo erg is wat je partner zegt of doet maar omdat je bijv. moe bent en niet meer zoveel kunt hebben op dat moment. Ga bij jezelf eens na wanneer je ruzie hebt gehad. Was ik wellicht hongerig of vermoeid waardoor ik niet zoveel meer kon hebben. Wat als ik uitgerust was en geen honger had, hoe zou ik dan hebben gereageerd? Vaak helpt het al om dit te beseffen en ook te beseffen dat het geen goed moment is om een diep gesprek aan te gaan als jij of je partner hongerig of moe is. En dat het bijv. aan het eind van de dag rond etenstijd, soms handiger is om allebei even je eigen gang te gaan.

ENGLISH TIP - Dig deeper
The most obvious emotion I encounter in Couple sessions is anger. And all sorts of emotions and feelings clustered around anger, such as irritation, feeling annoyed, feeling cranky, displeased, etc.

What I ask my clients always is: Dig Deeper. What is underneath the angry feeling?

To be clear: Nothing wrong with anger! It is an emotion that can be empowering and that is indicative of your boundaries. Excellent.

However, within relationships it's my experience that people often use it so they do not have to deal with emotions less associated with “strength”, such as pain, loss, insecurity, loneliness, not good enough, not important enough, longing. The more vulnerable emotions.

While those emotions may feel more scary and vulnerable, they will increase the connection between you and your partner.

The most effective way to deal with your angry emotions in a relationship is to dig deeper: what is lurking beneath? How do I feel underneath this layer of angry thoughts? And communicate THAT.

Difficult? Contact me and we can work together towards more connection between you and your partner.

Wanneer je worstelt met je relatie zijn verwijten snel gemaakt:

“Wat moet ik nou doen om tot je door te dringen? Je praat nooit!”

(terwijl jij niet kunt wachten om je antwoord direct in te koppen als ie dan een keer wat zegt)

“Waarom doe je altijd zo dramatisch? Als je maar een beetje relaxt was zoals ik, zouden we niet zo vaak ruzie hebben.”

(terwijl jij weet dat je het bloed onder haar nagels vandaan haalt als je haar gevoelens negeert)

“Waarom moet ik altijd alles alleen doen hier en waarom doe je pas iets als ik het vraag? Ik ben je moeder niet!”

(terwijl jij zelf niet duidelijk bent in wat je precies verwacht en je achter zijn rug om de vaatwasser opnieuw inruimt)

Hoe vermoeiend is dit?

Op een of andere manier heb je na 5 jaar, 15 jaar, 30 jaar, nog steeds de hoop dat die ander een keer gaat snappen wat je bedoelt.

‘Misschien gaat ze een keer luisteren als ik het maar vaak genoeg zeg.’

‘Misschien pakt ie uit zichzelf een keer die stofzuiger, ooit.’

‘Misschien snapt ie dat hij meer quality time in me moet investeren als ik hem seks ontzeg.’

‘Misschien als ik maar hard genoeg schreeuw gaat ie een keer luisteren.’

‘Misschien gaat ze stoppen met dat dramatische gedoe als ik het conflict maar uit de weg blijf gaan.’

Ken je dr. Phil nog? Die psycholoog die vroeger bij Oprah zat en daarna zijn eigen show kreeg?

Die zei in dit soort gevallen, waarbij mensen steeds op dezelfde manier doorgingen: “And how is that working for ya?”

Dan keken zijn gasten hem een beetje glazig aan en zeiden: “Eh… it’s not working...”

‘De definitie van waanzin is hetzelfde blijven doen en een ander resultaat verwachten.’

Bij de meeste stellen kun je de ene ruzie zo kopiëren en plakken op de ruzie die daarop volgt. Elke ruzie verloopt pretty much hetzelfde: Aanvallen, terugtrekken, nog meer aanvallen, nog meer terugtrekken, frustratie, wanhoop, boosheid, met als eindresultaat twee mokkende mensen, elk aan een uiteinde van de bank. Zwijgend, met het gevoel: ‘Met jou valt toch niet te praten.’

Moet je echt per se je punt maken op deze manier?

Hoe zou het zijn als je het net even anders ging doen?

Ik neem even het voorbeeld over een partner die niet praat, die gesprekken over de relatie en emoties vermijdt.

Als jouw partner niet praat, is daar misschien een andere reden voor dan jij denkt. Niet omdat ie er ‘gewoon’ geen zin in heeft. Veel mensen hebben nooit geleerd hoe ze over emoties moeten praten, omdat bij hen thuis het motto was: ‘Niet zeuren, gewoon doorgaan. We hebben allemaal wel eens wat.’

Er ontstaat hierdoor al vroeg een angst om emoties te uiten. Angst om niet uit woorden te komen. Angst om beoordeeld te worden. Angst om belangrijke dingen niet te zeggen. Angst om het verkeerde te zeggen, wat weer leidt tot ruzie. En daar hebben ze ook angst voor, dat proberen ze juist te vermijden. Als dit jouw partner is, heeft hij geen vragenvuur nodig, maar een rustige, veilige omgeving waar zijn emoties de ruimte krijgen.

Hoe zou het zijn als je je partner eens 10 minuten de tijd geeft om alles te zeggen wat hij of zij voelt? Zonder onderbreking. Zonder oordeel. Ja, ook als je het er niet mee eens bent. Houd 10 minuten je mond en zeg daarna: Dank je wel dat je me vertelt hebt hoe je je voelt.

Punt.

Als je verbinding wilt met je partner wil je een veilige omgeving creëren en daarin is geen plaats voor verwijten en oordelen.
Nee, ook niet rollen met je ogen of een Ttssggg… geluid.

Jij vindt het ook niet leuk als je partner jouw gevoelens wegwuift of zegt dat het niet waar is. Gevoelens zijn niet ‘waar’ of ‘niet waar’. Gevoelens zijn. Hoe redelijk of onredelijk jij ze ook vindt. En het is jouw taak, als partner, om op zijn minst te proberen die gevoelens te begrijpen, vanuit het perspectief van de ander.

Je hoeft niet te zeggen dat je hetzelfde zou doen. Je hoeft niet te zeggen dat hij of zij gelijk heeft. Maar als je de tijd hebt genomen om te luisteren kun je waarschijnlijk wel zeggen: “Tja, als je het zo uitlegt snap ik wel dat jij het zo voelt.”

Wanneer er begrip en empathie is, dan ben je al een behoorlijke stap in de goede richting.

Vind je deze tip waardevol? Geef een like!

Om je relatie gezond te houden en te voorkomen dat je in oude dynamieken vervalt, is het belangrijk bewust te communiceren. Blijf met elkaar praten en communiceer openlijk over gevoelens, behoeften en verwachtingen. Wees bereid om naar elkaar te luisteren en elkaars perspectieven te begrijpen.

Om je relatie gezond te houden en te voorkomen dat je in oude dynamieken vervalt, is het belangrijk bewust te communiceren. Leer van het verleden: Identificeer patronen uit het verleden die mogelijk problematisch waren en werk eraan om deze te doorbreken. Bespreek samen hoe jullie constructieve veranderingen kunnen aanbrengen.

Gestreste mensen kunnen zich blind gaan staren op onmogelijkheden; ondanks dat er gevraagd wordt van Kan ik je helpen, of Vind je het echt niet te zwaar.

Een partner of een buitenstaander krijgen pas de kans om je te helpen of om begrip te tonen, wanneer zij van het probleem op de hoogte zijn. Dat kan alleen als jij het ook als een probleem ziet en wat daarbij kan helpen is om het op te schrijven zodat je het kan laten lezen aan je partner hoe jij je voelt en wat volgens jou de oorzaken zijn..
Hierbij kun je ook aangeven wat volgens jou de effecten van de stress op de relatie zijn.

Dat maakt het onderwerp nog beter bespreekbaar....

Boek: "Waarom je huwelijk strandt" van Fray
Deze schrijver schrift zo van binnenuit wat hij na veel zelfonderzoek geleerd heeft van zijn huwelijk..
Met zoveel begrip en liefde voor zijn (ex) vrouw en vanuit haar positie bekeken, stelt hij veel thema s en dilemma aan de kaak. Een mooi boek om samen met je partner thema's in je eigenlijk relatie open te kunnen bespreken.
Je met wel een beetje door de Amerikaanse schrijfstijl heenlezen.

LSD

Iets wat het heel basaal is en toch niet zo eenvoudig is, is: goed luisteren.
Luisteren, Samenvatten en Doorvragen kun je oefenen.
Luisteren is echte aandacht hebben voor wat de ander beweegt, je oordeel en eigen behoefte om te reageren even parkeren en echt benieuwd zijn.
Samenvatten gaat om het benoemen van het belangrijkste gevoel van de ander en dat meteen checken: klopt dat?
Doorvragen om de ander te helpen helder te krijgen wat er nu echt gebeurt doe je met open, niet suggestieve vragen, gericht op verdieping.

Spreek eens af om hier wekelijks mee te oefenen. Laat om beurten de een vertellen wat hem of haar bezighoudt, terwijl de ander alleen LSD't. Na 5 of 10 minuten draai je de rollen om en daar houd je het bij. ga er geen discussie over aan. Alleen al echt gehoord worden geeft veel verbinding.

wat onder de tafel blijft

Realiseer je dat bij het overbrengen van een boodschap maar een deel van wat je werkelijk bedoelt op tafel ligt en gedeeld wordt. Het meeste blijft vaak onder de tafel. Een heel mooi model wat veel handvaten voor verbetering biedt is het model van Schulz von Thun. Wil je er meer over weten, Google er dan eens op of vraag om nadere info.

Boekentip,
Het boek Revolutie binnen de relatie, van Riekje Boswijk-Hummel, Hoe komt het dat liefdesrelaties vastlopen en hoe kun je je relatie leefbaar houden en inhoud geven.

Communication Negative Patterns, no. 1
Have you noticed recently that you both get stuck in a particular pattern?

Are you stuck in negative patterns?
You can often tell by how you communicate. For example: are you often dissatisfied, blaming, nagging, while your partner is getting more and more quiet, non-responsive and avoidant of “difficult” conversations?

If this is the case you are most likely dealing with a negative pattern of pushing ( the other person) versus pulling back.

Take a moment to reflect: what is your underlying need when you reproach your partner? What do you really want? Meaning: not what is wrong about your partner but what would you really like? What do you need?

F.ex. if your partner is busy a lot, try not to say things like: ”you never have time for me, all you care about is work and yourself. You are basically selfish” But try instead: “I realize work is demanding. Yet I miss you, and our time together. I would really like for us to have more time together to go out to dinner once every other week or listen to music together”.

It feels different this way , for both you and your partner. Try it out, see what happens.
More complicated than it sounds?
Would you like more support with negative patterns? Contact me!

Boekentip:
Gelijk hebben of gelukkig zijn, van Marshall B Rosenberg , boek over geweldloze communicatie, die je help in harmonie te leven met jezelf en anderen.

Verbranden en opnieuw beginnen, van A van Leeuwen en A Vis, een autobiografisch verhaal over een stel die uit hun relatiecrisis zijn gekomen. Het boek geeft handvatten om er zelf en of samen mee aan de slag te gaan.

Luisteren lijkt eenvoudig maar we zijn er meestal niet heel goed in. Bij het luisteren gebeurt er bij de luisteraar meestal van alles. Er is interesse in bepaalde delen van wat er verteld wordt en in andere delen niet. Soms vinden we dat er teveel details gedeeld worden en soms juist te weinig. We reageren door gerichte vragen te stellen en proberen soms door onze vragen mee te sturen in het verhaal van de ander.
Vaak komen er beelden of verhalen in de luisteraar naar boven door het verhaal van de ander. Dat wil de luisteraar dan graag vertellen. Soms met als doel de ander te laten weten dat je diegene begrijpt, soms omdat het leuk of interessant is om te delen maar soms ook omdat de luisteraar zelf graag de verteller wil worden. Doordat de luisteraar gaat praten draaien de rollen om.
Zoals je leest en zeer waarschijnlijk ook weet gebeurt er dus veel bij de luisteraar. Dit heeft invloed op de verteller. Deze heeft al snel door of de luisteraar geïnteresseerd is, een bepaalde richting op wil, begrijpt wat je zegt en wanneer de luisteraar staat te popelen om zelf wat te vertellen.
Soms zijn het niet eens de woorden van de luisteraar maar wordt er non-verbaal heel veel gecommuniceerd.
En dan heb ik het nog niet eens over wat er gebeurt als de luisteraar wordt afgeleid door andere geluiden, mensen of de mobiele telefoon. Doordat de verteller dat ziet heeft dat hoe dan ook invloed op de verteller.

Weten we nog wel hoe het is als iemand echt 100% naar je luistert? Hoe dat voelt als verteller? En bezitten we de kunst van het luisteren nog wel?
Steeds meer komt de sociaal emotionele verbinding, die zich onder andere uit in de communicatie, tussen mensen onder druk te staan. Ik nodig je uit om hier wat mee te gaan doen. En dan bedoel ik niet alleen je mobiel uitzetten tijdens een gesprek. Ik heb het dan over Deep Listening oftewel: Diep Luisteren.
Ten aanzien van dit onderwerp is er veel geschreven en kan je zelf trainingen volgen om dit goed te leren. Zelf heb ik dit ook gedaan en het is zeker aan te raden om dit ook te doen. Ik zal me hier beperken tot het geven van een tip. De basis van Diep Luisteren is eigenlijk dat je als luisteraar het luisteren ziet als iets dat de ander helpt. Dus niet jouw input zoals het delen van je eigen ervaring of het geven van een emotionele reactie. Want dan gaat het al snel over jij als luisteraar. Nee, bij het diepe luisteren ben je bezig de ander te laten vertellen en ben je alleen maar aan het luisteren. Elke afleiding zoals gedachten en herinneringen die opborrelen tijdens het verhaal van de ander laat je gaan. Je gaat deze niet uitspreken naar de ander en je laat je er ook niet door meeslepen. Dus niet tijdens het gesprek denken: “Owja, dat had ik toen ook. Hoe heb ik dat toen opgelost?” maar bij een “Owja” herkenningsmoment meteen weer terug met je aandacht naar de verteller. Dus volledig bij het verhaal van de ander blijven. Je kan samen met je partner afspreken om dit te gaan doen. Zet desnoods een wekker waarbij je bijvoorbeeld, om te beginnen, afspreekt dat de ander 7 minuten de tijd heeft om te vertellen. Ook als er even niks meer komt, de 7 minuten worden volgemaakt. De luisteraar zwijgt en blijft de spreker aankijken. De spreker kan een andere kant op kijken, dat is oké. Maar de luisteraar houdt oogcontact. Tijdens het verhaal laat de luisteraar non-verbaal zo min mogelijk zien. Je kan natuurlijk glimlachen als iets leuks wordt vertelt of knikken om te laten zien dat je het begrijpt. Maar beperk dit tot een minimum. Zoals gezegd kan er al na een aantal minuten niks meer te vertellen zijn. Dan kan er na een stilte van enkele seconden of minuten toch weer iets naar boven komen. De spreker krijgt in deze 7 minuten alle ruimte om dit te laten gebeuren.

Jullie kunnen na afloop de rollen omdraaien. Soms is het goed om af te spreken dat ieder van tevoren bedenkt wat je wil zeggen tegen de ander. Dan reageer je minder op het verhaal van de verteller als jij de verteller mag zijn maar deel je wat je zelf graag wil delen. Andere momenten kan je dat los laten en geef je elkaar wel de gelegenheid om te reageren en krijgt de ander daar dus ruim de tijd voor.

Nadat je dit gedaan hebt is het mooi om de ervaringen met elkaar te delen. Hoe was het om zolang te kunnen vertellen? Ervaar je iets anders door deze manier van luisteren door de ander? Wat merkte je bij jezelf op tijdens het luisteren? Kunnen jullie dit vaker doen?
Zowel in mijn persoonlijke leven als in het werk als therapeut ben ik regelmatig diep aan het luisteren en is het zeker een aanrader. Heel veel succes!

Do you find it difficult to respond to your partner when (s)he is reproaching you or telling you about what is wrong with the relationship and maybe about you?

Do you feel threatened or maybe overwhelmed by this?
Maybe you are trying your best to maintain the peace and your best way of achieving this is by staying quiet, by not engaging?
Maybe you feel like running away literally or metaphorically? Just to get away from the negative feelings this activates in you?

Most likely you and your partner are stuck in a negative pattern. Want to try to get out of it?

See if you can make small change, perhaps by reacting in a different manner. So next time your partner does this, do not recoil. Try saying something like: "So let me see if I understand you, what you are saying is... Is that correct?" Without sarcasm but genuinely trying to understand and summarize what your partner is saying.

What will happen is that your partner actually feels as if you are listening and paying attention. A large part of the (seemingly) endless repetition of the same questions, statements, reproaches, is the fact that the other person feels they are not being heard. Once you let them feel that you hear them, there is the possibility of having a different talk.

It might just be the first little step towards a different way of communicating.

More complicated than it seems?
Do feel welcome to contact me. You don't have to do this by yourself!

Are you and your partner stuck in negative patterns?

You can often tell by how you communicate. For example: are you often dissatisfied, blaming, nagging, talking a lot while your partner is getting more and more quiet, non-responsive and avoidant in general and especially of “difficult” conversations?

If this is the case you are most likely dealing with a negative pattern of pushing ( the other person) versus pulling back.

Take a moment to reflect: what is your underlying need when you reproach your partner? What do you really want? Meaning: not what is wrong about your partner but what would you really like? What do you need? F.ex. if your partner has a demanding work schedule, try not to say things like: ”you never have time for me, all you care about is work and yourself. You are basically selfish” But try “I realize work is demanding. Yet I miss you and our time together. I would really like for us to have more time together to go out to dinner once every other week or listen to music together. Would you be willing to make time for that?”

It feels different this way , for both you and your partner. Slightly scary? Take a deep breath. Try it out, see what happens.

Would you like more support with negative patterns? Do contact me! You don't have to do this alone.

Een gezonde relatie is een basisbehoefte van de mens. Om je relatie gezond te houden heeft het positiviteit nodig. Benoem elke dag wat je mooi, leuk, spannend, gezellig, of bewonderendwaardig enz. aan je partner vind. Je zal merken dat die ene positieve opmerking hoe klein ook effect heeft op hoe je zelf naar je partner kijkt én op hoe je partner naar zichzelf kijkt én op hoe je partner naar jouw kijkt. Dus een driedubbele win.
Wie wil dat nu niet.

Vaak is het lastig met wie je een meningsverschil hebt. En daarbij herkent men ook wel vaak het patroon waarin je beiden verzeild bent geraakt.

Belangrijk in het leven en communicatie is dat je zowel iets kan geven aan iemand als kan ontvangen van iemand. Beiden is nodig om te kunnen merken of iets van jou is of van de ander. Dit is de essentie om bij jezelf te komen en je eigen stukken bewust te worden.

Loopt het gesprek tussen jullie steeds uit op ruzie, en schieten jullie steeds in de verdediging of vluchtgedrag? Dan is dit boek een aanrader om te leren hoe je op een andere manier met elkaar in gesprek kan gaan:

-Geweldloze communicatie door Marshall B. Rosenberg

Binnen iedere relatie is er discussie, onenigheid of zelfs ruzie. Dat hoeft niet erg te zijn. Maar wat er vaak gebeurt als we met elkaar communiceren is dat we oordelen en veroordelen de ander. Het kan ooit helpen om weg te blijven bij harde emoties. Emoties waarmee je jezelf verdedigt of beschermt. Deze zijn altijd gericht op de ander! Denk aan boosheid of ongeduld. Hier liggen vaak zachte emoties onder. En die zijn gericht op jezelf en uiten jouw kwetsbaarheid zoals; onzekerheid, angst of verdriet.
Het kan helpen om tijdens gesprekken, discussies, onenigheid of zelfs ruzie weg te blijven bij de harde emoties en je te richten op de zachte emoties. Daarmee geef je eigenlijk ondertiteling aan jouw gevoel!

Sterker nog, je kan de ander ook specifiek vragen om 'Ondertiteling'. Dit maakt dat je vaker in gesprek blijft met elkaar en vanuit jezelf blijft praten en minder snel in conflicten zult belanden.

Dus geef jij voldoende ondertiteling? Of vraag er eens naar bij de ander...

Succes

Als je lang bij elkaar bent, kun je je aan elkaar gaan ergeren. Hierdoor laat je vaak de waardering achterwege. Je geeft dan vaak aan, wat je niet leuk vindt. En benoemt niet meer wat wel goed gaat.

Probeer je meer bewust te zijn van de fijne en prettige dingen in de relatie. Geef elkaar regelmatig een compliment. Geef aan wat je fijn vindt aan jouw partner en spreek uit of laat zien wat je waardeert aan de ander.

5 talen van de liefde
Hoe voel jij je het meeste geliefd en hoe toon jij je liefde aan de ander?

In ieder relatie, met je kind, partner of vriend (in), is het van cruciaal belang dat jij je liefde toont op een manier die ook binnenkomt bij de ander.
Als je partner dagelijks zegt dat hij van je houdt, maar jij voelt het vooral als je een knuffel krijgt of samen tijd doorbrengt kan de intentie nog zo goed zijn, maar het effect veel minder.
Relatietherapeut Gary Chapman heeft ontdekt dat er 5 talen van liefde te onderscheiden zijn. Tijdens zijn jarenlange begeleiding van stellen zag hij een patroon in de verschillende behoeften en uitingen van liefde van stellen over en weer.
- Positieve woorden
- cadeaus
-lichamelijk contact,
- samen zijn)/ tijd en aandacht doorbrengen.
- dienen/ hulpvaardigheid. (de ander ergens mee te helpen/ iets voor de ander doen)
Je kunt goede workshops over communicatie bijwonen maar wanneer je elkaars taal van liefde niet spreekt zal de communicatie stroef blijven verlopen. De manier waarop wij liefde ontvingen van onze ouders is medebepalend hoe wij zelf liefde tonen aan onze partners en kinderen. Vaak springt 1 vd talen van liefde eruit. Wanneer je geliefd wordt op een manier die jouw bevestigt dan zal je groeien door deze liefde en zal je liefdestank gevuld worden. Waardoor je kunt groeien en waardoor je relatie zal versterken. Als je ontdekt welke taal voor jezelf en voor de ander het meest bepalend is dan kan je daarmee aan de slag. Het kan soms wat onnatuurlijk voelen als de taal niet zo bij jezelf past. Stel je bent een spaarder en geeft niet om luxe en cadeaus dan kan het zijn dat je moeite hebt om te begrijpen dat de ander zich daardoor geliefd voelt. Veel mensen zijn twee talig het kan zijn dat twee van de uitingen van liefde voor jou bepalen of je je geliefd voelt.

Vraag je dierbare regelmatig: "wat kan ik vandaag doen om je dag prettiger te maken"? En meen het als je dat vraagt! Dit is natuurlijk best raar om te doen en het zal vast heel onwennig voelen. Ook je partner zal misschien een beetje lacherig of misschien verlegen reageren, maar ga er toch serieus mee door! Het zorgt er voor dat je echt naar elkaar gaat luisteren, poen staat voor de diepere behoeften van elkaar.

Verwijten
Het is belangrijk dat je je persoonlijke behoefte in een wens uitdrukt. Een wens klinkt als volgt: “Ik zou graag willen dat je even naar mij luistert.” Een wens gaat altijd over jezelf en daarmee komen we direct bij een relatieprobleem. Als jouw boodschap over je partner gaat, dan uit je waarschijnlijk een verwijt. Een voorbeeld van een verwijt is: “Je luistert ook nooit.”

Sowieso zijn woorden als “nooit” en “altijd” woorden die ergernis oproepen. Let op dat als je zegt: “Je luistert niet”, je de ander beschuldigt. En als je “ook nooit” erachter plaatst, heb je een dik vet verwijt te pakken.

Wat goed is om te weten, is dat ieder verwijt een verborgen behoefte bevat. Dus, hoor je bij je partner een verwijt, vraag eens na welke behoefte hij of zij niet uitspreekt. Dit relatieprobleem is in feite dus makkelijk te tackelen. Zorg ervoor dat je voorkomt dat je een verwijt uitspreekt, formuleer het zo dat het altijd een persoonlijke wens is.

Heerlijk hè! Oude koeien uit de sloot halen. Goed voor de krommunicatie. Lekker nog even de ander om de oren wrijven hoe nalatig hij was. Maar is het nou altijd zo verkeerd om oude koeien uit de sloot te halen? Nee, dat is het niet. Hier volgen drie gevallen waarin het juist wél zin heeft om over het verleden te praten:
1. Als je iets uit het verleden voorgoed, definitief, af wilt sluiten. De één moet het nog eens en voorgoed kwijt. De ander luistert aandachtig en probeert te begrijpen hoe erg het voor die eerste was, maar doet verder niets. De zaak wordt dan voorgoed opgeborgen in de “oude-koeien-sloot”. Eventueel kun je dit punt nog afsluiten door samen iets prettigs te gaan doen.
2. Als je er nog iets van wilt leren. “Zo heb ik dat toen bedoeld…”. Zeg wat je met je verhaal over daar en toen, hier en nu wilt zeggen.
3. Als je herinneringen aan gezamenlijke goede momenten wilt ophalen. Kijk eens gedurende een uur oude fotoalbums of video’s van vroeger.

Nou, laat die oude koeien maar loeien! Succes ermee!

Er zijn allerlei vraag en antwoord spellen te vinden over verschillende onderwerpen: relaties, vriendschap, over seks, over drijfveren, truth or dare.....
Neem eens de tijd om zo'n spel te spelen samen of met je gezin. Om zo je gesprekken te verdiepen. Nieuwe dingen te leren over elkaar en van elkaar.
Het kan ook leuk zijn tijdens een lange autorit.

Bij alle communicatie en zeker de partner communicatie blijft het belangrijk om niet in de valkuil te stappen, dat je denkt dat je wel weet hoe de ander zal reageren.
je zal nooit echt weten wat de ander denkt.
Dus blijven open en nieuwsgierig en vraag door. Probeer niet de zinnen van de ander af te maken maar geef de ander de tijd en ruimte om zijn of haar eigen zinnen te formuleren.

Vertel wat je wil vertellen vanuit de ik vorm, de ander mag alleen luisteren en later samenvatten wat/zij gehoord heeft.
Op deze manier bereik je dat jeje gehoord voelt.
Je hoeft het niet op te lossen voor de ander.

Ik zie het wekelijks bij mij in de praktijk. Mensen die reageren vanuit ego of haatdragendheid. Het verdrietige is dat er niet wordt overzien welke consequenties de acties te weeg brengen bij een ander. Het brengt vaak onherstelbare schade en verlies. De kinderen zijn hierbij vaak de dupe.
Uiteindelijk brand je alleen jezelf, aangezien spijt hierin resulteert. Wees voorzichtig met wat je doet of laat zien. Luister altijd naar je hart. Daar zit de kracht van vruchtbare communicatie én verbinding. Voor volwassenen én kind.

NIET HELPEND
~ Je ego regie laten nemen. Gelijk willen hebben of je zin doordrijven.
~ De ander onnodig laten wachten.
~ Betrek anderen er niet ongevraagd bij.
~ Je mening opleggen of de ander willen overtuigen.
~ Reageren uit impulsiviteit of boosheid.

HELPEND
~ Neem eerst wat afstand en laat emoties rustig toe.
~ Maak tijd en ruimte om met de ander te connecten.
~ Spreek je gevoel zuiver en persoonlijk uit en laat daarbij de ander in zijn waarde.
~ Probeer ondanks je eigen emoties ook empathie te hebben voor de ander.
~ Blijf trouw aan jezelf en praat vanuit de ik boodschap.

Er zijn een aantal gedragingen die het gesprek direct stil leggen. Welke herken jij?

Communicatie blokkades

Het gesprek steeds terugbrengen op jezelf ( ik ook )

Non- verbaal niet reageren ( gapen, oogcontact vermijden)

Belerende opmerkingen maken ( komt goed, valt wel mee)

Iedereen erbij halen die het ook zo vinden

Iemand in de rede vallen of vragen naar onbelangrijke details

Uitgaan van een of- of situatie ( we doen het of op mijn manier of niet)

Gedachten lezen ( invullen wat de ander denkt of voelt)

Verwijten uiten in plaats van wensen ( ook verwachten dat je partner wel
weet wat je wensen zijn)

Generaliseren ( woorden zoals nooit/ altijd/ niets/alles)

Op de man spelen ( kritiek op de persoon en niet op het gedrag)

Oude koeien uit de sloot halen

Vaak zoeken we er in relaties naar, dat we elkaar begrijpen. “Ik voel me niet begrepen.” horen wij vaak in relatietherapie. Of “als ik mijn partner maar zou begrijpen, dan zou het niet zo pijnlijk zijn.”
Maar veel belangrijker dan het begrijpen (via je hoofd) is het gezien worden (via je hart): Voel je je echt gezien en gehoord? Kun je de ander echt zien en horen? Ook begrijp je het soms niet?

Een oefening hiervoor is het parafraseren:
Ga met je partner tegenover elkaar zitten.
Partner A begint in 1 of 2 zinnen te vertellen, hoe hij/zij zich voelt. (b.v. Ik voel me soms eenzaam en mis ons contact.)
Partner B parafraseert dit. Dat betekent dat hij/zij in eigen woorden herhaalt, wat is gezegd, zonder eigen commentaar. (B.v. Ik heb gehoord dat je je soms eenzaam voelt en meer contact wilt.)
Partner A kan dit dan nog corrigeren of bevestigen, als het klopt.
Pas dan gaat Partner B inhoudelijk reageren door uit te spreken hoe hij/zij zich voelt. (B.v. Ik wil je geen pijn doen, maar ik heb soms de behoefte om iets alleen te doen.)
Dit wordt weer geparafraseerd door partner A.
Enz.

Op die manier komen jullie in een ander soort gesprek, waarin je zult ervaren, dat er echte ontmoeting plaats gaat vinden. Zelfs al kom je soms niet op een lijn en begrijp je het niet: Je komt echt in contact, je laat je zien en je wordt gezien. Dit opent de weg naar een verbinding van hart tot hart waar de wrijvingen tot rust kan komen en nabijheid kan ontstaan.

Vanuit onverdeelde aandacht met elkaar communiceren
1. Houdt oogcontact wanneer uw partner spreekt. Dit voorkomt dat uw gedachten afdwalen en geeft aan dat hij of zij uw onverdeelde aandacht heeft.
2. U kunt niet naar uw partner luisteren en tegelijkertijd iets anders doen. Samen zijn is iemand onverdeelde aandacht. Als je met iets anders bezig bent waar je niet mee wilt of kunt stoppen zeg dit dan eerlijk. Bijvoorbeeld. Ik weet dat je probeert met me te praten en ik ben geïnteresseerd en ik wil je ook mijn onverdeelde aandacht geven en ik kan dat nu niet. geef me 10 minuutjes en dan kan ik er voor gaan zitten om te luisteren.

3. Luisteren naar gevoelens. Vraag jezelf af ; Welke gevoelens heeft mijn partner. Vraag om bevestiging wanneer je denkt dat je het weet. Bijvoorbeeld ik denk dat je verdrietig bent omdat ik ben vergeten om… Dit geeft hem/ haar de kans om de gevoelens te verduidelijken, daarnaast geeft het aan dat je aandachtig luistert.

4. Let op lichaamstaal gebalde vuisten, trillende handen tranen gefronste wenkbrauwen geven vaak aanwijzingen van hoe de ander zich voelt. Soms spreekt de lichaamstaal tegen de woorden. Vraag om verduidelijking en zorg ervoor dat je weet wat zij/ hij echt denkt en voelt.

5. Niet in de rede vallen.Dus als ik jou mijn onverdeelde aandacht geef zal ik mij ervan weerhouden mijzelf te verdedigen, jou met beschuldigingen te bekogelen of mijn standpunt als een vaststaand feit naar voren te brengen. Je doelstelling de gedachten en gevoelens van je partner te leren begrijpen

HARTZEER
Soms kunnen we niet alles begrijpen of voel je je onbegrepen. De emotie en pijn die hierbij vrij komt, zal je zelf mogen accepteren, aankijken of loslaten om het dragelijk te maken.
We kunnen namelijk niet verwachten dat dierbaren je altijd begrijpen of het juiste zeggen. Kijk vooral naar wat de ander jou laat zien en of dit een beweging vanuit liefde is. En heb vertrouwen dat diepe teleurstelling je uiteindelijk zal sterken.
Ga nu naar jouw situatie.
Luister naar je hart en voel dieper.
Stel jezelf de volgende vraag;
"Met welk woord voel ik me verbonden?"
~ Accepteren ~ Aankijken ~ Loslaten ~

Vaak laten we ons verleiden om laat op de avond nog een moeilijk onderwerp aan te snijden, het kan zomaar uitlopen op onbegrepen worden, herhaling van eerdere gesprekken, ruzie, verhitte discussies, Gevolg is te laat naar bed, slecht slapen en spanning in huis.
De 22 uur regel is helpend om dit te voorkomen.
Na 22 uur praten we alleen nog maar over luchtige alledaagse onderwerpen, de moeilijke onderwerpen bewaren we voor een geschikter moment.

Weet je wat jou liefdestaal is en wat de liefdestaal van je partner is?
Doe samen de (gratis) liefdestalen test op internet.

En kies dan ook bewust een actie die past bij de liefdestaal van je partner.
Misschien kunnen jullie afspreken om een week lang elke dag iets voor elkaar te doen wat bij de liefdestaal van de ander past. Bijvoorbeeld een langere omhelzing, iets lekkers koken, tijd nemen voor een langer gesprek, samen een eind wandelen......

Als je relatie niet lekker loopt, kunnen alle opmerkingen die gemaakt worden een uitnodiging zijn om ruzie te maken. Maar je hoeft niet elke ruzie waar je voor uitgenodigd wordt, te accepteren.
Je hebt altijd een keuze of je er op in gaat of het voorbij laat gaan.
Bedenk wat je echt belangrijk vindt.

Filmpje op you tube: Brene Brown over empathie. In deze video vertelt Brené Brown over het verschil tussen sympathie en empathie. De annimatie is van Katy Davis. Heel grappig en op een leuke manier uitgelegd. Doe er je voordeel mee!

Ga je wel eens een gesprek aan? Kijk eens wanneer jij de behoefte hebt om een gesprek aan te gaan.
Is dat juist met emoties; om iets duidelijk te moeten maken?
Is dat ook wel eens zomaar over iets?
Probeer eens een paar dagen/week dit op te merken. Eigen analyse.
En na deze week eens te starten met een gesprekje zonder emoties over iets. Merk op dat je dit heel bewust doet. Dit is de basis voelen van kunnen praten met je partner over iets zonder emotie.
Van waaruit je ook weer kan leren praten over jezelf met de ander.

is het waar wat ik ga zeggen?
is het nodig wat ik wil zeggen?
kan ik het in liefde zeggen?

is het waar wat je wilt zeggen?
is het nodig?
Kan je het in liefde zeggen?

Als een van deze bovenste zinnen met nee zijn beantwoord, kan je eerst de liefde voor jezelf weer opzoeken en later nog eens kijken.

Boeken tip: " De vijf talen van de liefde " Gary Chapman.
Een heel praktisch boek dat verklaart hoe het komt dat partners soms langs elkaar heen lijken te praten, waardoor de liefdevolle bedoelingen voor elkaar helemaal worden gemist. Dit boek geeft inzicht in het herkennen van welke uitingsvormen van liefde er zijn en hoe je daarin op elkaar aan kunt sluiten.

● NEGATIEF ~ POSITIEF ○
~ In relaties beïnvloeden we elkaar positief, maar helaas ook negatief. Dit gebeurt vaak onbewust.
~ Hoe vaak hoor je wel niet; Hij/zij is niet meer zichzelf sinds de relatie. Maar wat gebeurt er dan eigenlijk? Hier klinkt het welbekende spreekwoord; "Waar je mee omgaat wordt je mee besmet".
~ Is je partner negatief ingesteld, veroordelend over anderen en is het glas vaak half leeg? Dan kan er zomaar een vertroebeld beeld ontstaan in jouw hoofd over de werkelijkheid. In ergste gevallen neem je deze negatieve energie over. Er is tenslotte niemand die de andere kant positief belicht van een gebeurtenis of persoon. Het wordt alleen maar donker gevoed. En zo kan het resulteren dat
mensen niet meer graag in jouw/jullie energie willen zijn.
~Troost je bij de gedachte dat het nooit te laat is om positiever in het leven te staan en zo een gelukkiger mens te worden. Of om bepaalde zaken recht te zetten, waar je achteraf uit negativiteit op hebt gehandeld. Dan laat je weer nieuw licht schijnen op de situatie.
~ En loop jij tegen negativiteit aan van een dierbare? Blijf dan altijd nieuwsgierig naar het verhaal erachter. Zo help je degene om wellicht te relativeren en ook de andere kant te belichten. Er zijn namelijk altijd 2 kanten aan een verhaal. Zo blijf je zuiver, realistisch en geef je negativiteit geen kans.
~ Het is dus maar net welke kant je de ruimte geeft in je hoofd en hoe groot die overtuiging dan wordt...

Opbouwende kritiek? Leer het te incasseren.
Het is een van de beste veranderingen die je kunt aanbrengen in je omgang met anderen: het helpt je vooruit. Het kweekt een goede (werk)sfeer als je laat zien dat je flexibel in omgang bent,

Als je openlijk over dingen praat breng je mensen bijna altijd bij elkaar. Misschien wordt het probleem waar het om gaat niet direct opgelost, maar er ontstaat een wederzijds respect en begrip, wat de sleutel is tot een succesvolle oplossing.

Vaak leven we naar de vakantie toe. Soms op ons tandvlees. Irritaties in de relatie wijten we aan vermoeidheid. Na de vakantie zal het wel beter gaan. Toch blijkt vaak het tegenovergestelde. Tijdens de vakantie gaan de irritaties vaak niet over, maar worden groter. En de hele relatie wordt onder de loep genomen. De vakantie is immers vaak een periode van bezinning, om eens op een rij te zetten hoe het gaat en wat je anders wilt. Veel stellen komen dan ook tijdens de vakantie tot de conclusie dat het zo niet langer kan. We zien na de zomer dan ook altijd een piek in het aantal aanmeldingen voor relatietherapie.
Gelukkig gooien deze stellen niet meteen het bijltje er bij neer, maar nemen ze nog de gelegenheid om uit te zoeken of hun relatie vlot te trekken is.
Zit jouw relatie ook in zwaar weer? Neem contact op met een relatietherapeut!

Communicatie is aandacht en betrokkenheid. Probeer het zo te zien, je communiceert al met je houding, de ander leest die vaak al. Geef bij elkaar aan wat je merkt. Soms is het anders als die ander bedoelt.
En als je in een veranderingsproces zit, laat de verandering toe, bij jezelf en geef de ander ook de ruimte en aandacht om te veranderen, kijk dan niet naar hoe het was, maar geef aandacht aan de positieve verandering.

Plan tijd in met elkaar. Dit kunnen vaste terugkerende momenten in de week zijn of momenten die je samen afspreekt. Momenten om elkaar even echt in de ogen te kijken. Afspraken hierbij kunnen zijn:
- Luister oprecht naar elkaar.
- Stel elkaar vragen.
- Neem voor ieder evenveel tijd.

Soms zal dit onwennig voelen. Zeker op het begin, maar dat gevoel vervaagd! Het gaat om het resultaat.

In stress situaties ervaren we spanningen die het risico op het krijgen van een conflict vergroten. Probeer de signalen van spanningen bij jezelf of de ander op te pikken en houdt daar rekening mee. Maak bespreekbaar wat je denkt op te merken bij de ander maar ga geen ingewikkelde gesprekken voeren als bij een van jullie de spanning te hoog is. Probeer op een rustig moment te bespreken wat voor ieder van jullie een goede manier is om spanning kwijt te raken; wandelen, hard lopen, rustig naar muziek luisteren, een uurtje voor jezelf, een boek lezen zijn wat voorbeelden. Succes.